Kronika Wiosen i Jesieni - Polski Serwis Naukowy

Kronika Wiosen i Jesieni (chiń. 春秋, pinyin: Chūnqiū, niekiedy nazywana także 麟經 Línjīng) – oficjalna kronika państwa Lu obejmująca okres od 722 do 481 p.n.e. Najwcześniejszy z zachowanych chińskich tekstów mających postać rocznika opisującego wydarzenia historyczne. Tekst Kroniki jest niezwykle lakoniczny i liczy zaledwie 16 tys. znaków. Oznacza to, że żeby pojąć sens opisywanych wydarzeń niezbędna jest lektura Kroniki łącznie ze starożytnymi komentarzami, z których za najważniejszy uznawany jest Zuozhuan.

Song – państwo w starożytnych Chinach, leżące w dzisiejszej prowincji Henan, ze stolicą w dzisiejszym Shangqiu. Zostało stworzone jako państwo wasalne wschodniej dynastii Zhou, po jej zwycięstwie nad Shangami. Pokonani władcy Shang otrzymali je we władanie, by mogli kontynuować linię rodową i czcić swoich przodków (przodkowie-królowie byli uważani za potężne duchy, które w przypadku zaniedbania, mogłyby się zwrócić przeciw ludziom i zagrozić tym, którzy byli odpowiedzialni za przerwanie ich kultu, tj. władcom nowej dynastii Zhou). W okresie Wiosen i Jesieni było jednym z głównych państw, ale od połowy VII w. p.n.e. jego pozycja słabła. Inwazja Chu w 633 r. p.n.e. została odparta dzięki wsparciu Jin. Nie mając możliwości ekspansji, podobnie jak np. Lu czy Zhongshan, stało się polem walki między silniejszymi państwami; by tego uniknąć w 579 zorganizowało konferencję pokojową między Jin, Chu, Qin i Qi, zakończoną jednym z pierwszych historii traktatów pokojowych i rozbrojeniowych.

Yan (wym. jen) - starożytne chińskie państwo w okresie Zachodniej Dynastii Zhou, Wiosen i Jesieni oraz Walczących Królestw. Jego stolicą było miasto Ji (na miejscu dzisiejszego Pekinu), nazywane też Yanjing, czyli stolica Yan.

Ponieważ tradycyjnie jej redakcję przypisywano Konfucjuszowi, została ona zaliczona do pięciu najważniejszych ksiąg konfucjańskich. Obecnie jednak większość badaczy sądzi, że Konfucjusz miał co najwyżej niewielki wpływ na kształtowanie się jej tekstu, a autorami byli różni anonimowi kronikarze z państwa Lu.

Qi (wym. ćchi) – stosunkowo silne chińskie państwo istniejące w okresie Wiosen i Jesieni oraz Okresie Walczących Królestw. Jego stolicą było Linzi, obecnie część Zibo w prowincji Szantung.

Annały (od łac. annus – rok) – roczniki, spisy najważniejszych wydarzeń, przedstawione w porządku chronologicznym. Był to pierwotny rodzaj historiografii.

Treść i struktura

W starożytnych Chinach wyrażenie "wiosny i jesienie" było powszechnie stosowaną metonimią na oznaczenie roku jako całości i było stosowane jako tytuł kronik różnych ówczesnych chińskich państw. Np. rozdział "Oczywistość istnienia duchów" w traktacie Mozi wymienia "Kroniki Wiosen i Jesieni" państw Zhou, Yan, Song i Qi. Ze wszystkich tych kronik przetrwała jedynie kronika państwa Lu.

Mo Di (chiń. 墨翟) albo Mozi (chiń. 墨子, dosł. Mistrz Mo); ur. ok. 470 p.n.e., zm. ok. 390 p.n.e.) – chiński filozof, twórca motizmu. Swoje poglądy zawarł w księdze nazywanej od jego imienia – Mozi. Po nastaniu Cesarstwa Chińskiego jego szkoła przestała istnieć, ale myśl nie została zapomniana, była jedynie przedmiotem nieustannej krytyki ze strony konfucjanistów. W XVI wieku misjonarze europejscy (jezuici) uważali Mo Di za naturalnego chrześcijanina (anima naturaliter christiana). Odkryto go na nowo pod koniec XIX wieku, jego nauka stała się przedmiotem zainteresowania ideologów nacjonalizmu chińskiego (Liang Qichao),Republiki Chińskiej (Sun Yat-sen) oraz komunistów (proto-komunista).

Metonimia (zamiennia) – figura retoryczna mająca na celu zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego, pozostającego z nim w uchwytnej zależności.

Zakres opisywanych wydarzeń jest stosunkowo wąski i obejmuje przede wszystkim stosunki dyplomatyczne pomiędzy feudalnymi państwami, sojusze i działania wojenne, oraz narodziny i śmierć członków rodzin panujących. Odnotowane są także klęski żywiołowe: powodzie, trzęsienia ziemi, plagi szarańczy i zaćmienia słońca, ponieważ ich występowanie było uważane za przejawy działania Niebios.

Pięcioksiąg konfucjański (chin. 五經; Wǔjīng) – zestaw pięciu ksiąg klasycznych w Chinach. Ich autorstwo tradycja przypisuje Konfucjuszowi, jednak pierwsze trzy księgi powstały jeszcze przed Konfucjuszem.

Poszczególne wydarzenia są zapisane w kolejności chronologicznej i datowane według lat panowania kolejnych książąt Lu, pory roku, miesiąca i dnia. Struktura rocznika zachowana jest w ścisły formalny sposób, do tego stopnia, że wymienione jest wystąpienie kolejnych pór roku, nawet jeśli w danym czasie nie zanotowano żadnych zdarzeń.

Styl jest zwięzły i bezosobowy, i nie daje żadnych wskazówek odnośnie autorstwa.

Zobacz w chińskich Wikiźródłach tekst oryginalny Kroniki Wiosen i Jesieni