Książęta Pomorza Zachodniego - Polski Serwis Naukowy

Dynastia Gryfitów

Księstwo pomorskie

?-1106 Świętobor (?)

1106(?)-1121 Świętopełk

1121-1147/8 Warcisław I

1147/8-1156 Racibor I (przed 1147/8 w Słupsku)

1156-1160 Bogusław I i Kazimierz I

1160 - podział na księstwa szczecińskie i dymińskie

Księstwo szczecińskie

1160-1187 Bogusław I

1187-1202 Bogusław II i Kazimierz II

1202-1220 Bogusław II

1220-1278 Barnim I Dobry

1190 - wyodrębnienie księstwa sławieńskiego

Bogusław XIV zwany Towarzyskim (ur. 31 marca 1580 w Barth, zm. 10 marca 1637 w Szczecinie) – książę na Darłowie w latach 1606-1621 (wraz z bratem Jerzym II do 1615) i od 1622, książę na Bukowie w latach 1617-1621 i od 1622, książę szczeciński od 28 listopada 1620, wreszcie od 1625 książę wołogoski i całego Pomorza Zachodniego. Od 1623 biskup kamieński, syn Bogusława XIII z rodu Gryfitów.

Bogusław III (ur. ?, zm. 1223) – domniemany książę z dynastii Gryfitów, panujący w księstwie sławieńskim. Według E. Lubinusa – syn Bogusława II, księcia pomorskiego i szczecińskiego oraz Mirosławy, córki Mściwoja I, księcia/namiestnika gdańskiego i Swinisławy.

Księstwo sławieńskie

1190-1223 Bogusław III

1223-1238 Racibor II

1238-1316 w składzie Pomorza Wschodniego

od 1316 jako księstwo słupskie do ks. wołogoskiego

Księstwo dymińskie

1160-1180 Kazimierz I

1187-1202 Bogusław II i Kazimierz II

1202-1219/20 Kazimierz II

1219/20-1264 Warcisław III

1264 - zjednoczenie księstw szczecińskiego i dymińskiego

Bogusław II (ur. ok. 1178/1186, zm. 23/24 stycznia 1220) – książę pomorski na Szczecinie z dynastii Gryfitów. Syn Bogusława I i Anastazji, córki księcia wielkopolskiego Mieszka III Starego. Ojciec Barnima I.

Filip II, zwany Pobożnym (łac. Pius, Religiosus) (ur. 28 lipca 1573 w Franzburgu, zm. 3 lutego 1618 w Szczecinie) – od 1606 książę szczeciński, syn Bogusława XIII z dynastii Gryfitów.

Księstwo pomorskie

1264-1278 Barnim I Dobry

1278-1295 Barnim II, Otto I i Bogusław IV

1295 - podział na księstwa szczecińskie i wołogoskie

Księstwo szczecińskie

1295-1344 Otto I

1344-1368 Barnim III Wielki

1368-1372 Kazimierz III

1372-1404 Świętobor I i Bogusław VII

1404-1413 Świętobor I

1413-1428 Otto II i Kazimierz V

1428-1435 Kazimierz V

1435-1451 Joachim Młodszy

1451-1464 Otto III

1464-1474 Eryk II

1474-1523 Bogusław X

Księstwo wołogoskie

1295-1309 Bogusław IV

1309-1326 Warcisław IV

1326-1365 Bogusław V, Warcisław V i Barnim VI

1365-1368 Bogusław V i Warcisław V

1368-1376 Bogusław VI i Warcisław IV (?)

1376-1393 Bogusław VI

1393-1394 Warcisław VI

1394-1405 Barnim VI

1405-1451 Barnim VII i Warcisław IX

1451-1457 Warcisław IX

1457-1474 Eryk II

1474-1478 Warcisław X

1376 - wyodrębnienie się księstwa bardowskiego

Barnim V (ur. w 1369, zm. przed 13 lutego 1403) – książę słupski z dynastii Gryfitów. Syn księcia wołogosko-słupskiego Bogusława V i Adelajdy Welf, córki księcia Brunszwiku-Grubenhagen Ernesta I.

Eryk II, zwany Lienzer (ur. w okr. 1418–1425 lub późn., zm. 5 lipca 1474 w Wołogoszczy) – syn Warcisława IX, księcia wołogoskiego i zjednoczonego księstwa (ziemie: wołogoska, bardowska i rugijska) oraz Zofii.

Księstwo bardowskie

1376-1415 Warcisław VI

1394-1415 Warcisław VII

1415-1451 Barnim VIII

1457-1478 Warcisław IX

Księstwo słupskie

do ok. 1210 r. księstwo sławieńsko-słupskie

ok. 1210-ok.1225/1226 panowanie duńskie

1225/1226 - 1294 w składzie Pomorza Wschodniego (Gdańskiego)

1294-1307 w składzie jednoczącego się państwa polskiego

1307-1317 panowanie brandenburskie

1317-1368 w składzie księstwa wołogoskiego (w latach 1329-1342 ziemia zastawiona Krzyżakom

1316-1326 Warcisław IV (ks. słupsko-wołogoski)

1326-1365 Bogusław V, Warcisław V i Barnim VI (ks. słupsko-wołogoscy)

1365-1368 Bogusław V i Warcisław V (ks. słupsko-wołogoscy)

Od 1368 r. książęta słupscy:

1368-1373 Bogusław V Stary

1374-1377 Kazimierz IV

1377-1395 Warcisław VII

1395-1402 Bogusław VIII i Barnim V

1402-1403 Barnim V

1403-1418 Bogusław VIII

1418-1446 Bogusław IX

1449-1459 Eryk I

1459-1474 Eryk II

1474-1478 Bogusław X

1377 - wyodrębnienie się księstwa stargardzkiego

Gryfici – dynastia książąt pomorskich panująca na Pomorzu Zachodnim od XII do XVII wieku. Nazwa rodu ukształtowała się w XV wieku i została zaczerpnięta od Gryfa, którego członkowie rodziny używali jako swojego herbu od 1214 roku.

