Krzysztof Żegocki (ur. 1618 w Rostarzewie, zm. 11 sierpnia 1673 w Gościeszynie) – partyzant z czasów potopu szwedzkiego, starosta babimojski, podkanclerzy kaliski przed 1649, marszałek Trybunału Koronnego 1660, wojewoda inowrocławski 1666-1669

Nazywany pierwszym partyzantem Rzeczypospolitej, był jednym z pierwszych i najaktywniejszych wodzów polskiej partyzantki w okresie potopu szwedzkiego. Atakował najeźdźców z bazy znajdującej się na Śląsku, później zaś dołączył do oddziałów Stefana Czarnieckiego. Po zakończeniu wojny rozpoczął karierę parlamentarną, a w 1669 r. przyjął święcenia kapłańskie i został biskupem chełmskim (30 stycznia 1670 - 1673).

Biografia

Urodził się w 1618 r. w Rostarzewie, jako syn senatora Marcina Żegockiego. Ukończył przypuszczalnie kolegium jezuickie lub Akademię Lubrańskiego. Był studentem wydziału teologicznego Akademii Krakowskiej. W 1638 lub 1639 r. ożenił się z Elżbietą Lintermans, z którą miał troje dzieci. Po jej śmierci w 1645 r. ożenił się z Jadwigą Zbijewską, która w wianie mężowi wniosła starostwo babimojskie. Miał z nią dwóch synów. Miał syna, m.in.; Franciszka Żegockiego- starostę babimojskiego - męża Krystyny Ponińskiej.

W tym czasie brał udział w walkach przeciw powstańcom Chmielnickiego i z Tatarami. Od 1652 r. tytułował się "rotmistrzem Jego Królewskiej Mości". W okresie gdy pełnił funkcję starosty babimojskiego w 1655 r. wybuchła wojna polsko-szwedzka. Szwedzi represjonowali chłopów, rzemieślników, a szczególnie duchowieństwo katolickie. Na tym tle już pod koniec września 1655 roku zrodziła się partyzantka - 300 osobowy oddział chłopów Krzysztofa Żegockiego. Został organizatorem i dowódcą oddziałów partyzanckich walczących 1655-59 w okolicach Babimostu ze Szwedami podczas tzw. potopu szwedzkiego. Z miejscowości Zabór znajdującej się ok. 18 km od Zielonej Góry kierował partyzantami w pierwszym okresie walk. 4 października zdobył silnie obsadzony gród kościański (bitwa pod Kościanem).

Sukces Krzysztofa Żegockiego stanowił dla Szwedów dotkliwy cios, a sam Żegocki otrzymał od króla nominację na pułkownika. 16 listopada otrzymał polecenie udania się z odsieczą klasztorowi jasnogórskiemu. Jednocześnie umożliwił wyjście króla Jana Kazimierza z Żywca w kierunku Spisza i Orawy. Pod koniec grudnia udał się w kierunku Jasnej Góry. Mimo że ostatecznie nie brał udziału w odsieczy, to umożliwił później uzupełnienie zapasów żywności i amunicji. Przez cały okres "potopu" działalność jego była niezwykle skuteczna. Później brał udział w walkach na terenie Brandenburgii, dotarł do Danii. W końcu 1658 r. wrócił do kraju, a jego udział w wojnie zakończył się.

W tym czasie rozpoczął działalność polityczną. W 1657 r. mianowany został chorążym województwa poznańskiego, w 1658 marszałkiem sejmiku w Środzie, z tego sejmiku posłował na sejm walny. W 1660 r. Żegocki z rąk króla otrzymał urząd podkomorzego kaliskiego i starosty konińskiego, a jednocześnie został wybrany marszałkiem Trybunału Koronnego w Piotrkowie. Od roku 1660 do 29 marca 1662 dzierżawił mennicę w Poznaniu, gdzie wspólnie z Mikołajem Gillim wyemitował wiele typów monet koronnych. W 1666 r. król nadał Żegockiemu nominację na wojewodę inowrocławskiego.

W 1668 r. zmarła jego druga żona. Rok później przyjął święcenia kapłańskie, decydując się na służbę Kościołowi. Wkrótce otrzymał stanowisko biskupa chełmskiego (30 I 1670 - 1673). Jako biskup był bardzo sumiennym rządcą, jednocześnie poszerzał swą wiedzę teologiczną. Swoje rządy rozpoczął od wizytacji diecezji, chcąc zorientować się w sprawach wymagających pilnego załatwienia. Wciąż przecież dawały znać o sobie skutki powstań kozackich i potopu szwedzkiego, które nie zostały w pełni zlikwidowane. Popierał króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego Nie zaniedbywał też spraw ogólnopaństwowych. W 1673 r. otrzymał nominację na biskupa kujawskiego, ale wkrótce po nominacji zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach, w sierpniu, przebywając w Gościeszynie, gdzie został pochowany.

Patron Gimnazjum w Rostarzewie, Kębłowie i w Babimoście.