Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski

Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.

VASCULAR PLANTS OF POLAND A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowanie z 1995. Zostało udostępnione również w internecie. Opracowanie zawiera w porządku alfabetycznym ok. 6 000 nazw łacińskich i ponad 4000 nazw polskich wszystkich gatunków (ok. 2750) roślin naczyniowych występujących w Polsce .
FLOWERING PLANTS AND PTERIDOPHYTES OF POLAND A CHECKLIST. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowanie z 2002, poprawione i uzupełnione w stosunku do poprzedniej edycji. Jest dostępne tylko w formie książkowej. Zawiera ok. 7000 nazw łacińskich i ok. 5000 nazw polskich wszystkich gatunków i podgatunków roślin naczyniowych występujących w Polsce. Jest to ponad 4800 taksonów, z czego 2500 to taksony rodzime, a 480 trwale zadomowione w naszej florze. Ponadto ujęte zostały efemerofity oraz gatunki częściej uprawiane w gruncie.

Publikacja ta jest źródłową pozycją do wykorzystania we wszystkich publikacjach biologicznych, z zakresu ochrony przyrody, rolnictwa, leśnictwa, kwiaciarstwa, w pracach naukowych i tłumaczeniach, a także źródłem wiedzy dla studentów. Druga edycja z 2002 to rezultat prac finansowanych przez Komitet Badań Naukowych. Głównymi jej autorami są: Zbigniew Mirek, Halina Pięknoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając. Napisana jest w języku angielskim i polskim. Jej działy to:

Rośliny naczyniowe (Tracheophyta) – grupa . W tradycyjnych systemach hierarchicznych grupa ze względu na zróżnicowanie i bogactwo form tworzących ją roślin, podnoszona jest do rangi lub nie jest w ogóle określana za pomocą .

Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.

Lista gatunków. Przed nazwą taksonu symboliczne oznaczenia oznaczające jego status we florze polskiej:

antropofit zadomowiony we florze polskiej

takson o niepewnym statusie we florze polskiej

efemerofit

takson uprawiany

są wątpliwości, czy takson jest składnikiem flory polskiej

takson wymarły na terenie Polski

takson prawdopodobnie wymarły na terenie Polski

Przypisy do listy gatunków

Zarys systematyki zastosowanej w publikacji

Indeks nazw rodzajowych wraz z ich przynależnością do rodzin

Indeks polskich nazw roślin wraz z odsyłaczami do nazw łacińskich

Indeks nazwisk autorów

Literatura

Wszystkie nazwy gatunków flory Polski (zarówno polskie, jak i łacińskie) w polskiej Wikipedii oparte są właśnie na Krytycznej liście roślin naczyniowych Polski. Prezentuje ona jednak bardzo wąskie ujęcie gatunków. Według nowszych ujęć taksonomicznych wiele z taksonów podanych w Krytycznej liście roślin naczyniowych Polski jako gatunki, to podgatunki, odmiany lub synonimy innych taksonów. W tym przypadku na wikipedii przedstawiona została ich alternatywna naukowa nazwa w oparciu o aktualizowane opracowanie Germplasm Resources Information Network (GRIN).

Odmiana (łac. morpha) – kategoria systematyczna niższa od podgatunku, wyższa od formy. Wyróżniana na podstawie zbioru cech stanowiących odchylenie od wzorca gatunku, występującego u dużej grupy osobników. Jako odmianę klasyfikuje się grupę osobników tworzących mniej lub bardziej wyraźny wariant lokalny gatunku, ukształtowany zwykle pod specyficznym wpływem środowiska (za odmianę może zatem zostać uznana rasa ekologiczna, ekotyp lub ekodem). Odmiany danego gatunku mogą się swobodnie krzyżować między sobą.

Efemerofit – gatunek roślin obcego pochodzenia, który przypadkowo został zawleczony i - zwykle przejściowo - występuje we florze danego kraju lub obszaru. Stosunkowo często efemerofity pojawiają się wokół miejsc przeładunku towarów, np. wokół portów, dworców kolejowych lub innych stacji przeładunkowych, a także wokół szkółek ogrodniczych i ogrodów botanicznych, w których uprawia się gatunki obce. Efemerofity zwykle nie mają szans na przejście całego cyklu rozwojowego w klimacie, w jakim się znalazły, i w krótkim czasie zanikają. Niektórym gatunkom jednak, czy to w wyniku skrzyżowania z rodzimymi gatunkami, czy też w wyniku jakichś przemian ewolucyjnych udaje się czasami trwale zaaklimatyzować. Trwa to dość długo, np. czas potrzebny do pełnej aklimatyzacji (tzw. time lag – czas wyczekiwania) czeremchy amerykańskiej w Niemczech wyniósł 30 lat, zaś klonu jesionolistnego - 180 lat.

Przypisy

Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].

Źródła

VASCULAR PLANTS OF POLANDA Checklist. [dostęp 10-11-2008].
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Biodiversity of Poland. Vol. 1. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2002. ISBN 83-85444-83-1.