Otton I (ur. ok. 1279 r. - zm. 31 grudnia 1344 r.), pogrobowiec, syn Barnima I i Matyldy askańskiej (trzeciej żony księcia), córki Ottona III margrabiego brandenburskiego. Książę ("dux Slavorum, Cassubie et Stettin"), nazywany często – leniwym i dewocyjnym, także „Ojcem ubogich”. Założyciel dynastii książąt szczecińskich.

Księstwo stargardzkie

1377-1402 Bogusław VIII i Barnim V

1402-1418 Bogusław VIII

1418-1446 Bogusław IX

1449-1459 Eryk I

1459-1474 Eryk II

1474-1478 Bogusław X

1478 - zjednoczenie księstw pomorskich

Zjednoczone księstwo pomorskie

1478-1523 Bogusław X

1523-1531 Barnim IX Pobożny i Jerzy I

1531 - podział na księstwa szczecińskie i wołogosko-słupskie

Księstwo szczecińskie

1531-1569 Barnim IX Pobożny

1569-1600 Jan Fryderyk

1600-1603 Barnim X Młodszy

1603-1606 Bogusław XIII

1606-1618 Filip II

1618-1620 Franciszek (I)

1620-1625 Bogusław XIV

1569 - wyodrębnienie się księstwa darłowskiego

Barnim II, (ur. ok. 1275 r. – zm. 28 maja 1295 r.). Syn Barnima I i Matyldy askańskiej (trzeciej żony księcia), córki Ottona III margrabiego brandenburskiego.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Księstwo darłowskie

1569-1603 Barnim X Młodszy

1603-1606 Bogusław XIII

1606-1617 Jerzy II i Bogusław XIV

1617-1625 Bogusław XIV

Księstwo wołogosko-słupskie

1532-1560 Filip I

1567-1569 Bogusław XIII, Ernest Ludwik, Jan Fryderyk i Barnim X Młodszy

1569-1592 Ernest Ludwik

1592-1625 Filip Juliusz

1569 - wyodrębnienie się księstwa bardowskiego

Kazimierz III (ur. w okr. 1345–1348, bądź 1348, zm. po 24 sierpnia 1372) – starszy syn Barnima III Wiielkiego po wcześnie zmarłym bracie Ottonie, książę szczeciński z dynastii Gryfitów.

Bogusław V (ur. 1318/1319, zm. 7 grudnia 1373) – książę słupsko-wołogoski w latach 1326-1368 (wraz z braćmi Warcisławem V i Barnimem IV) z dynastii Gryfitów, po podziale księstwa w 1368 r. książę słupski. Syn Warcisława IV i Elżbiety.

Księstwo bardowskie

1569-1606 Bogusław XIII

1606-1618 Filip II

1618-1620 Franciszek (I)

1620-1625 Bogusław XIV

Księstwo-biskupstwo kamieńskie (protestanckie)

1557-1573 Jan Fryderyk

1573-1602 Kazimierz VII

1602-1618 Franciszek (I)

1618-1622 Ulryk

1622-1637 Bogusław XIV

1637-1648 Ernest Bogusław von Croy

1625 - zjednoczenie księstw pomorskich

Otton III (ur. 29 maja 1444 r, zm. 7 lub 8 września 1464 r. we Wkryujściu) – książę szczeciński w latach 1451-1464. Syn Joachima zwanego Młodszym, księcia szczecińskiego i Elżbiety, córki Jana „Alchemika”, margrabiego brandenburskiego i Barbary saskiej.

Warcisław IV (ur. w okr. 11–27 maja 1291, zm. 31 lipca/1 sierpnia 1326 w Strzałowie) – książę wołogoski, słupsko-sławieński i rugijski z dynastii Gryfitów.

Zjednoczone księstwo pomorskie

1625-1637 Bogusław XIV

1637-1657 starostwa lęborskie i bytowskie do Polski, następnie do Brandenburgii

1637-1648/53 większość Pomorza Zachodniego do Szwecji

Po pokoju westfalskim w 1648 podział księstwa pomorskiego w 1653 między króla Szwecji (część zachodnia z Wołogoszczą, Szczecinem i ujściem Odry), a elektora brandenburskiego (cześć wschodnia), który nosił tytuł księcia pomorskiego do 1918.

Jerzy II (III) (ur. 30 stycznia 1582 w Bardzie, zm. 27 marca 1617 w Bukowie) – od 1606 książę na Darłowie (wraz z bratem Bogusławem XIV, a od 1615 samodzielnie w Bukowie. Syn Bogusława XIII z dynastii Gryfitów.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

1720 Brandenburgia-Prusy zajmują część Pomorza Szwedzkiego ze Szczecinem.

1815 Szwecja oddaje swoją część Pomorza Danii, a Dania Prusom.

1870-1919 Pomorze wraz z Prusami w składzie Cesarstwa Niemieckiego.