Królowie Babilonu - Polski Serwis Naukowy

Lista królów babilońskich - lista królów i dynastii władających Babilonią, począwszy od władców z dynastii starobabilońskiej (1894-1595 p.n.e.), aż do władców z dynastii Seleucydów (III-II w. p.n.e.). Lista ta powstała w oparciu o informacje pochodzące z ówczesnych źródeł pisanych, przede wszystkim list królewskich (np. Babilońskiej listy królów A, Babilońskiej listy królów B czy Synchronistycznej listy królów), kronik (np. Kroniki wczesnych królów, Kroniki synchronistycznej, tzw. Kroniki P czy Kronik babilońskich) i inskrypcji (np. inskrypcji Aguma-kakrime), w korelacji z naszą obecną wiedzą historyczną.

Ninurta-kudurri-usur I – drugi król Babilonii z dynastii z plemienia Bazi, następca Eulmasz-szakin-szumi; panował w latach 988-986 p.n.e. Niewiele wiadomo o sytuacji politycznej w Babilonii za czasów jego rządów.
Ulam-Buriasz - według "Kroniki Wczesnych Królów" jeden z kasyckich władców Babilonii, brat i następca Kasztiliasza III, wuj Aguma III, wymieniany w tej kronice jako ten, który dokonał podboju Kraju Nadmorskiego:

Dynastia starobabilońska (I dynastia z Babilonu) (1894-1595 p.n.e.)

Sumu-abum (1894-1881 p.n.e.)

Sumu-la-El (1880-1845 p.n.e.)

Sabium (1844-1831 p.n.e.)

Apil-Sîn (1830-1813 p.n.e.)

Sin-muballit (1812-1793 p.n.e.)

Hammurabi (1792-1750 p.n.e.)

Samsu-iluna (1749-1712 p.n.e.)

Abi-eszuh (1711-1684 p.n.e.)

Ammi-ditana (1683-1647 p.n.e.)

Ammi-saduqa (1646-1626 p.n.e.)

Samsu-ditana (1625-1595 p.n.e.)

(1595 r. p.n.e. - Babilon zdobyty i złupiony przez Hetytów, koniec dynastii starobabilońskiej)

Adad-nirari I (asyr Adad-nārārī, tłum. "bóg Adad jest moją pomocą") – władca Asyrii, następca Arik-den-ili, według Asyryjskiej Listy Królów panować miał przez 32 lata (ok. 1305-1274 r. p.n.e.).
Apil-Sin (1830-1813 p.n.e. - chronologia średnia) - czwarty król ze słynnej I dynastii z Babilonu, syn i następca Sabiuma. Władca ten poświęcił się rozbudowie systemu obronnego państwa - wznoszeniu nowych fortyfikacji i twierdz.

Dynastia z Kraju Nadmorskiego (II dynastia z Babilonu) (ok. 1730-1475 p.n.e.)

Niewiele wiadomo o Dynastii z Kraju Nadmorskiego. Jej władcy najprawdopodobniej nigdy nie panowali nad Babilonem, lecz jedynie nad niewielkim obszarem położonym na południu Sumeru, nad Zatoką Perską (stąd nazwa dynastii). W Babilońskiej liście królów A i Babilońskiej liście królów B władcy Dynastii z Kraju Nadmorskiego wymienieni są po władcach z I Dynastii z Babilonu. Wiemy jednak z innych źródeł, iż niektórzy z władców obu tych dynastii byli sobie współcześni. Nie wiadomo dokładnie czemu Dynastia z Kraju Nadmorskiego zaliczona została do listy dynastii panujących nad Babilonem. Ponieważ jednak tradycyjnie określana jest jako II dynastia z Babilonu, dlatego też włączona zostaje i do tej listy.

Asarhaddon (akad. Aššur-ahu-iddina "Aszur dał mi brata"[1]) - król Asyrii w latach 681-669 p.n.e. z dynastii Sargonidów. Syn Sanheriba i królowej Zakutu.
Sumer (Szumer, Sumeria; - por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.

