Krymska Republika Ludowa – państwo powołane na Krymie w 1917 przez miejscowych Tatarów.

Jako datę powstania państwa przyjmuje się 25 listopada 1917, kiedy to Komitet wykonawczy i delegaci Kongresu Tatarskiego powołali w Bachczysaraju Kurułtaj, czyli Konstytuantę, oraz ogłosili niepodległość Krymu.

Równocześnie powołano rząd nazywany Dyrektoriatem, na którego czele stanął Noman Czelebidżihan. W skład rządu weszli przedstawiciele organizacji tatarskich (Milli Firka, Związek Studentów Krymu, Vatan): Dżohar Sejdamet, Amet Ozenbaszły, A. Szukri, Hattatow.

23 grudnia 1917 nastąpiła reakcja bolszewików – komisarz Rządu Tymczasowego Bogdanow nakazał aresztowanie premiera Dżihana oraz dowódcy sił zbrojnych – Szabarowa. 28 grudnia 1917 rewkom WKP(b) zażądał od Dyrektoriatu natychmiastowego podporządkowania sił zbrojnych Republiki (Krymski Pułk Konny) komisarzom rewkomu.

Na początku stycznia 1918 rozpoczęła się bolszewicka inwazja na Krym. Krymski Pułk Konny został rozbity 13 stycznia 1918 w bitwie nad rzeką Almą, a Czeka rozpoczęła likwidację inteligencji tatarskiej. Na początku lutego aresztowano i po torturach zabito premiera Republiki, a ciało wrzucono do morza. 21 marca 1918 proklamowano w Symferopolu Radziecką Socjalistyczną Republikę Taurydy.

Już 18 kwietnia zaatakowały jednak Krym wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej pod dowództwem Petra Bołboczana, a po podpisaniu traktatu brzeskiego armia niemiecka zajęła na początku maja 1918 Krym, na podstawie porozumienia podpisanego 29 marca 1918 pomiędzy Rosją Radziecką a Austro-Węgrami, a dotyczącego objęcia kontrolą południowej Ukrainy.

Bolszewicy wycofali się, a Niemcy rozbroili znajdujący się na froncie rumuńskim Korpus Muzułmański, który miał zamiar bronić tatarskiej niepodległości. Władze niemieckie postanowiły porozumieć się z Tatarami, i powołać samorząd pod swoją kontrolą. Pertraktacje zakończyły się sukcesem, i 16 maja zorganizowano sesję Kurułtaju, a 5 czerwca powołano rząd gen. Macieja Sulejmana Sulkiewicza.

Rządy Krymskiej Republiki Ludowej

I rząd Sulkiewicza

Został powołany 5 czerwca, i w tym dniu miał jedyną swoją sesję (upadł z powodu rozbieżności zdań uniemożliwiających współpracę). Skład rządu:

II rząd Sulkiewicza

19 czerwca Sulkiewicz sformował nowy gabinet, w którym również zasiadali przedstawiciele poszczególnych narodowości zamieszkujących Krym:

III rząd Sulkiewicza

Na skutek protestów tatarskich liderów, w następnym tygodniu Sulkiewicz ponownie zrekonstruował swój gabinet i piastował w nim oprócz stanowiska premiera tekę ministra spraw wojskowych i marynarki oraz tekę ministra spraw wewnętrznych. Innymi ministerstwami zarządzali:

IV rząd Sulkiewicza

Po kolejnej rekonstrukcji gabinetu premierem pozostał dalej Sulkiewicz, Achmatowicz, Sejdamet, Fryman, Nikiforów, Nikitin utrzymali dotychczasowe resorty, funkcję ministra rolnictwa objął Tatar krymski Mustafa Kipczacki, oświaty – były senator Czyrykow, sprawy wojskowe objął Tatar polski, gen. Aleksander Miłkowski, ministrem aprowizacji został Polak – Dąbrowa, dóbr państwowych Tatar polski – Bohuszewicz.

Sulkiewicz wydał 25 czerwca w imieniu swego gabinetu „deklarację", w której m.in. była mowa o tym, iż urzędowymi językami na Krymie oprócz rosyjskiego będą tatarski i niemiecki. Flagą państwową Krymu ustalono flagę przyjętą przez Kurułtaj. W deklaracji rząd Sulkiewicza ogłosił, iż będzie bronić niepodległości Krymu do czasu wyjaśnienia sytuacji międzynarodowej oraz starać się prowadzić politykę równowagi pomiędzy narodowościami.