Krasnystaw - Polski Serwis Naukowy

Herb miasta

Plac 3 Maja

Plac 3 Maja

Budynek sejmiku

II liceum ogólnokształcące

Kościół św. Franciszka Ksawerego i kolegium pojezuickie z XVII-XVIII w

Ulica Okrzei

Krasnystaw

Krasnystaw (starorus. Краснoстав, przed 1918 niekiedy Krasnostaw) - miasto w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, nad rzeką Wieprz, na terenie Działów Grabowieckich i Wyniosłości Giełczewskiej. Leży ono u ujścia rzeki Żółkiewki do Wieprza.

Gmina Siennica Różana (do 1925 gmina Rudka) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie chełmskim.
Etnografia – dyscyplina naukowa zajmująca się całościowym opisem i analizą kultur ludowych różnych społeczności i grup etnicznych. Jej zakres obejmuje teorię kultury ludowej jak i badanie poszczególnych jej dziedzin i wytworów materialnych. W zależności od tradycji naukowej, pod pojęciem etnografia rozumie się wszystkie nauki etnologiczne, bądź też jedną z tych nauk.

Herb miasta przedstawia dwie ryby (karpie), które znajdują się na niebieskim tle. Umiejscowione one są naprzemianlegle, jedna nad drugą. Natomiast flaga Krasnegostawu jest prostokątną, żółtą tkaniną z umieszczonym na środku herbem miasta. Miejscowość posiada swój hejnał.

Według danych z 18 stycznia 2010 r. miasto miało 19 778 mieszkańców.

Władysław II Jagiełło, , zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377-1381 i 1382-1392, król Polski i najwyższy książę litewski w latach 1386-1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
Armia Ludowa (AL) – zbrojna konspiracyjna organizacja wojskowa Polskiej Partii Robotniczej w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, utworzona na mocy dekretu Krajowej Rady Narodowej z 1 stycznia 1944. Jej pierwszym Naczelnym Dowódcą był Michał Żymierski "Rola".

Położenie

Krasnystaw znajduje się na terenie Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych oraz fragmencie Grabowiecko-Strzeleckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 42,13 km².

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa chełmskiego.

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 17, która jest częścią międzynarodowej drogi E372.

Pałac biskupów chełmskich w Krasnymstawie – pałac w Krasnymstawie wybudowany w pierwszej połowie XVII wieku przez biskupa chełmskiego Stanisława Gomolińskiego. Przylega bezpośrednio do zabudowań klasztornych jezuitów. Po prawej stronie głównej fasady w XIX wieku wmurowano fragment ocalałego późnogotyckiego portalu z zamku w Krasnymstawie. Obecnie jest siedzibą sióstr zakonnych.
Miód – słodki produkt spożywczy, wytwarzany przez pszczoły i inne owady, poprzez przetwarzanie nektaru kwiatowego lub innych słodkich soków roślinnych. Pszczoły gromadzą go w plastrze, gdzie ulega dojrzewaniu. W zależności od surowca, z jakiego powstał miód, wyróżnia się miody:

Odległości

Lublin 55 km

Chełm 30 km

Zamość 31 km

przejście graniczne w Dorohusku z Ukrainą Jahodyn 60 km.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2007 r. Krasnystaw zajmował 4,207 ha, w tym:

2,050 ha - grunty orne;

100 ha - sady;

433 ha - łąki;

25 ha - pastwiska;

401 ha - lasy.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2006:

Bezrobocie w powiecie krasnostawskim wynosi 11,7% dane z czerwca 2008.

Żółkiewka - rzeka we wschodniej Polsce, lewy dopływ rzeki Wieprz. Przepływa przez miejscowości: Rożki, Żółkiewka, Średnia Wieś, Poperczyn, Olchowiec, Borówek, Czysta Dębina, Borów, Borów-Kolonia, Chorupnik, Gorzków-Wieś, Gorzków, Wiśniów, Wielkopole, Wielobycz, Białka, Niemienice, Zażółkiew.
Język staroruski – język słowiański, który na przestrzeni wieków rozwinął się w trzy języki narodowe: rosyjski, ukraiński i białoruski. Jako język literacki używany był na Rusi Kijowskiej i w krajach, które rozwinęły się po jej upadku.

