Królewski Protokół - Polski Serwis Naukowy

Tytulatura królewska - w starożytnym Egipcie zwana "Królewskim Protokołem" - był to pełny zestaw imion noszonych przez faraonów. Tytulatura królewska (z wyjątkiem Nomen) była swoistym manifestem programowym panującego faraona. Większość faraonów znana jest ze swego imienia otrzymywanego podczas narodzin (Nomen), jednakże listy faraonów prezentują ich pod imieniem tronowym (Prenomen).
W skład tytulatury wchodziło pięć imion:

Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.

Re (Ra) – bóg Słońca, stwórca świata i pan ładu we wszechświecie. Władca bogów, ludzi i państwa zmarłych. Czczony w starożytnym Egipcie, przedstawiany z dyskiem słonecznym, z głową sokoła. Uważano go za najważniejszego boga. Jego symbolem był obelisk. Imię Ra występuje w wielu imionach egipskich, np. Ramzes oznacza zrodził go Ra. Wierzono, że Re ma aż 72 odmienne postaci (np.: Chepri). Utożsamiany był również z innymi bogami Egiptu:

Najstarsze - "Horusowe"

- wpisane w fasadę pałacu (serech). Imię króla wpisywano tam w ramy planu pałacu. Było oficjalnym imieniem faraona do wczesnego okresu Starego Państwa.

Nebty - "Dwu Pań"

- wężycy (kobry) Wadżet - patronki Delty i sępicy Nechbet - patronki Doliny. Imię stanowiące echo książęcej kariery następcy tronu, zapowiadającej koronację.

"Złotego Horusa"

- symbolizujące prawdopodobnie triumf Horusa nad Setem oraz wyrażające znaczenie jakie miało złoto w wierzeniach o nieśmiertelności i wieczności.

Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy, o liczbie atomowej 79. Złoto występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,1·10-3 ppm. Występuje ono w przyrodzie w stanie rodzimym. Jest symbolem bogactwa.

Kartusz - w starożytnym Egipcie magiczna pętla-węzeł szen, oznaczająca "Uniwersum". Był to wydłużony owalny znak, w obrębie którego wpisywano hieroglificzne, najważniejsze imiona (nomen i prenomen) faraona, wchodzące w skład Królewskiego Protokołu. Używano ich w celu identyfikacji władcy: papirusy, stele, reliefy w świątyniach, malowidła w grobowcach i w formie pieczęci (np. odciskane w świeżej zaprawie po zamknięciu królewskiego grobowca).

Prenomen - "nesuit-biti"

- "Ten-który-należy-do-Pszczoły i Trzciny" (symbole Górnego i Dolnego Egiptu); przyjęte tłumaczenie: Król Górnego i Dolnego Egiptu. Imię tronowe, przyjmowane przez faraona podczas jego koronacji. Zapisywane tak jak i Nomen w kartuszu (magicznym węźle 'szen').

Amenhotep I – faraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa, trzeci syn Ahmose i królowej Ahmes-Nefertari, drugi władca XVIII dynastii.

serech (z egip. - uczynić wiadomym) - w starożytnym Egipcie prostokątna, pionowa ramka stanowiąca wizerunek pałacu w postaci planu (rzutu poziomego), poprzedzonego frontalnym przedstawieniem fasady i w związku z tym podzielona na dwie nierówne części. W górnej, mniejszej zapisywano imię władcy, w większej przedstawiano fasadę pałacu lub sarkofagu. Cała ramka była zwieńczona wizerunkiem sokoła, symbolizującego boga Horusa lub - rzadko - zwierzęcia Seta, jak w przypadku władców Peribsena i Chasechema (Chasechemui). Całość stanowi zapis Horusowego imienia władcy.

Nomen - "Sa-Ra"

- "Syn Re, Pana Światłości" - jako jedyne z tytulatury, nadawane dziecku z rodziny królewskiej przy narodzinach. Było to często imię rodowe, jak np. u Ramzesów. Zapisywane tak jak i Prenomen w kartuszu.

Neb Taui

- "Pan Obu Krajów". Epitet, będący obok Pięciu Wielkich Imion częścią składową tytulatury królewskiej. Często na malowidłach i reliefach umieszczany przed kartuszami z imionami królewskimi.

Nefer Neczer

- "Dobry bóg". Podobnie jak "Pan Obu Krajów" - część składowa tytulatury królewskiej często umieszczna przed kartuszami z imionami królewskim.

Hatszepsut – faraon, władczyni starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Panowała prawdopodobnie w latach 1503 p.n.e. do 1482 p.n.e., lub 1479 p.n.e. do 1458 p.n.e., lub 1472 p.n.e. do 1450 p.n.e.

Wadżet (egip. Uto-Wadżet, Uadżet, Uadżit; gr. Uto, Buto, Edżo, Udżo; łac. Uraeus, stąd forma ureusz) – bogini staroegipska czczona w Dolnym Egipcie.

Maat-Ka-Re Sprawiedliwa-jest-Dusza-Re, Chenemet-Amon-Hatszepsut Ta-która-obejmuje-Amona Pierwsza-z-najszlachetniejszych-kobiet - to imiona Hatszepsut.
Neb-cheperu-Re-Heka-Maat Pan-przejawów-Re, Pan prawdy, Tut-anch-Amon-Heka-Junu-Semai\Resit Żywy-wizerunek-Amona, Władca Heliopolis\Teb - to imiona Tutanchamona.
Men-Maat-Re Wieczna/trwała jest sprawiedliwość/Harmonia Re, Seti-mery-en-Ptah Seti ukochany przez Ptaha - to imiona Setiego I.
User-Maat-Re-Setep-en-Re Potężna jest Harmonia Re, Wybrańca Re, Ra-messisu-meri-Amon Zrodzony przez Re, Ukochany przez Amona - to imiona Ramzesa II.