Ili-ma-ilum (ok. 1730 p.n.e.) (współczesny Samsu-ilunie i Abi-eszuhowi z dynastii starobabilońskiej)

Itti-ili-nībī

Damqi-ilišu

Iškibal

Šušši

Gulkišar

Pešgaldaramaš

Adarakalama

Akurduana

Melamkurkura

Ea-gamil

(ok. 1475 p.n.e. Kraj Nadmorski podbija król kasycki Ulamburiasz, kładąc kres tamtejszej dynastii)

Dynastia kasycka (III dynastia z Babilonu) (ok. 1750-1155 p.n.e.)

Wcześni władcy kasyccy (ok. 1750-1600 p.n.e.)

Lista wczesnych władców kasyckich z okresu poprzedzającego zajęcie Babilonu przez Kasytów. Najprawdopodobniej byli oni współcześni ostatnim władcom z I dynastii z Babilonu. W samym Babilonie nigdy nie rządzili. Poza imionami, wymienionymi w listach królewskich (tzw. Babilońskiej liście królów A i Synchronistycznej liście królów) oraz inskrypcji Aguma-kakrime, niewiele więcej o nich wiadomo.

Itti-Marduk-balatu (akad. Itti-Marduk-balāṭu, tłum. "Z Mardukiem (jest) życie") – drugi król Babilonii z II dynastii z Isin, syn i następca Marduk-kabit-ahheszu; panował w latach 1140-1133 p.n.e. Próbował ingerować w wewnętrzne sprawy Asyrii popierając jednego z pretendentów do asyryjskiego tronu po śmierci Aszur-dana I.
Nabu-szuma-ukin I – piąty król Babilonii z tzw. dynastii E, następca i być może syn Szamasz-mudammiqa. Początek jego panowania, którego długość jest nieznana, datowany jest na 895 r. p.n.e. Władca ten współczesny był asyryjskim królom Adad-nirari II i Tukulti-Ninurcie II. Według Kroniki synchronistycznej relacje pomiędzy oboma krajami były z początku wrogie, ale po tym jak Nabu-szuma-ukin I poślubił córkę Adad-nirari II, a Adad-nirari II córkę Nabu-szuma-ukina I, zawarty został pokój, który przetrwać miał kolejne osiemdziesiąt lat.

Gandasz (2 połowa XVIII w. p.n.e.)

Agum I (przełom XVIII/XVII w. p.n.e.)

Kasztiliasz I (1 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Uszszi (1 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Abi-rattasz (2 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Kasztiliasz II (2 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Urzigurumasz (2 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Harbaszihu (2 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Tiptakzi (2 poł. XVII w. p.n.e. ?)

Władcy kasyccy rządzący Babilonią (ok. 1600-1155 p.n.e.)

Agum II / Agum-kakrime (2 połowa XVII w. p.n.e ? / 1 połowa XVI w. p.n.e. ?)

Burna-Buriasz I (koniec XVII w. p.n.e ? / XVI w. p.n.e. ?) (traktat z Puzur-Aszurem III z Asyrii)

Kasztiliasz III (2 połowa XVI w. p.n.e. ? / 1 połowa XV w. p.n.e. ?)

Ulam-Buriasz (1 połowa XV w. p.n.e. ?) (brat Kasztiliasza III; podbił Kraj Nadmorski, kładąc kres tamtejszej dynastii)

Agum III (1 połowa XV w. p.n.e. ?) (syn Kasztiliasza III)

Kara-Indasz (koniec XV w. p.n.e.) (współczesny faraonowi Amenhotepowi III i Aszur-bel-niszeszu z Asyrii)

Kadaszman-Harbe I (koniec XV w. p.n.e.)

Kurigalzu I (przłom XV/XIV w. p.n.e.) (współczesny faraonowi Amenhotepowi III)

Kadaszman-Enlil I (ok. 1374-1360 p.n.e.) (współczesny faraonowi Amenhotepowi III)

Burna-Buriasz II (ok. 1359-1333 p.n.e.) (współczesny faraonowi Echnatonowi z Egiptu i Aszur-uballitowi I z Asyrii)

Kara-Hardasz (ok. 1333 p.n.e.) (wnuk Burna-Buriasza II, będący jednocześnie wnukiem Aszur-uballita I z Asyrii)

Nazi-Bugasz (ok. 1333 p.n.e.) (pokonany przez Aszur-uballita I z Asyrii)

Kurigalzu II (ok. 1332-1308 p.n.e.) (współczesny Enlil-narari z Asyrii)

Nazi-Maruttasz (ok. 1307-1282 p.n.e.) (współczesny Adad-nirari I z Asyrii)

Kadaszman-Turgu (ok. 1281-1264 p.n.e.) (współczesny Hattusilisowi III, królowi Hetytów)

Kadaszman-Enlil II (ok. 1263-1255 p.n.e.) (współczesny Hattusilisowi III, królowi Hetytów)

Kudur-Enlil (ok. 1254-1246 p.n.e.)

