|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz... W chwili wybuchu I wojny światowej w środowiskach niepodległościowych działających pod zaborem rosyjskim ożyły nadzieje na impuls w sprawie polskiej. Wydarzenia pod drugiej stronie frontu, powstanie i wejście do boju I Kompani Kadrowej, a wkrótce L... Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi uczestniczą międzynarodowych badaniach nad szczepionką przeciwko alergii pokarmowej. Planują też wyjaśnić rolę czynników infekcyjnych w rozwoju i przebiegu niektórych alergii, badając dzieci chor... 140 wilków żyje na obszarze Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie - oceniają leśnicy. To sukces, bo jeszcze kilkanaście lat temu w ogóle ten drapieżnik nie występował w tej części kraju. Rzecznik RDLP w Olsztynie Adam Pietrzak powiedział... Naukowcy europejscy rzucają nieco światła na jedną z największych tajemnic życia: dlaczego niektórym lepiej się pracuje wczesnym rankiem, a inni zyskują wigor dopiero wieczorem? Zespół naukowców prowadzony przez profesor Christinę Schmidt z Badawczego Centrum Cyklotronowego p...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Królestwo DamaszkuCzy wiesz że...? Chazael – król Aramu-Damaszku, wspominany w Starym Testamencie i źródłach asyryjskich, jego imię znaleziono także na jednej z tabliczek z kości słoniowej znalezionych w Samarii. Panował od ok. 844/842 p.n.e. do ok. 800 p.n.e. Przemysław Nowogórski (ur. 1964) – polski archeolog, doktor nauk humanistycznych, urzędnik państwowy, od 1 stycznia 2009 do 15 lipca 2010 pełnił funkcję dyrektora muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. Lewant (od wł. levante – wschód) – pochodzące z języka włoskiego określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Granice wyznaczają: Morze Śródziemne, Taurus, Mezopotamia, pustynie Półwyspu Arabskiego i Morze Czerwone. Obszar ten obejmuje takie dzisiejsze państwa jak: Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska. W szerszym znaczeniu do Lewantu zalicza się również Azję Mniejszą (Turcja) i Egipt. 
 Królestwo Damaszku – starożytne państwo aramejskie na Bliskim Wschodzie na obszarze Syrii ze stolicą w Damaszku, zwane też Aramem-Damaszkiem lub Aramem damasceńskim, w Biblii nazywany zwykle po prostu Aramem. Samodzielne państwo od X w. p.n.e. W drugiej połowie IX w. p.n.e. stał się regionalnym mocarstwem dominującym nad znacznymi obszarami Lewantu. Upadek państwa nastąpił 732 p.n.e. w wyniku asyryjskiej inwazji. Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya, nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska الجمهورية العربية السورية Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).
Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki. Według Biblii Damaszek uzyskał niepodległość w okresie panowania Salomona, kiedy to panowanie nad nim objął Rezon. W okresie rządów Ben-Hadada I walczył, po zawarciu przymierza z judejskim królem Asą, przeciwko izraelskiemu królowi Baszy i zdobył kilka miast na północy Izraela. Następca Ben-Hadada, Hadadezer (w Biblii Ben-Hadad II), miał według Biblii walczyć z Izraelem pod panowaniem Achaba, jednak poniósł klęskę i dostał się do niewoli. W niewoli został jednak potraktowany bardzo łagodnie, a król Izraela zawarł z nim przymierze (1 Krl 20). Istnieje jednak pogląd, że opis biblijny dotyczy wydarzeń późniejszych, a redaktorzy błędnie przypisali go do tego okresu. Później stanął na czele koalicji sformowanej przeciwko Asyrii (w której skład wszedł między innymi Achab), która pokonała przeciwnika w bitwie pod Karkar. Zgodnie z przekazem asyryjskim Hadadezer (Adad-'idri) wystawił do bitwy 1200 rydwanów, 1200 jeźdźców i 20 000 piechoty. Później jednak miał zerwać przymierze z Achabem, który poległ w walce z Aramejczykami pod Ramot-Gilead (1 Krl 22,29-40). Hadadezer dokonał też reform wewnętrznych, zastępując lokalnych królów-wasali mianowanymi namiestnikami (1 Krl 20,24). Hadadezer (akad. Adad-Idri, w Biblii znany jako Ben-Hadad) – król Aramu-Damaszku, wspominany w Starym Testamencie i źródłach asyryjskich. Panował od ok. 865 p.n.e. do ok. 842 p.n.e. Syn lub wnuk Ben-Hadada I. Według Biblii walczył z królestwem Izraela rządzonym przez Achaba. Podczas pierwszej kampanii oblegał Samarię, jednak nie udało mu się jej zdobyć, natomiast podczas drugiej doznał dotkliwej klęski pod Afek i dostał się do niewoli (1 Krl 20). Jednak zdaniem niektórych biblistów opis tak dotkliwej klęski Aramejczyków odnosi się do czasów późniejszych, okresu rządów Ben-Hadada III w Aramie i Joasza w Izraelu. Wkrótce potem Hadadezer stanął na czele koalicji, która pokonała Asyryjczyków w bitwie pod Karkar. Według źródeł asyryjskich wystawił w niej 1200 rydwanów, 1200 jeźdźców i 20 000 piechoty. W skład koalicji wchodził również Achab. Później jednak walczył z Achabem i pokonał go w bitwie pod Ramot-Gilead, w której król Izraela poległ (1 Krl 22,29-40). Miał również bez powodzenia oblegać Samarię w okresie rządów Jorama (2 Krl 6,24-7,7). Dokonał też reform wewnętrznych, zastępując lokalnych królów-wasali mianowanymi namiestnikami (1 Krl 20,24). Został zamordowany przez jego sługę Chazaela, który przejął tron.
