Książęta opolsko-raciborscy - Polski Serwis Naukowy

Książęta opolsko-raciborscy

Księstwo opolskie

1173-1201 — Jarosław (syn Bolesława I Wysokiego ks. wrocławskiego, od 1198 biskup wrocławski)

Księstwo opolsko-raciborskie

1163-1211 — Mieszko I Plątonogi (stryj, syn Władysława II Wygnańca, od 1163 współrządca Śląska, od 1173 książę raciborski, od 1177 w Bytomiu i Oświęcimiu, od 1202 w Opolu, od 1210 książę krakowski)

1211-1229/30 — Kazimierz I (syn)

Mieszko I Plątonogi (ur. 1131-1146, zm. 16 maja 1211) – od 1163 formalny współrządca Śląska, od 1173 książę raciborski, od 1177 bytomski i oświęcimski, od 1202 opolski, od 1210 krakowski.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.

1229/30-1246 — Mieszko II Otyły (syn, od 1239 samodzielne rządy)

1229/30-1238 — Henryk I Brodaty (bratanek Mieszka I, regent)

1229/30-1239 — Wiola Bułgarka (żona Kazimierza I, regentka), 1246-1251 księżna cieszyńska

1238-1239 — Henryk II Pobożny (syn, regent)

1239-1280/1 — Władysław (syn Kazimierza I, 1239-1244 książę kaliski (opieka Henryka II Pobożnego do 1241), do 1249 w Rudzie Wielkopolskiej (1244-1246 samodzielny książę rudzki), od 1239 formalny współrządca opolsko-raciborski, od 1246 samodzielny książę opolsko-raciborski)

Oprawa wdowia - pojęcie fukcjonujące w średniowiecznej i nowożytnej Polsce a oznaczające zawarcie w testamencie, czy innym akcie prawnym finansowego i majątkowego zabezpieczenia dla żony po zmarłym mężu.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

Księstwo bytomskie

1280/1-1312 — Kazimierz (syn Władysława, od 1280/1 w wyniku podziału z bratem Bolkiem I w Bytomiu i Opolu, od 1284 samodzielny książę bytomski, od 1289 lennik króla Czech Wacława II, od 1303 w wyniku podziału z synami strata Koźla i Toszku)

1303-1328 — Bolesław (syn, Toszek, od 1321 arcybiskup ostrzyhomski, od 1327 lennik czeski)

Henryk II Pobożny (ur. 1196/1207, zm. 9 kwietnia 1241 [1]) – książę śląski, krakowski i wielkopolski 1238- 1241 (do 1239 tylko w południowej Wielkopolsce po linię rzeki Warty). Przez cały okres nad ziemią kaliską i wieluńską (rudzką) wyłącznie opieka nad małoletnimi książętami. W latach 1238 - 1239 rządy w księstwie opolskim i opieka nad sandomierskim.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

1303-1352 — Władysław (brat, Koźle do 1334 (potem zastawione książętom raciborskim, a po 1336 w rękach synów Władysława), od 1316 w Bytomiu, 1321-1328 regent w Toszku, od 1327 dziedziczny lennik Czech, od 1328 Toszek i 1328-1337 w Siewierzu (sprzedany ks. cieszyńskim), 1340-(ok.)1350 strata Gliwic)

Mieszko cieszyński (ur. 1252/1256, zm. 1314 lub 1315) – od 1281/2 wspólnie z bratem Przemysławem w Cieszynie, Oświęcimiu i Raciborzu, od 1290 po podziale samodzielny książę cieszyńsko-oświęcimski, sojusznik (być może także lennik w latach 1292-1305) króla Czech Wacława II. Założyciel linii Piastów cieszyńskich.

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.

1312-1316 — Siemowit (brat, od 1311 koregent ojca, Bytom, usunięty)

1312-(ok.)1345 — Jerzy (brat, współrządca Władysława)

1312-1328 — Mieszko (brat, Siewierz, abdykował, w latach 1328-1334 biskup Nitry, 1334-1344 biskup Veszprém)

1340-(ok.)1350 — Siemowit (ponownie, Gliwice, lennik czeski)

1336- po 1342 — Kazimierz (syn Władysława, Koźle)

Lubliniec (śl. Lublynec, niem. Lublinitz, pol. hist. Lublin Śląski[potrzebne źródło])– miasto w województwie śląskim, siedziba powiatu lublinieckiego. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny, kulturowy i turystyczny Ziemi Lublinieckiej, oraz drugi co do wielkości (po Częstochowie) w północnej części województwa śląskiego. Jedna z historycznych stolic Śląska[potrzebne źródło]. Jest głównym miastem Równiny Opolskiej oraz umowną stolicą Białego Śląska. Od czasów powojennych miasto przynależało do województwa katowickiego. Po reformie administracyjnej z 1975 r. utraciwszy rangę miasta powiatowego, Lubliniec znalazł się w granicach administracyjnych województwa częstochowskiego. W styczniu 1999 r. po kolejnym podziale administracyjnym przeprowadzonym przez rząd Jerzego Buzka, odzyskując status miasta powiatowego, Lubliniec powrócił do województwa śląskiego.

Mieszko bytomski (nitrzański, weszpremski) (ur. pomiędzy 1295 a 1305, zm. 1344, pomiędzy 4 kwietnia a 10 sierpnia), książę siewierski 1312 - 1328 (od ok. 1315 roku tylko formalnie), biskup nitrzański 1328 - 1334, biskup weszpremski (zachodnie Węgry) 1334 - 1344.

po 1342-1354 lub 1355 — Bolesław (brat, Koźle, od 1352 w Toszku, Bytomiu, Lublińcu i Gliwicach)

1354 lub 1355-1357 — Małgorzata ze Šternberka (żona, oprawa wdowia na Bytomiu)

od 1354 lub 1355 — Koźle do książąt oleśnickich

od 1357 — Bytom do książąt cieszyńskich

Księstwo raciborskie

1280/1-1306 — Przemysław (syn Władysława, od 1280/1 wspólnie z bratem Mieszkiem w Cieszynie, Oświęcimiu i Raciborzu, od 1290 w wyniku podziału udzielny książę raciborski, od 1292 problematyczny hołd lenny złożony Wacławowi II)

Książęta wielkopolscy - lista obejmuje władców Wielkopolski. Wielkopolska w 1138 roku, na mocy ustawy sukcesyjnej Bolesława III Krzywoustego, przypadła jego synowi Mieszkowi III Staremu. Dzielnicą tą rządzili Piastowie wielkopolscy, a przejściowo także Henryk I Brodaty i Henryk II Pobożny, przedstawiciele śląskiej linii tej dynastii.

Cieszyn (czes. Těšín, łac. Tessin, niem. Teschen) – miasto powiatowe w województwie śląskim, nad rzeką Olzą, na Pogórzu Śląskim. Historyczna stolica Śląska Cieszyńskiego. Miasto leży na granicy z Republiką Czeską i do czasu wprowadzenia postanowień układu z Schengen (21 grudnia 2007) było tam zlokalizowane największe drogowe przejście graniczne południowej Polski.

1306-1336 — Leszek (syn, od 1327 lennik króla Czech, od 1334 w Koźlu)

1306 - 1308 — Mieszko cieszyński (stryj, regent)

od 1336 — Racibórz do książąt opawskich, a Koźle do bytomskich

Uwagi

Uwaga! Daty w wielu przypadkach są tylko orientacyjne. Uwzględniono te księstwa, nad którymi panowali odrębni książęta. Również przynależność niektórych ziem do poszczególnych Piastowiczów może być dyskusyjna.