Krewo - Polski Serwis Naukowy

Krewo (biał. Крэва, Krewa) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie oszmiańskim, siedziba gminy Krewo.

14 sierpnia 1385 roku doszło tu do zwarcia unii pomiędzy Polską i Litwą znanej jako unia w Krewie.

Historia

Było stolicą Księstwa Krewskiego. Stał tu wcześniej drewniany zamek, który po roku 1338 książę litewski Olgierd zamienił w zamek murowany. Po nim odziedziczył księstwo i zamek Władysław II Jagiełło. W zamku tym więził swojego stryja Kiejstuta. Więził też tu Witolda.

Kiejstut, Kęstutis (ur. ok. 1308/1310, zm. 15 sierpnia 1382) – książę trocki, współrządca (wraz z Olgierdem) Litwy od 1345, wielki książę litewski 1381-1382, syn Giedymina, ojciec Witolda, Zygmunta i Danuty Anny. W 1381 r. popadł w konflikt ze swoim bratankiem, Władysławem Jagiełłą, synem Olgierda, po którym Jagiełło uwięził stryja w Krewie. Niedługo później Kiejstut zmarł, być może zgładzony z rozkazu bratanka. Z małżeństwa z Birutą pozostawił synów Witolda i Zygmunta oraz córkę Ryngałłę.

Obwód grodzieński (biał. Гродзенская вобласць, Гарадзе́нская во́бласьць, Hrodzienskaja wobłasć, Haradzienskaja wobłaść) – obwód będący częścią Białorusi leżący w jej północno-zachodniej części przy granicy z Polską i Litwą. Stolicą obwodu jest Grodno.

W roku 1385 podpisano tu unię krewską, w wyniku której Jagiełło otrzymał tron Polski.

Zamek był zdobywany przez Świdrygiełłę, Tatarów krymskich, wojska moskiewskie.

W 1564 r. król Zygmunt August darował zamek kniaziowi Andriejowi Kurbskiemu, uczestnikowi wojny z Moskwą. Krewo było starostwem a zamek siedzibą starosty królewskiego. Pod koniec XVIII wieku w zamek stracił militarne znaczenie i powoli niszczał.

Szczególnie duże zniszczenia nastąpiły w czasie I wojny światowej, gdy przez miasto przez 3 lata przebiegła linia frontu. W 1929 r. ruiny poddano konserwacji.

Lista władców Litwy obejmuje imiona i lata panowania potwierdzonych przez źródła pisane monarchów litewskich. Osobny rozdział zawiera wykaz legendarnych książąt litewskich, których imiona zostały odnotowane przez XVI-wiecznych kronikarzy litewskich, a których historyczność nie został potwierdzona naukowo.

Wielkie Księstwo Moskiewskie (ros. Великое княжество Московское, łac. Magnus Ducatus Moscuensis; potocznie pol. Moskwa, łac. Moscovia lub Muscovia) – państwo ruskie istniejące w latach 1328-1547 ze stolicą w Moskwie. Wielkie Księstwo Moskiewskie było kontynuacją Księstwa Moskiewskiego (1213-1328), które zostało podniesione do rangi wielkiego księstwa w 1328 roku, w wyniku unii personalnej Wielkiego Księstwa Włodzimierskiego i Księstwa Moskiewskiego oraz przeniesienia stolicy wielkiego księstwa z Włodzimierza do Moskwy.

Za II Rzeczypospolitej siedziba wiejskiej gminy Krewo do 1939 roku, kiedy po agresji ZSRR wcielono ją do BSRR.

Zabytki

Zamek w Krewie z poł. XIV wieku zbudowany przez Olgierda. Zachował się fragment murów obwodowych zamku, dwie wieże (jedna nazywana wieżą Kiejstuta) i częściowo zasypane podziemia.

Galeria

Zamek w Krewie na rycinie Napoleona Ordy

kościół NMP w Krewie

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Synagoga w Krewie

Zabudowa wsi

Przypisy

Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).

Linki zewnętrzne

Krewo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 2 (Januszpol – Wola Justowska) z 1902 r.

Krewo w serwisie rzecz-pospolita.com