Królewska Akademia Malarstwa i Rzeźby

Królewska Akademia Malarstwa i Rzeźby (fr. Académie Royale de Peinture et de Sculpture) – instytucja artystyczna założona w 1648 roku w Paryżu, prowadząca działalność pedagogiczną i teoretyczną.

Została utworzona przez artystów (m.in. Charlesa Le Bruna), którzy pragnęli wyzwolić się z organizacji cechowej. Do momentu jej założenia francuscy malarze i rzeźbiarze, tak jak w średniowieczu, należeli bowiem do cechu. Uczyli się u mistrza cechowego, następnie zostawali czeladnikami i mistrzami. Zawód ten często był przekazywany przez ojców synom, którzy swoją edukację uzupełniali w warsztatach innych mistrzów. W systemie cechowym pozycja artysty równała się pozycji rzemieślnika.

Accademia degli Incamminati (z wł. akademia naprowadzanych na właściwą drogę), Accademia dei Desiderosi, Akademia Carraccich lub po prostu Akademia Bolońska – jedna z pierwszych akademii artystycznych, założona w 1582 przez malarzy Carraccich (Agostina, Annibale i Ludovica) w Bolonii. Akademia miała charakter prywatny i zajmowała się kształceniem artystów. Nauczano poprzez studium z żywego modela i zajęcia teoretyczne.

Prix de Rome – francuska nagroda dla wybitnych młodych malarzy, rzeźbiarzy, architektów, grafików i muzyków. Nagrodę stanowiło trzyletnie stypendium, obejmujące pobyt w Rzymie wraz z mieszkaniem w rzymskiej Académie de France mieszczącej się w Villa Medici przy Viale Trinità dei Monti 1.

W latach 1663-1664 Akademia została zreorganizowana przez Jean-Baptiste Colberta i Le Bruna. Stała się wówczas instytucją państwową, podporządkowaną królowi, której członkowie zostawali malarzami nadwornymi oraz otrzymywali inne przywileje. Na jej czele stanął Le Brun (swoją władzę sprawował do 1683 roku), a siedzibą został Luwr.

Charles Le Brun (Lebrun) (ochrz. 24 lutego 1619 w Paryżu, zm. 12 lutego 1690, tamże) – francuski malarz, architekt i dekorator okresu baroku, współtwórca stylu Ludwika XIV.

Akademia Świętego Łukasza (wł. Accademia Nazionale di San Luca), włoska akademia nauk w Rzymie, założona w 1577 przez Federico Zuccariego jako akademia sztuk pięknych. Powstała z inicjatywy papieża Grzegorza XIII.

Akademia wzorowana była na rzymskiej Accademia di San Luca (Akademii św. Łukasza) (1577) i bolońskiej Accademia degli Incamminati (ok. 1600). Ona sama stała się wzorem dla podobnych akademii sztuk pięknych, zakładanych w Europie w XVII i XVIII wieku, np. w Wiedniu (1692) i Monachium (1760).

École nationale supérieure des beaux-arts de Paris, w skrócie ENSBA, – najważniejsza z szkół wyższych sztuk plastycznych Francji. Jej główna siedziba znajduje się w Paryżu przy Rue Bonaparte 14.

Jean Baptiste Colbert (ur. 29 sierpnia 1619 w Reims, zm. 6 września 1683 w Paryżu) – francuski polityk, minister finansów Ludwika XIV, zwolennik monarchii absolutystycznej, dążył do centralizacji państwa.

Akademia kształciła młodych artystów, za podstawę uważając naukę rysunku. Na zajęciach posługiwano się odlewami antycznych rzeźb i żywymi modelami. Od 1664 roku wyróżniającym się uczniom przyznawano nagrodę Prix de Rome, która umożliwiała im dalsze studia we Włoszech.

W 1793 roku Akademia została rozwiązana, a w jej miejsce utworzono Commune des Arts, a w XIX wieku jej funkcje sprawowały: Académie des Beaux-Arts i École nationale supérieure des beaux-arts.

Bibliografia

Bochnak A., Historia sztuki nowożytnej, Kraków 1985, t. II, s. 176-177, ISBN 83-01-03174-3.

Dulewicz A., Słownik sztuki francuskiej, Warszawa 1986, s. 13-14, ISBN 83-214-0048-5.

Secomska K., Malarstwo francuskie XVII wieku, Warszawa 1985, s. 110, ISBN 83-221-0219-4.