Krzesło elektryczne - Polski Serwis Naukowy

Krzesło z więzienia Sing Sing w Ossining (stan Nowy Jork), jedno z najsłynniejszych (stracono na nim największą liczbę osób)

Krzesło elektryczne – jedna z metod i urządzeń elektrycznych do wykonywania egzekucji. Wynaleziona i stosowana obecnie wyłącznie w USA, przez pewien czas stosowana na Filipinach. Planowano również wprowadzenie go do użytku w Etiopii już w latach 90. XIX wieku (zobacz link na końcu), ale, po rozpakowaniu przesyłki, okazało się, że nie można ich używać, bowiem w owym czasie nie było w tym kraju żadnej elektrowni.

Napięcie elektryczne – różnica potencjałów elektrycznych między dwoma punktami obwodu elektrycznego lub pola elektrycznego. Symbolem napięcia jest U. Napięcie elektryczne jest to stosunek pracy wykonanej podczas przenoszenia ładunku elektrycznego między punktami, dla których określa się napięcie, do wartości tego ładunku. Wyraża to wzór
Giuseppe Zangara (urodzony 7 września 1900, stracony 20 marca 1933) był naturalizowanym obywatelem Stanów Zjednoczonych, urodzonym we Włoszech, który wsławił się dokonaniem zamachu na prezydenta-elekta Franklina Delano Roosevelta z Miami w 1933.

Krzesło elektryczne zostało wynalezione jako humanitarna (w przeciwieństwie do powieszenia) metoda wykonywania kary śmierci. Jednak najprawdopodobniej nie jest to metoda bezbolesna i może przysporzyć skazańcowi wielu cierpień. Zdarzały się wcale liczne przypadki źle przeprowadzonych egzekucji, co doprowadziło w końcu (jak kiedyś w przypadku powieszenia) do zastąpienia krzesła zastrzykiem trucizny.

Willie Francis (12 stycznia 1929 - 9 maja 1947) był niepełnoletnim Murzynem, który został skazany na śmierć na krześle elektrycznym w amerykańskim stanie Luizjana za morderstwo.
Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Historia

Pierwsze na świecie krzesło elektryczne z więzienia w Auburn (stan Nowy Jork)

Stany, w których krzesło elektryczne:

jest wykorzystywane jako metoda drugorzędna

obecnie nie jest wykorzystywane, ale było używane w przeszłości

nigdy nie było wykorzystywane

Albert Hamilton Fish (ur. 19 maja 1870 – stracony 16 stycznia 1936) - seryjny morderca, kanibal, sadysta, masochista, pedofil. Podejrzany o zamordowanie co najmniej pięciorga dzieci, sam przyznał się do trzech, jak również do torturowania co najmniej setki małoletnich ofiar. Czyny te uzasadniał potrzebą przeżywania silnych wrażeń. Kiedy sąd skazał go na karę śmierci przez krzesło elektryczne, powiedział: "To dopiero będzie przeżycie, umrzeć na krześle...". W trakcie wykonywania wyroku pomagał katowi przy podczepianiu elektrod.
Michael Owen Johanns, znany lepiej jako Mike Johanns (urodzony 18 czerwca 1950 w Osage, stan Iowa), amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, obecnie Senator Stanów Zjednoczonych z Nebraski.

Mężczyzna na krześle elektrycznym, 1908

Pomysłodawcą i wynalazcą krzesła elektrycznego jest Thomas Alva Edison (choć skonstruował je pewien dentysta, dr Albert Southwick). Zasada działania opiera się na wykorzystaniu zgubnego dla białek prądu zmiennego. Po raz pierwszy użyto tego narzędzia 6 sierpnia 1890 roku w więzieniu stanowym w Auburn w Nowym Jorku. Pierwszą egzekucję za pomocą tego narzędzia wykonano na Williamie Kemmlerze.

