Kosowice - Polski Serwis Naukowy

Kosowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Historia

Z miejscowości pochodzi abp gnieźnieński Bodzanta (Bodzęta) herbu Szeliga (1320-1388), który 15 lutego 1386 r. ochrzcił Władysława Jagiełłę, 18 lutego udzielił ślubu jemu i Jadwidze Andegaweńskiej, a 4 marca koronował go na króla Polski. Wg Jana Długosza miejscowość Kosszowicze (1470 r.) w XV wieku była własnością Marcina Miechowskiego herbu Rawa.

Ostoja (Hostoja, Mościc, Ostojczyk) - polski herb szlachecki, noszący zawołania Hostoja i Ostoja. Występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, lubelskiej, łęczyckiej, sieradzkiej, poznańskiej, a także na Rusi, Prusach Królewskich. Mimo, że Ostojczykowie nie byli reprezentowani w Horodle, herb pojawił się też na Litwie i Białorusi po 1413.

Powiat ostrowiecki - powiat w Polsce (województwo świętokrzyskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ostrowiec Świętokrzyski.

W XVII wieku miejscowość i folwark przeszły w posiadanie księcia Janusza Ostrogskiego. Po jego śmierci w 1620 r., wdowa po nim – Teofila Tarło – oddała majątek w dzierżawę m.in. wojewodzie bracławskiemu, Aleksandrowi Zasławskiemu i Dymitrowi Jerzemu Wiśniowieckiemu. W 1675 r. w miejscowości mieszkało 4 kmieci i 10 zagrodników.

Gmina Bodzechów to gmina wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie kieleckim.

Województwo kieleckie – województwo istniejące w okresie II Rzeczypospolitej, PRL oraz III Rzeczypospolitej. Utworzone 2 sierpnia 1919 na mocy ustawy tymczasowej o organizacji władz administracyjnych II instancji. Granice tego województwa zmieniały się w 1938, 1945, 1950 i 1975 roku. W czasie reformy administracyjnej w 1999 zostało zlikwidowane. Po reformie większa część jego obszaru znalazła się w województwie świętokrzyskim.

W 1827 r. Kosowice liczyły 143 mieszkańców i 20 domów. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego z lat 80. XIX wieku wymienia miejscowość pod nazwą Kossowice jako wieś i folwark w powiecie opatowskim, gminie Boksyce (Bokszyce), parafii Momina. W chwili wydania słownika miejscowość liczyła 265 mieszkańców, 29 domów i 1886 mórg gruntu.

Kolumna – element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną. Jej dolną część tworzy baza, środkową trzon, a wieńczy głowica. Wspiera się na niej belkowanie, a od czasów rzymskich także łuk.

Czworokąt to wielokąt płaski o czterech bokach. Odcinek łączący dwa niesąsiednie wierzchołki czworokąta nazywamy przekątną czworokąta. Każdy czworokąt ma dwie przekątne.

Według Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, miejscowość była ośrodkiem dóbr, w skład których wchodziły wsie: Kossowice, Broniszowice, Miłkowska Karczma i Strzyżowice, attynencja Wrzosy oraz folwarki Kossowice i Broniszowice. Folwark Kosowice miał łącznie 1382 morgi, w tym: 551 mórg gruntów ornych i ogrodów, 15 mórg łąk, 6 mórg pastwisk, 771 mórg lasu oraz 39 mórg nieużytków i placów. Było tam 6 budynków murowanych i 23 drewniane. Stosowano płodozmian 8-polowy.

Dymitr Jerzy Wiśniowiecki herbu Korybut (ur. 19 grudnia 1631 w Wiśniowcu, zm. 28 lipca 1682 w Lublinie) – kasztelan krakowski od 1680, wojewoda krakowski od 1678, hetman wielki koronny od 1676, hetman polny koronny od 1668, wojewoda bełski od 1660, strażnik polny koronny od 1658, starosta białocerkiewski, kamionacki, solecki, strumiłowski, brahiński, lubomelski.

Rawicz (Rawa, Ursyn, Ursowic, Panna na niedźwiedziu, Miedźwiada, Miedźwioda, Niedźwiada, Niedźwiadek,Niedźwieda, Niedźwioda, Rawic, Rawita) – polski herb szlachecki, używany również przez szlachtę litewską, ukraińską i rosyjską. Według pierwszej wersji, początkowo przysługiwał jakoby polskim potomkom czeskich Wrszowców, druga (wg Kaspra Niesieckiego "lepsza") wersja podaje, że bardziej prawdopodobne jest polskie (jeszcze z czasów pogańskich) pochodzenie rodów posługujących się herbem Rawicz.

W czasie powstania styczniowego, po nieudanym ataku na Opatów, w kosowickim dworze noc spędził mjr Ludwik Zwierzdowski – jeden z dowódców zrywu. W późniejszym okresie dwór w Kosowicach należał m.in. do rodziny Fijałkowskich. Ok. 1911 r. od spółki zielarskiej wykupił go (częściowo dziedzicząc) pradziad pisarza Witolda Gombrowicza i budowniczy kolei do Sandomierza – inż. Marceli Kotkowski. Z Kotkowskich herbu Ostoja wywodziła się matka Witolda Gombrowicza – Antonina oraz matka Barbary Piwnik (byłej Minister Sprawiedliwości). Do majątku w Kosowicach często przyjeżdżał Witold Gombrowicz. Jako nastolatek spędzał tam również wakacje poeta Marian Ośniałowski, spowinowacony z właścicielami.

Sandomierz to miasto i gmina miejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, położona nad rzeką Wisłą (268,5 km od jej źródła i 673,7 km od jej ujścia do Morza Bałtyckiego), na siedmiu wzgórzach (stąd miasto nazywane jest czasem "małym Rzymem"), na granicy Wyżyny Sandomierskiej. Przemysłowa część miasta, zwana Nadbrzeziem leży na prawym brzegu Wisły, w Kotlinie Sandomierskiej, graniczy z Tarnobrzegiem, z którym tworzy konurbację. Nazwa miasta pochodzi od imienia Sędomir, rozpowszechnionego w całej Słowiańszczyźnie (por. czes., rus. i serbsko-chor. Sudomir).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Z Kosowic pochodzi również dr Jerzy Mazurek, wicedyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, znany badacz Polonii brazylijskiej.

Zabytki

Pozostałości dworu drewnianego z ok. 1840 r. – był to dwór parterowy na palnie prostokąta, o 2-traktowym układzie wnętrza. Miał dobudówkę gospodarczą od strony strumienia i 4-kolumnowy ganek od południa. Obok, w układzie zamkniętego czworokątu, mieścił się folwark ze stodołą, owczarnią, spichlerzem i wozownią. Dwór stał w Kosowicach do lat 80. XX w. (jako ostatnia mieszkała w nim matka Barbary Piwnik).

Park podworski.

Zobacz też

Kosowice-Uszyce

Kosowiec

Kosorowice

Źródła

Sulimierski Filip, Chlebowski Bronisław, Walewski Władysław, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880-1885, Tom IV, ss. 473-474.

Portal Turystyczny Powiatu Ostrowieckiego

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Drzewo genealogiczne rodziny Kotkowskich