Szagarakti-Szuriasz (ok. 1245-1233 p.n.e.) (syn Kudur-Enlila)

Kasztiliasz IV (ok. 1232-1225 p.n.e.) (pokonany i pojmany w bitwie przez Tukulti-Ninurtę I z Asyrii)

Enlil-nadin-szumi (ok. 1224 p.n.e.) (asyryjski protektorat)

Kadaszman-Harbe II (ok. 1223 p.n.e.) (asyryjski protektorat)

Adad-szuma-iddina (ok. 1222-1217 p.n.e.) (asyryjski protektorat)

Adad-szuma-usur (ok. 1216-1187 p.n.e.) (współczesny Aszur-nirari III z Asyrii)

Meli-Szipak (ok. 1186-1172 p.n.e.)

Marduk-apla-iddina I (ok. 1171-1159 p.n.e.)

Zababa-szum-iddina (ok. 1158 p.n.e.) (pokonany przez Szutruk-Nahhunte I z Elamu)

Enlil-nadin-ahi (ok. 1157-1155 p.n.e.) (pokonany przez Kutir-Nahhunte III z Elamu, koniec dynastii kasyckiej)

II dynastia z Isin (IV dynastia z Babilonu) (ok. 1157-1026 p.n.e.)

Marduk-kabit-ahheszu (ok. 1157-1140 p.n.e.)

Itti-Marduk-balatu (ok. 1140-1133 p.n.e.)

Ninurta-nadin-szumi (ok. 1132-1126 p.n.e.) (współczesny asyryjskiemu Aszur-resza-iszi I)

Nabu-kudurri-usur I (Nabuchodonozor I, Nebuchadnezzar I) (ok. 1126-1105 p.n.e.) (współczesny elamickiemu Huttelusz-Inszuszinakowi)

Enlil-nadin-apli (ok. 1104-1101 p.n.e.)

Marduk-nadin-ahhe (ok. 1100-1083 p.n.e.) (współczesny Tiglatpilesarowi I z Asyrii)

Marduk-szapik-zeri (ok. 1082-1070 p.n.e.) (współczesny Aszur-bel-kala z Asyrii)

Adad-apla-iddina (ok. 1069-1048 p.n.e.) (współczesny Aszur-bel-kala z Asyrii)

Marduk-ahhe-eriba (ok. 1047 p.n.e.)

Marduk-zer-... (ok. 1046-1035 p.n.e.)

Nabu-szum-libur (ok. 1034-1027 p.n.e.)

Antioch IV Epifanes (gr. Επιφανής; ur. ?, zm. 164/163 p.n.e.) – władca starożytnej Syrii z dynastii Seleucydów, panował w latach 175 p.n.e. – 163 p.n.e..
Sin-muballit (1812-1793 p.n.e. - chronologia średnia) - piąty król ze słynnej I dynastii z Babilonu, następca Apil-Sina i ojciec Hammurabiego. Władca ten kontynuował z wielkim rozmachem rozbudowę systemu obronnego państwa, wznosząc nowe fortyfikacje i umocnienia. W 1810 r. p.n.e. zorganizował koalicję państw północnej Babilonii przeciw królowi Larsy - Rim-Sinowi I, którą ten jednak zdołał pokonać. 11 lat póżniej, w 1799 r. p.n.e., Sin-muballit zaatakował Rim-Sina I ponownie i zdołał pokonać w otwartej bitwie wojska Larsy, wieńcząc sukces zdobyciem niedługo później ważnego miasta Isin (1796 r. p.n.e.). Umierając pozostawił on swemu synowi Hammurabiemu państewko małe, lecz silne i rozwinięte gospodarczo.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)