Kristijonas Donelaitis - Polski Serwis Naukowy

Kristijonas Donelaitis (podpisywał się jako Christian Donalitius), (ur. 1 stycznia 1714 w Lazdynelach koło Gąbina, zm. 18 lutego 1780 w Tolminkiejmach koło Gołdapi (ob. Czystyje Prudy, Rosja)) - litewski ksiądz luterański i poeta oświeceniowy.

Grób Donelaitisa w kościele luterańskim (Czystyje Prudy)

W młodości uczył się w szkole dla ubogich dzieci w Królewcu. Naukę kontynuował w Królewskiej Szkole Łacińskiej w Knipawie, gdzie przyswoił sobie grekę, łacinę, język hebrajski oraz matematykę. W 1736 roku ukończył Wydział Teologiczny Uniwersytetu Albertyna w Królewcu. Pracował jako nauczyciel muzyki chóru uczniowskiego w Stołupianach, a w latach 1742-43 był kierownikiem lokalnej szkoły.

Powiat gołdapski – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie) utworzony w 2002 w wyniku podziału powiatu olecko-gołdapskiego. Jego siedzibą jest miasto Gołdap. Powiat od strony północnej graniczy z obwodem kaliningradzkim, od wschodu z województwem podlaskim, od południa z powiatem oleckim i giżyckim, a od zachodu z powiatem węgorzewskim. Do końca 2001 teren obecnego powiatu był podzielony pomiędzy powiaty: olecko-gołdapski (gminy: Gołdap i Dubeninki) oraz powiat giżycki (gmina Banie Mazurskie)

Uniwersytet "Albertyna" (Albertina) (niem. Albertus-Universität Königsberg) – uniwersytet w Królewcu istniejący w latach 1544-1945. Jedyny uniwersytet w Księstwie Pruskim i drugi w I Rzeczypospolitej (po Akademii Krakowskiej). Po oderwaniu się Prus od Polski w 1657, Albertyna pozostała największym ośrodkiem akademickim w Prusach Wschodnich do końca ich istnienia. Obecnie do tradycji Albertyny odwołuje się Rosyjski Państwowy Uniwersytet im. Immanuela Kanta w Kaliningradzie.

W roku 1743 został ordynowany na luterańskiego pastora w Tolminkiejmach w powiecie gołdapskim. Podjął pracę jako inspektor szkół parafialnych położonych na terenie Prus Wschodnich. W 1756 roku kierował budową kościoła, szkoły i domu opieki społecznej dla wdów w parafii Tolminkiejmy.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Gołdap (niem. Goldap, lit. Geldapė) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gołdap, leży na terenie historycznej krainy Litwa Mniejsza. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego a w latach 1999-2001 do powiatu olecko-gołdapskiego. Siedziba władz powiatu gołdapskiego od 1 I 2002 r.

Jest uważany za najwybitniejszego poetę litewskiego XVIII wieku. Poza wierszami i poematami, był autorem bajek (m.in. "Uczta lisa i bociana", "Dąb samochwała", "Pies Wielkogłowy", "Bajka o skarabeuszu", "Wilk procesowicz") oraz pieśni. Większość jego dzieł ma charakter dydaktyczny.

Wybrane dzieła

Pory roku (poemat, 1818)

Źródła

Mieczysław Jackiewicz, "Leksykon kultury litewskiej", Wydawnictwo Exlibris, ISBN 83-89913-09-7

Janusz Michał Różański, Pan Tadeusz Refleksja nad tekstem, wydawnictwo Mariusz Janik, Kraków-Chojnice 2011, ISBN 978-83-931532-0-6

Zygmunt Ławrynowicz, Pory roku - Metai, Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1982, ISBN 83-7002-087-9