Kosznajderia - Polski Serwis Naukowy

Kosznajderia – tereny położone w trójkącie Chojnice – Tuchola – Sępólno Krajeńskie zasiedlone w XIV-XV w. przez ludność niemiecką wyznania rzymskokatolickiego, sprowadzoną głównie z okolic Osnabrück.

Etymologia

Joseph Rink: Kosznajderia 1926

Nazwa Kosznajderia prawdopodobnie pochodzi od nazwiska Kossniewski. Był to urzędnik starostwa tucholskiego, opiekujący się tymi terenami od 1484 roku. Inne wyjaśnienia:

od niemieckiego słowa kouzen, czyli paplać. Jako ludzie mówiący inaczej - językiem dolnoniemieckim Kosznajdrzy tak mieli zostać nazwani przez swoich najbliższych sąsiadów władających średnio - i wysokoniemieckim;

ze zbitki polskich słów kosa i żniwiarz, gdyż właśnie w oczach polskich sąsiadów osiedleńcy z dolnych Niemiec poświęcali się całkowicie pracy na roli;

Nazwiska potomków społeczności kosznajderskiej

Panske, Senske, Rink, Renk, Pankau, Rosentreter, Kuchenbecker, Schwemin, Semrau, Latzke (zniemczona forma nazwiska Łącki. Rodzina szlachecka kaszubska herbu Korzbok wywodząca się z miejscowości Łąkie. Jedna linia tej rodziny, straciwszy majątek, wżeniła się w Kosznajdrów i w pełni zasymilowała, patrz Paul Panske Die Koschnaiderej Familien), Janowitz (jest to zniemczona forma nazwiska Janowicz vel Janewicz, rodziny pomorskiej o szlacheckim rodowodzie, która się w pełni zasymilowała z Kosznajdrami, patrz Paul Panske Die Kosznajderei Familie), Wollschleger linia szlacheckiej rodziny Wollschleger vel Wolszlagier), Patzke, Riesopp, Behrendt, Musolf, Nelke, Weiland, Papenfuss, Gersch, Schreiber, Thiede, Behnke, Brauer, Gatz, Hoppe, Kraut, Scheffler, Schwanitz, Warnke, Prill, Ruhnke, Rhode, Theus, Schmelter, Folleher, Ortmann.

Chojnice (kaszb. Chònice lub Chòjnice; niem. Konitz) – gmina miejska na Pomorzu, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim. Chojnice są położone w południowej części Kaszub w Borach Tucholskich, przy drodze krajowej nr 22 z Gorzowa Wlkp..

Powiat tucholski – powiat w Polsce (w północnej części województwa kujawsko-pomorskiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Tuchola.

Znani ludzie wywodzący się ze społeczności kosznajderskiej

Augustyn Rosentreter - biskup chełmiński.

Joseph Rink - duchowny katolicki, historyk.

Paul Panske - autor rozpraw naukowych dotyczacych społeczności.

Źródła

Joseph Rink, Die Geschichte der Koschneiderei. Ihre Bevölkerung im Jahre 1772 und Ende 1919 nebst einem Anhang "Neues zu den Orts- und Flurnamen der Koschneiderei". Danzig 1932, Danziger Verlags-Gesellschaft. 4°, s. 204. Quellen und Darstellungen zur Geschichte Westpreussens. Bd 16.

Włodzimierz Jastrzębski, Kosznajderia - kraina i ludzie między Chojnicami a Tucholą (XV-XX w.), Bydgoszcz-Tuchola 2003.

Linki zewnętrzne

Atlantyda leży za Tucholą z Gazety Wyborczej

Polskie tłumaczenie strony rodziny Nelke

Die Koschneiderei koschneiderei.de

Die Koschneiderei glischinski.de

Familien der Koschnaewjerdörfer im 18. Jh.