Adadnirari III – król Asyrii w latach 809-782 p.n.e. Syn Szamsziadada V. Za jego małoletności rządziła jego matka, królowa Sammuramat, prototypka greckiej Semiramidy, która kazała w pałacu w Niniwie zbudować ogrody z roślinami i zwierzętami z całego znanego Asyryjczykom świata. Szczyt potęgi Damaszek osiągnął w okresie panowania Chazaela, który dokonał przewrotu pałacowego i objął władzę od Hadadezerze. Po tym, jak utwierdził swoją władzę a zagrożenie ze strony Asyrii zostało zażegnane, rozpoczął on ekspansję na południe. Pokonał Izraela i zajął liczne jego terytoria. W swej dominacji sięgnął aż do filistyńskiego Gat. Nie toczył natomiast wojen z Judą, która jednak płaciła mu trybut. Wojna syro-efraimska – konflikt zbrojny pomiędzy koalicją aramejsko-izraelską a Judą i Asyrią. Potwierdził dominację Asyrii w regionie i doprowadził do upadku aramejskiego królestwa Damaszku.
Studia Judaica (ISSN 1506-9729) – polski periodyk naukowy poświęcony badaniom judaizmu oraz kultury i cywilizacji żydowskiej. Ukazuje się od 1998 i wydawany jest w cyklu półrocznym. Jego instytucją sprawczą jest Polskie Towarzystwo Studiów Żydowskich, istniejące od 1996. Redaktorem naczelnym pisma (od 2001 roku) jest prof. dr hab. Krzysztof Pilarczyk. Po śmierci Chazaela i objęciu władzy przez Ben-Hadada III potęga Aramu zaczęła podupadać. W 796 asyryjski król Adadnirari III zmusił państwo do opłacania trybutu, a władca Aramu poniósł klęskę z Zakkurem, królem Hamy i Luasz, a także izraelskim królem Joaszem. Król Izraela Jeroboam II uczynił Damaszek swoim lennikiem. W 734 p.n.e. aramejski król Resin wszedł w skład koalicji antyasyryjskiej, która jednak poniosła klęskę w wojnie syro-efraimskiej. W 732 p.n.e. Tiglatpilesar III zdobył Damaszek i deportował jego mieszkańców. Ben-Hadad I – postać biblijna ze Starego Testamentu, król Aramu-Damaszku panujący od ok. 885 p.n.e. do ok. 865 p.n.e. Był synem Tabrimona a wnukiem Chezjona (1 Krl 15,18). Współczesnymi mu władcami byli król Judy Asa i król Izraela Basza. Kiedy Basza zaczął wznosić fortyfikacje graniczne w celu odcięcia dostępu do Jerozolimy, Asa zwrócił się o pomoc do Ben-Hadada, oferując mu złoto. Ben-Hadad zajął północne ziemie Izraela, w tym Dan, co zmusiło Baszę do zaniechania swych działań, a Damaszkowi zapewniło kontrolę nad szlakiem handlowym do południowej Fenicji (1 Krl 15,17-21).