Thomas Alva Edison (ur. 11 lutego 1847, zm. 18 października 1931) – jeden z najbardziej znanych i twórczych wynalazców na świecie, przedsiębiorca. Dorobek założonych i administrowanych przez niego laboratoriów to około 5000 patentów, z których 1093 wystawionych jest na jego nazwisko. Założyciel prestiżowego czasopisma naukowego Science (1880).
Allen Lee "Tiny" Davis (ur. 20 lipca 1944 – stracony 8 lipca 1999) - stracony na krześle elektrycznym w stanie Floryda za zamordowanie 11 maja 1982 roku Nancy Weiler (mieszkanki Jacksonville, która w chwili śmierci byla w trzecim miesiącu ciąży), oraz jej córek: Kristiny (9 lat) i Katherine (5 lat).

Obecnie w większości stosujących dawniej ten rodzaj uśmiercania stanów krzesło elektryczne zostało zniesione (w Nebrasce, gdzie było jedyną metodą, zostało zniesione po tym jak sąd stanowy uznał tę metodę za niekonstytucyjną). W kilku stanach skazaniec ma do wyboru, czy chce zostać stracony na krześle elektrycznym, czy też w inny sposób (w Alabamie, Florydzie, Karolinie Południowej, Tennessee i Wirginii). Jeden z ostatnich, jak do tej pory, wyroków wykonano 12 września 2007 roku w Tennessee, kiedy Daryl Holton wybrał ten sposób śmierci. Poprzednio tak samo postąpili Earl Conrad Bramblett (2003) oraz Brandon Hedrick (2006) w Wirginii i James Neil Tucker w Karolinie Południowej w 2004. Prawdopodobnie ostatnią osobą w historii, która, idąc na stracenie, nie miała żadnego prócz krzesła wyboru, była Lynda Lyon w Alabamie (10 maja 2002).

Denaturacja białka - zmiany w II, III- i IV-rzędowej strukturze białka natywnego, które prowadzą do utraty aktywności biologicznej lub innej indywidualnej cechy charakterystycznej przy zachowaniu jego struktury pierwszorzędowej.
Nebraska - stan w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Nazwa pochodzi z języka Indian Oto i znaczy płaska woda, odnosząc się do rzeki Platte która przepływa przez stan.

Filipiny były jedynym krajem poza USA, gdzie stosowano tę metodę egzekucji. Krzesło elektryczne było używane w tym kraju w latach 1924-1976.

Obecnie jednak ta metoda egzekucji jest bardzo rzadko stosowana w USA. W 2008 roku wykonano tylko jeden wyrok za pomocą krzesła elektrycznego. Miało to miejsce 20 czerwca w stanie Karolina Południowa. Skazany, James Earl Reed sam wybrał taką metodę - bowiem prawodawstwo tego stanu dopuszcza również inne formy egzekucji.

Alabama – stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony nad Zatoką Meksykańską. Obszar nizinny, od północnego wschodu ograniczony wyżyną Cumberland, od północnego wschodu górami Appalachy. Na północy sąsiaduje ze stanem Tennessee, na wschodzie z Georgią, na południu z Florydą, na zachodzie z Missisipi.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Przebieg egzekucji

Skazanemu jeszcze w celi golono głowę, ponieważ włosy są stosunkowo dobrym izolatorem. Po wprowadzeniu do celi śmierci, skazaniec był sadzany na krześle, nogi i ręce były mocowane metalowymi obręczami do konstrukcji krzesła, korpus oraz głowę przypinano skórzanymi (później - parcianymi) pasami. Do jednej z nóg podłączano metalowy pierścień - elektrodę (w niektórych rozwiązaniach połączone były wszystkie cztery pierścienie - na rękach i nogach i one stanowiły "wielokrotną" elektrodę). Drugą elektrodę stanowił stalowy hełm (lub opaska) zakładany na głowę. Aby poprawić przewodzenie prądu, elektrody nie stykały się bezpośrednio z ciałem, ale od skóry oddzielała je namoczona (w słonej wodzie dla zwiększenia przewodnictwa prądu) gąbka. Do ust skazańca wkładano drewniany lub gumowy klocek przywiązywany sznurkiem z tyłu głowy, by oszczędzić świadkom egzekucji widoku przegryzionego języka.

