Kotka - botanika - Polski Serwis Naukowy

Dwa rodzaje kotek: groniasta i kłosowa

Kotka, bazia (łac. amentum, ang. catkin) – odmiana kłosa lub grona, typ kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty osadzone są na osi pędu bez szypułek lub z krótkimi szypułkami. Od kłosa i grona różni się tym, że po spełnieniu swojej roli odpada w całości. Kotki mają przeważnie wiotką, zwieszająca się oś główną.

Kwiat - organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.

Leszczyna pospolita (Corylus avellana L.) – gatunek krzewu należącego do rodziny brzozowatych. Występuje w stanie dzikim w całej Europie i Azji Mniejszej po Kaukaz. W Polsce pospolita zarówno na niżu jak i w górach do ok. 1300 m n.p.m.

Kotka należy do grupy kwiatostanów otwartych, bez pączka szczytowego, czyli teoretycznie o nieograniczonym wzroście. Kwiaty zaczynają się rozwijać od nasady głównej osi, stopniowo w kierunku wierzchołka kotki. Najstarsze kwiaty znajdują się więc u nasady kotki. Należy też do grupy kwiatostanów groniastych, czyli kwiatostanów posiadających jedną główną oś.

Grono – jeden z rodzajów kwiatostanów groniastych. Ten typ kwiatostanu składa się z osi głównej, od której odchodzą osie boczne, które tworzą kwiaty szypułkowe.

Leszczyna (Corylus L.) – (orzech laskowy) rodzaj drzew i krzewów klasyfikowany w różnych systemach do rodziny brzozowatych lub leszczynowatych. Należy tu 15 gatunków występujących na obszarach umiarkowanych Europy, Azji i Ameryki Północnej. Gatunkiem typowym jest Corylus avellana.

Kotki występują np. u wierzby, leszczyny. Występujące u podstawy każdego kwiatka w kotce listki to przysadki, u podstawy całej kotki – podsadki. Ich występowanie, kształt, kolor, morfologia ma znaczenie przy oznaczaniu np. licznych gatunków wierzb, podobne, jak wielkość i morfologia samej kotki.

Wierzba (Salix L.) – rodzaj drzew, krzewów lub płożących krzewinek z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Na półkuli północnej (Eurazja i Ameryka Północna) występuje ponad 300 gatunków tego rodzaju, w Ameryce Południowej – kilka. W Polsce dziko rośnie około 30 gatunków (ich liczba jest różna, zależnie od ujęcia taksonomicznego), ponadto wiele gatunków jest uprawianych (głównie jako rośliny ozdobne). Gatunkiem typowym jest wierzba biała (S. alba).

Bibliografia

Stanisław Tołpa, Jan Radomski: Botanika. Podręcznik dla Techników Rolniczych. Warszawa: PWRiL, 1971.
Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
J. Szwejkowska, J. Szwejkowski: Botanika. Tom I. Morfologia. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-13946-3.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Kotka (botanika)