Kryteria kopenhaskie - Polski Serwis Naukowy

Kryteria kopenhaskie – zbiór kryteriów, które muszą spełnić nowo wstępujące do Unii Europejskiej państwa, by zostać przyjętymi. Kryteria te uchwaliła Rada Europejska na szczycie w Kopenhadze w czerwcu 1993 roku. Dzielimy je na kryteria polityczne i ekonomiczne.

Kryteria polityczne:

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Prawa człowieka to koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

istnienie instytucji gwarantujących stabilną demokrację;

rządy prawa;

poszanowanie praw człowieka;

poszanowanie praw mniejszości.

Kryteria ekonomiczne:

istnienie gospodarki rynkowej gotowej sprostać konkurencji i wolnemu rynkowi;

zdolność do przyjęcia acquis communautaire;

zdolność sprostania unii politycznej, gospodarczej i walutowej.

Kryteria kopenhaskie znalazły swoje odbicie w traktacie amsterdamskim (art. 6(1) skonsolidowanego TUE oraz w Konstytucji Europejskiej (cz. 1 art. 2 - Wartości Unii, art. 9 - Prawa Podstawowe i tytuł VI - Demokratyczne życie Unii oraz w Karcie Praw Podstawowych).

Praworządność, zasada legalności, zasada praworządności – działanie przez wszystkie organy państwowe wyłącznie na podstawie przepisów prawa i ściśle według prawa oraz przestrzeganie prawa przez inne podmioty. Pojęcie praworządności, według dominującego stanowiska nauki prawa, dotyczy zarówno organów państwowych jak i zwykłych obywateli czy osób prawnych.

Komisja Europejska (fr. Commission européenne, ang. European Commission), to organ wykonawczy Unii Europejskiej. Jest instytucją odpowiedzialną za bieżącą politykę Unii, nadzorującą prace wszystkich jej agencji i zarządzającą jej funduszami. Komisja posiada wyłączną inicjatywę legislacyjną w zakresie prawa unijnego oraz jest uprawniona do wydawania rozporządzeń wykonawczych (ang. Comission Regulation). Jej główną siedzibą jest Bruksela.

Postępy każdego z krajów w wykonywaniu Kryteriów kopenhaskich były corocznie (pod koniec każdego roku) oceniane przez Komisję Europejską i podawane w tzw. Regular Raporcie.

Bibliografia

Witold M. Góralski: Koncepcja ustrojowa i instytucjonalna II filara Unii Europejskiej. W: Witold M. Góralski: Unia Europejska. Tom II. Gospodarka - Polityka - Współpraca. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2007, s. 125. ISBN 978-83-7526-806-5.

Linki zewnętrzne

European Commission - enlargement. Accession criteria (ang.)