Kryshna - rzeka - Polski Serwis Naukowy

Rzeki Indii

Kryszna (Kristna, Kriszna, hindi कृष्णा, ang. Krishna River) – rzeka w południowych Indiach, mająca swoje źródła w Ghatach Zachodnich na płaskowyżu Mahabaleśwar – regionie pielgrzymkowym, turystycznym i rolniczym (produkcja truskawek i zbiory miodu). Legenda głosi, że rzeka ta wypłynęła z pyska krowy, stanowiącej pomnik w starożytnej świątyni Śiwy i wraz z jej dwoma dopływami: Wenną i Kojaną uosabia model Trójcy hinduistycznej Trimurti. Według tej legendy Kryszna jest bogiem Wisznu, Wenna – bogiem Śiwą, a Kojana – bogiem Brahmą.

Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.

Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.

Płynie przez wyżynę Dekan oraz Ghaty Wschodnie i uchodzi deltą do Zatoki Bengalskiej. W górnym progu przedzielona licznymi progami.

Dopływy: Bhima, Dindi, Kojana, Malaprabha, Ghataprabha, Musi, Tungabhadra, Warna), Wenna, Yerla.

Przepływa przez miasto Widźajawada. Rzeka Kryszna jest żeglowna w dolnym biegu. Wykorzystywana jest do produkcji energii i nawadniania. Wody Kryszny spiętrzają dwie potężne zapory: w Srisailam oraz w Nagarjuna Sagar (najwyższa na świecie zapora betonowa – 124 m. o pojemności zbiornika 11,4 km³).

Zatoka Bengalska (beng. Vagopasagar, birm. Bingali Pinko, ang. Bay of Bengal, hindi Bagal ki Khari) – część Oceanu Indyjskiego znajdująca się pomiędzy Półwyspem Indyjskim, wyspą Cejlon oraz archipelagami Andamany i Nikobary. Jej powierzchnia wynosi 2,191 mln km², średnia głębokość 2586 m, a maksymalna dochodzi do blisko 5258 m. Temperatura wody waha się w zimie od 25 °C (część północna) do 27 °C (część południowa), w lecie dochodzi do ponad 28 °C. Zasolenie wynosi ok. 30-34‰. Pływy dochodzą do 10,7 m.

Trimurti (dewanagari त्रिमूर्ति, także: Trójca hinduistyczna) — w hinduizmie wyobrażenie trzech aspektów Boga w formach Brahmy, Wisznu i Śiwy. Każda z postaci ma określoną rolę do spełnienia w cyklu życia wszechświata: Brahma go stwarza, Wisznu utrzymuje, a Śiwa unicestwia.