Ben-Hadad III – król Aramu-Damaszku panujący od ok. 806 p.n.e. Opisywany przez Stary Testament. Był synem uzurpatora Chazaela. Jego ojciec doprowadził Aram do szczytu potęgi, jednak Ben-Hadad doznał wielu klęsk, co znacznie umniejszyło potęgę królestwa. Był trzykrotnie pokonywany przez króla Izraela, Joasza, z niepowodzeniem walczył też z Hamat. Król Asyrii Adadnirari III pokonał go 796 p.n.e. i zmusił do opłacenia trybutu. Przypisy
BibliografiaRamot-Glead wcześniej Ramot w Gileadzie lub skrócona forma: Rama - strategiczne miasto biblijne, miasto ucieczki, miasto lewickie na terytorium Gada, na wschód od Jordanu (2Kl 8:28, 29; 2Kn 22:5, 6; 1Kn 6:80; Pwt 4:43; Joz 20:8; 21:38). Salomon miał w Ramot-Gilead pełnomocnika, odpowiedzialnego za dostarczanie mu żywności z miast położonych w Gileadzie i Baszanie (1Kl 4:7, 13). Potem opanowali je Syryjczycy (1Kl 20:34), później bezskutecznie chciał go odzyskać izraelski król Achab i jego syn oraz Achazjasz (1Kl 22:13-38; 2 Kl 8:25-29; 9:14, 15; 2Kn 22:5-8).
Bitwa pod Karkar to starcie zbrojne do którego doszło między wojskami koalicji Aram-Damaszku pod wodzą króla Hadadezera, Izraela pod wodzą Achaba oraz dziesięciu innych państw a Asyryjczykami. Odbyła się w roku 853 p.n.e. Po bitwie w wyniku buntu ludu w Izraelu doszło do próby obalenia króla Achaba.
Czy wiesz że...? beta Joasz (również Jehoasz) – dwunasty król królestwa Izraela (państwa północnego), syn Joachaza, opisywany w 2 Księdze Królewskiej. Panował w latach 798–782 p.n.e.
Achab (ok. 873 – 854 p.n.e.) – siódmy król północnego królestwa Izraela; syn króla Omriego, kontynuował politykę ojca, dążąc do zjednoczenia kraju. Pokonał Moabitów i Bar Hadada II - króla Aramejczyków, z którym później zawarł przymierze, prowadząc wojny z Asyryjczykami. Utrzymał pokój z królestwem Judy. Sprzymierzył się z Fenicjanami przez małżeństwo z Jezabel, córką króla Tyru, Etbaala, która wprowadziła do Izraela kult Baala i Asztarte, wskutek czego Achab został potępiony przez proroka Eliasza.
Salomon, hebr. Szlomoh (שלמה), arab. Sulayman, Sulaiman, Süleyman, Solyman (سليمان), /Człowiek Pokoju/ (ur. około 1000 p.n.e., zm. około 931 p.n.e.) – prorok biblijny oraz Koranu, król Izraela, syn i następca króla Dawida. Wielki budowniczy. Swój dwór uczynił ośrodkiem kultury, głównie literatury. Według tradycji biblijnej słynął z mądrości. Na lata jego panowania przypada największa świetność monarchii hebrajskiej.
Tiglatpilesar III,Tiglatpilezar III,Teglatfalasar III (akad. Tukultī-apil-Ešarra, tłum. "Powiernikiem moim jest syn (świątyni) Eszarra") – król Asyrii w latach 745-727 p.n.e. oraz Babilonii 729 - 727 p.n.e., pod imieniem Pulu. Władzę w państwie objął w wyniku przewrotu pałacowego, który obalił Aszurnirariego V w 745 p.n.e..Jego żoną była królowa Yaba.
Królestwo Izraela – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, obejmujące znaczne tereny Palestyny. Powstało w wyniku rozpadu zjednoczonego państwa żydowskiego w 931/930 p.n.e., istnieć przestało w wyniku inwazji asyryjskiej w 722 p.n.e. Jego kolejnymi stolicami były Sychem, Penuel, Tirsa i Samaria. Przez historyków nazywane państwem północnym, dla odróżnienia od istniejącego na południu królestwo Judy.
Aramejczycy to nazwa ludów semickich, które w II tysiącleciu p.n.e. żyły na pustyniach na zachód od Mezopotamii. W drugiej połowie II tysiąclecia zaczęły przenikać do Mezopotamii i Syrii. Najdawniejsze wzmianki o Aramejczykach (jako plemieniu Ahlamu) pochodzą z listów z Tell el-Amarna i dokumentów akadyjskich z XIV wieku p.n.e.. W XIII wieku p.n.e. utworzyły one na terenach Syrii niewielkie państewka. Najpotężniejszym z nich było Aram ze stolicą w Ibe (obecnie Damaszek). Dalszy rozwój nastąpił na przełomie XI i X wieku p.n.e., powstały wtedy takie panstwa-miasta jak Bit-Adimi, Bit-Bachiani, Bit-Zamani. Aramejscy koczownicy coraz liczniej osiedlali się również w Mezopotamii. W VIII w. p.n.e. państwa aramejskie w Syrii zostały podbite przez Asyrię. Jej królowie rozproszyli Aramejczyków przesiedleniami po całym Bliskim Wschodzie, przyczyniając się w ten sposób do rozpowszechnienia języka aramejskiego, który był także językiem ojczystym Jezusa.
Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
