Krzyż Nowohucki - Polski Serwis Naukowy

Krzyż do 2007 roku

Na mapach: 50°04′46.42″N 20°02′07.68″E / 50.0795611, 20.0354667 Krzyż Nowohucki - znajdujący się na osiedlu Teatralnym, był przez wiele lat i jest nadal jednym z najbardziej rozpoznawanych symboli Nowej Huty.

Drewniany krzyż umieszczono 17 marca 1957 roku na placu, gdzie miał stanąć pierwszy w Nowej Hucie kościół, przewidziany zresztą w planach budowy nowego miasta. Miejsce u zbiegu ówczesnych ulic Marksa i Majakowskiego poświęcił administrator apostolski diecezji krakowskiej, biskup Eugeniusz Baziak. Komunistyczne władze nie dotrzymały jednak obietnicy budowy kościoła i postanowiły zbudować na tym miejscu szkołę. Cofnięto pozwolenie, a krzyż polecono usunąć. W dniu 27 kwietnia 1960 r. koparki wjechały na plac, by wykopać krzyż. Doszło rozruchów i walk między milicją a mieszkańcami, którzy wystąpili w obronie krzyża. Dzięki postawie nowohucian krzyż pozostał na swoim miejscu. Wybudowano obok szkołę a kościół w tym miejscu powstał dopiero w 2001 roku.

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa znajduje się w Krakowie, w Dzielnicy XVIII Nowa Huta na os. Teatralnym przy ul. Ludźmierskiej 2. Niewielki kościół projektu Krzysztofa Ingardena i Przemysława Gawora powstał w miejscu, gdzie miała powstać pierwsza nowohucka świątynia, bo taką przewidziano w planach budowy Nowej Huty. 17 marca 1952 r. arcybiskup Eugeniusz Baziak ,w parafii bieńczyckiej ,poświęcił krzyż (zwany potem Nowohuckim), który następnie w uroczystej procesji przeniesiono i postawiono na miejscu budowy kościoła. Ówczesne władze zaostrzyły jednak politykę wobec Kościoła i cofnięto zezwolenie na budowę. Postanowiono wybudować szkołę „tysiąclatkę” (dzisiejsza Szkoła Podstawowa nr 87 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Sportowych nr 2). Krzyż postanowiono usunąć ale mieszkańcy Nowej Huty stanęli w jego obronie i w dniu 27 kwietnia 1960 r. i kilku następnych doszło do starć z milicją. Krzyż pozostał na swoim miejscu, wybudowano szkołę, a kościół zaczęto budować dopiero w 1996 roku. Poświęcił go, w dniu 22 czerwca 2001, ks. kard. Franciszek Macharski. Przed kościołem, na pamiątkę tamtych wydarzeń, postawiono w 2007 roku, Pomnik Krzyża Nowohuckiego.

Nowa Huta – historyczna część obszaru Krakowa powstała w latach 1949–1990, zaprojektowana od podstaw. W latach 1949 do 1951 samodzielna jednostka osadnicza zlokalizowana na wschód od Krakowa, w założeniu mająca stać się socrealistycznym miastem. Od 1951 dzielnica administracyjna Krakowa. W 1990 w wyniku nowego podziału administracyjnego Krakowa z dzielnicy Nowa Huta wydzielonych zostało 5 dzielnic samorządowych: Dzielnica XIV Czyżyny, Dzielnica XV Mistrzejowice, Dzielnica XVI Bieńczyce, Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie i Dzielnica XVIII Nowa Huta.

Dzięki staraniom ówczesnego metropolity krakowskiego kard. Karola Wojtyły do rozpoczęcia budowy pierwszego nowohuckiego kościoła doszło w październiku 1967 r, była to Arka Pana, lecz już w innym miejscu, kilkaset metrów dalej.

Drewniany krzyż niszczał, wymieniono go na metalowy a ten znowu na drewniany, który stoi do dzisiaj ale już w innym miejscu.

Obecnie na jego miejscu przy kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa, stoi Pomnik Krzyża Nowohuckiego. Został on odsłonięty i poświęcony w sobotę 10 listopada 2007. Zaprojektował go Stefan Dousa. Wykonany jest z brązu i ma 4,85 m wysokości. Są na nim ważne słowa z homilii Jana Pawła II, którą wygłosił w 1979 roku w Mogile "Od krzyża w Nowej Hucie zaczęła się nowa ewangelizacja, ewangelizacja nowego milenium". Są też wykute w brązie ręce. Jak mówił kardynał Stanisław Dziwisz, to dłonie tych którzy Krzyża nigdy oddać nie chcieli. Sam krzyż (drewniany) został przeniesiony i stoi obecnie przy północno-wschodniej ścianie kościoła, od strony os. Górali.

Osiedle Teatralne – osiedle w Krakowie, w Dzielnicy XVIII Nowa Huta, nie stanowiące jednostki pomocniczej niższego rzędu w ramach dzielnicy. Zbudowane zostało w latach 1950–1953, zgodnie z zasadami realizmu socjalistycznego. Położone jest ono w pobliżu centrum Nowej Huty. W jego otoczeniu znajdują się 3 przystanki tramwajowe oraz 2 autobusowe. Połączenie komunikacyjne z centrum Krakowa jest bardzo dobre.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Krzyż Nowohucki obecnie