Gospodarka

W Krasnymstawie dominuje przemysł spożywczy:

Cukrownia "Krasnystaw",

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Krasnystaw ,

fermentownia tytoniu,

elewator zbożowy Triticarr.

Znajdują się tam także przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją:

odzieżową Cora-Tex,

sanitarną Cersanit,

opakowań tekturowych Kartonex,

materiałów budowlanych.

energetyczną Energoremont

Historia

Miasto zostało założone na gruntach wsi Szczekarzew. Prawa miejskie otrzymało 1394 r. W XV wieku dzięki położeniu na trakcie handlowym Pomorze-Lublin-Lwów nastąpił rozwój miasta. W 1525 r. Krasnystaw otrzymał prawo składu soli i miodu. Stanowił on także ośrodek handlu zbożem i rzemiosła. Od 1490 r. do 1826 r. był on siedzibą biskupów chełmskich. Pełnił również funkcję starostwa grodowego.

Sołectwo – współcześnie w Polsce jest to jednostka pomocnicza gminy, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.
Działy Grabowieckie (343.18) – najwyższa część Wyżyny Lubelskiej, od 190 do 311 m n.p.m. Teren z głębokimi jarami i dolinami. Ziemie bardzo dobre, bogata i urozmaicona roślinność.

W połowie XVII wieku, w czasie wojen polsko-szwedzkich, zniszczono zamek i mury miejskie. Od 1795 r. roku miasto znajdowało się w zaborze austriackim, od 1809 r. w Księstwie Warszawskim, a od 1815 w Królestwie Polskim (zabór rosyjski). Podczas powstania styczniowego jazda polska odniosła tu zwycięstwo atakując garnizon rosyjski. W XIX wieku miasto stanowiło ośrodek usługowy. W 1916 r. do Krasnegostawu doprowadzono kolej.

Miasta partnerskie to forma partnerstwa między miastami w różnych krajach, która ma na celu wymianę kulturalną, gospodarczą i informacyjną. W Europie formę tę powszechnie określa się terminami: miasta bliźniacze, miasta przyjacielskie (miasta zaprzyjaźnione) lub miasta partnerskie. Poza Europą (szczególnie w krajach anglosaskich) współpracę między miastami określa się pojęciem miasta siostrzane (ang.: Sister City; l. mn.: Sister Cities) lub bliźniacze (ang.: Twin Towns albo Twinning Towns); w krajach socjalistycznych - miasta braterskie.
Chełm (ukr., ros. Холм – Chołm) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Lublina, na północ od Zamościa oraz na południe od Białej Podlaskiej, w odległości 25 km od granicy z Ukrainą. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu.

W latach 1919-1975 i od 1999 r. Krasnystaw jest siedzibą powiatu.

II wojna światowa

We wrześniu 1939 r. miały tu miejsce walki z armią niemiecką, w których zginęło ok. 150 polskich żołnierzy. 18-19 września 1939 r. toczyły się tu walki 39. dywizji piechoty i brygady kawalerii z niemieckimi jednostkami zmotoryzowanymi.

Podczas okupacji hitlerowskiej (od 1940 r. do 1942 r.) w mieście znajdowało się getto, w którym zamknięto ok. 4 tys. osób narodowości żydowskiej. Getto znajdowało się przy ul. Grobla i miało charakter przejściowy, po kilku miesiącach ludność została przetransportowana do obozu w Izbicy i ośrodka zagłady w Bełżcu (ok. 2 tys. osób). W mieście znajdowało się także więzienie, w którym Niemcy rozstrzelali 395 osób (1939-1944).

Pastwisko - rodzaj użytków zielonych porośniętych głównie wieloletnimi trawami, których wegetacja trwa niezależnie od tego, czy są to tereny uprawowe, czy też nieużytki.
Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

W okolicy działała także partyzantka (1940-1944) - AK, BCh, GL, AL, NOW-NSZ. Partyzanci m.in.: uwolnili ok. 300 więźniów z miejscowego więzienia (1943) i zniszczyli 26 pociągów niemieckich (wiosną 1944 r.).

W latach 1944-1945 NKWD deportowało członków polskich organizacji niepodległościowych w głąb ZSRR. W latach 1944-1950 na terenie Krasnegostawu i okolic działała partyzantka antykomunistyczna.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.
Prezbiterium (w architekturze nazywane także "chórem kapłańskim") – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)