Krężnica Jara – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża. W Krężnicy Jarej znajduje się Zespół Szkół; Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Bohaterów Armii Krajowej i gimnazjum. We wsi mieści się dużo stawów, płynie przez nią rzeka Krężniczanka (Nędznica).

Miejscowość jest interesująca przede wszystkim pod względem archeologicznym. Pierwsze badania przeprowadził w 1921 roku Michał Drewko, ówczesny Państwowy Konserwator dla Zabytków Przedhistorychnych na okręg lubelski. Wykopaliska podjęte w 1947 roku przez Stefana Noska z Zakładu Prehistorii UMCS, kontynuowane w latach 1949-1950 wykazały istnienie osad ludności kultury pucharów lejkowatych. Wśród licznych zabytków dominowały fragmenty naczyń, wyrobów ceramicznych oraz narzędzi krzemiennych. Symbolem odkryć w Krężnicy stała się figurka dwóch wołów sprzęgniętych jarzmem.

Parafia pod wezwaniem św. Floriana w Krężnicy Jarej

W Krężnicy znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem św. Floriana prowadzony przez ks. Mariana Bartnika. Wsie należące do tej parafii to: Majdan Krężnicki, Marianka, Osmolice II, Nowiny, Trojaczkowice i część kol. Strzeszkowice.

Historia parafii

Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii pochodzi z 1325 r. Była ona bardzo rozległa (obecne parafie w Babinie, Czerniejowie, Niedrzwicy, Zemborzycach, Żabiej Woli). W XVII wieku kościół krężnicki był jakiś czas filią par. Zemborzyce. Od końca XVIII wieku do 1866 r. Krężnica należała do Wizytek lubelskich. Obok działalności duszpasterskiej prowadzono tu akcję charytatywną. Już w XVIII wieku jest wzmianka o istnieniu przy parafii szpitala dla ubogich. W 1931 r. Szarytki lubelskie wybudowały tu dom dla sierot, istniejący do 1939 r. Obecnie jest przy parafii mała biblioteczka, licząca ok. 200 pozycji. Dawniej parafia należała do dekanatu Chodel, następnie Bełżyce, Lublin-Podmiejski a od listopada 1982 r. do Konopnicy. Archiwum zawiera akty zgonów, ślubów, chrztów od 1826 r., inne stare dokumenty spłonęły podczas pożaru w 1883 r. W czasie okupacji hitlerowskiej w Krężnicy mieściło się Lubelskie Seminarium Duchowne, w którym wykładali m.in. ks. Teodor Bensch i Antoni Słomkowski.

Historia kościoła

Murowany 1884–87, remont: 1969. Neogotycki. Orientowany. Jednonawowy z węższym i niższym prezbiterium. Sklepiony sklepieniem kolebkowym. Przy prezbiterium od strony południowej zakrystia. W ołtarzu głównym obraz MB z dzieciątkiem w. XVII, rzeźby, chrzcielnica itp. XVIII-XIX w. Pierwotna świątynia była drewniana. W XVI wieku przez pewien czas była w rękach protestantów, a w 1595 roku została spalona. Nowy kościół wybudowany w latach 1628-42, spalił się w 1883 r. Obecny kościół murowany, wybudował w 1885 r., pw. św. Floriana, Walery Pliszczyński. Konsekrował go w 1890 r. bp Jaczewski. W czasie działań wojennych świątynia nie uległa zniszczeniu. Remontu dokonano w 1969 r.

Budynek 1-nawowy, eklektyczny, nad nawą mała wieżyczka na sygnaturkę, ołtarz główny drewniany z obrazem MB z Dzieciątkiem, zapewne z XVII w. Ołtarze boczne także drewniane. Po prawej - z obrazem Niepokalanego Serca NMP i MB Częstochowskiej, po lewej - św. Antoniego i drugi ze św. Stanisławem Kostką. Do prezbiterium przylega zakrystia wybud. z k-łem ( zachowana monstrancja w kształcie Serca Jezusowego z XVIII w.) Organy 12-głosowe z końca XIX w., stacje drogi krzyżowej fundowane przez parafian w 1930 r. Przy świątyni stoi czworoboczna dzwonnica. Wśród zabytkowych kapliczek i krzyży wyróżnia się kapliczka w Strzeszkowicach, zbud. w 1928 r. przez Władysława Ostrokólskiego. W roku 2004 wyremontowany.

Zobacz też

Przypisy