George Junius Stinney (ur. 21 października 1929 r., zm. 16 czerwca 1944 r.) – najmłodszy skazany na śmierć w USA i na całym kontynencie amerykańskim w XX wieku (najmłodszym w historii tej części świata był James Arcene). Gdy wykonywano wyrok miał czternaście lat, siedem miesięcy i 29 dni. Stinney był Murzynem, najstarszym synem ubogiego młynarza w stanie Karolina Południowa.
Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

W przypadku, gdy konstrukcja krzesła uniemożliwiała, jak w przypadku powieszenia czy rozstrzelania, założenie na głowę skazanego kaptura lub opaski, twarz skazanego była zasłaniana specjalną kotarą, umieszczaną na wysięgniku, przymocowanym do krzesła. Czasem zasłona na twarz była połączona z hełmem. Należy dodać, że właściwie każde krzesło stanowi samodzielną konstrukcję. Bywało, że głowa odchylała się tak bardzo, że świadkowie mogli spojrzeć w oczy ofierze. Dlatego w wielu krzesłach dodano pasy przy podpórce na głowę.

Kara śmierci figuruje w prawie amerykańskiego stanu Teksas. Obecnie jest to stan, w którym wykonano najwięcej wyroków śmierci po przywróceniu stosowania KŚ w przez Sąd Najwyższy USA decyzją z dn. 2 lipca 1976. Najwięcej jednak wykonanych egzekucji w historii USA należy do Wirginii (zobacz: kara śmierci w Wirginii).
Wirginia (ang. Virginia), albo Wspólnota Wirginii (ang. Commonwealth of Virginia) – stan w USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Wirginia na północy graniczy ze stanami Wirginia Zachodnia i Maryland, oraz z Dystryktem Kolumbii, na zachodzie ze stanem Kentucky, a na południu z Tennessee oraz z Karoliną Północną. Od wschodu znajduje się wybrzeże Oceanu Atlantyckiego oraz zatoka Chesapeake.

Napięcie elektryczne, którego używano do uśmiercania, wynosiło około 2000 V, czasami więcej, w zależności od stanu, w którym dokonywano egzekucji. Po zamknięciu obwodu przez ciało skazańca przepływał prąd i zależnie od rozwiązań (każde krzesło było w zasadzie odrębną konstrukcją, projektowaną indywidualnie) płynął przez 5 do 15 sekund. W większości przypadków pierwszy impuls wystarczał, choć istnieją relacje mówiące, że egzekucję trzeba było powtarzać kilka razy, zanim lekarz definitywnie stwierdził zgon.

Operacja "Pastorius" – nieudana sabotażowa operacja niemiecka z czasu II wojny światowej, polegająca na wysłaniu na dwóch okrętach podwodnych do USA ośmiu agentów, mających za zadanie dokonanie różnych aktów dywersji. Pierwszy zespół wylądował 13 lub 14 czerwca 1942 roku na Long Island, a drugi 17 czerwca na Florydzie.
Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Śmierć następowała na skutek zniszczenia przez prąd białkowo-elektrolitycznej struktury mózgu, a także uszkodzenia białek spowodowanego podniesieniem się temperatury. To drugie działanie było wynikiem fizycznego oddziaływania oporu elektrycznego, jaki stawiało ciało skazańca.

By zapobiec załamaniu psychicznemu kata, często zamiast jednego w egzekucji uczestniczy trzech lub więcej. Każdy obsługuje trzy lub więcej przełączników, z których tylko jeden jest prawdziwy. Dzięki temu, żaden nigdy nie wie, kto naprawdę wykonał wyrok.

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (ang. Supreme Court of the United States) – głowa władzy sądowniczej w systemie trójwładzy funkcjonującym w Stanach Zjednoczonych, obok władzy wykonawczej (prezydenta) i ustawodawczej (Kongresu). Jest sądem najwyższej instancji w sprawach podlegających prawu federalnemu. Jego zadaniem jest zagwarantowanie, że wszystkie działania władzy wykonawczej i ustawodawczej są zgodne z konstytucją.
Kara śmierci obowiązuje w prawie amerykańskiego stanu Alabama. Do końca 2009 roku wykonano w nim (od przywrócenia kary śmierci w roku 1976 i wznowienia wykonywania w 1983) 44 egzekucje, co stawia ten stan na 7 miejscu w kraju.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)