Księga Wyjścia - Polski Serwis Naukowy

Księga Wyjścia [Wj], Druga Księga Mojżeszowa [2 Mojż], Exodus [Ex] (hebr. שמות (Szemot) - "imiona" - od pierwszych słów księgi, gr. Εξοδος Exodos z Septuaginty) to druga księga Pisma Świętego.

Księga Wyjścia należy do Pięcioksięgu i tym samym do Starego Testamentu. Jest bardziej spójna i przejrzysta niż poprzedzająca ją Księga Rodzaju.

Według tradycji autorem Księgi Wyjścia jest Mojżesz; współcześnie uważa się, że fragmenty Księgi powstawały w różnych epokach historycznych, a w redakcji dominowała tradycja kapłańska oraz deuteronomiczna (teoria źródeł)

Wybrzeże Morza Czerwonego - według biblijnej Księgi Liczb 33:10, 11 - trzecie miejsce obozowania Izraelitów po przejściu przez Morze Czerwone w czasie wędrówki do Ziemi Obiecanej pod kierownictwem Mojżesza. Dokładne położenie miejsca nie jest znane, ale na ogół utożsamia się je z okolicą egipskiego miasta Abu Zanima w zachodniej części półwyspu Synaj, nad Morzem Czerwonym w Zatoce Sueskiej w muhafazie Synaj Południowy, przy obecnej drodze z Suezu do Szarm el-Szejk.

Księga Kapłańska [Kpł], Trzecia Księga Mojżeszowa [3 Mojż], (hebr. ויקרא (Wajikra) - "zawołał" - od pierwszych słów księgi, gr. Λευιτικόν Leuitikon z Septuaginty, w nawiązaniu do Lewitów) to trzecia księga Pisma Św. (przed nią jest Księga Wyjścia) i Pięcioksięgu, a tym samym Starego Testamentu.

Prawdopodobnie najważniejszą część Księgi Wyjścia stanowi rozdział 20, w którym Jahwe nadaje swojemu ludowi prawo - Dekalog, czyli 10 przykazań.

Wydarzenia

Izraelici w Egipcie
Narodziny Mojżesza
Ucieczka Mojżesza
Bóg Jahwe objawia się Mojżeszowi - "Jestem, który Jestem" (krzew gorejący)
Spotkania Mojżesza z faraonem
Plagi egipskie:
1. krew w wodach Nilu
2. żaby
3. komary
4. muchy
5. pomór bydła
6. wrzody
7. grad
8. szarańcza
9. ciemności
10. śmierć pierworodnych, ustanowienie Paschy
Ucieczka Izraelitów z Egiptu
Przejście przez Morze Czerwone (Kantyk Mojżesza)
Narzekania Izraelitów, zesłanie manny i przepiórek, wytryśnięcie wody ze skały, zwycięstwo nad Amalekitami (Bitwa w Refidim)
Droga z Egiptu pod Synaj, pierwsze obozowiska (Sukkot,Etam, Pi-Hachirot, Mara, Elim, Wybrzeże Morza Czerwonego, Sin, Dofka, Alusz, Refidim, Synaj)
Mojżesz na górze Synaj
10 przykazań i dalsze prawa (Księga Przymierza)
Zasady budowy Przybytku, obchodzenia świąt itd.
Odstępstwo Izraelitów, kult złotego cielca
Budowa Przybytku

Dalsze wydarzenia opisuje Księga Kapłańska.

Mojżesz (łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa) – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej. Żył prawdopodobnie w XIII-XII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Archeologia

Podczas ponad stu lat badań archeologicznych nie odkryto niczego, co mogłoby wspierać historyczność narracyjnych elementów Księgi Wyjścia, takich jak pobyt przez cztery wieki w Egipcie, ucieczka ponad miliona Izraelitów z delty Nilu czy też trzymiesięczna podróż przez pustynię do Synaju. Egipskie zapiski nie zawierają wzmianek o czymkolwiek opisanym w Księdze Wyjścia, obszar południowego półwyspu Synaj nie zawiera żadnych śladów masowej migracji opisanej w Eksodusie, a praktycznie wszystkich miejsc wymienionych w Księdze - włącznie z Goszen (obszar w Egipcie, gdzie rzekomo mieszkali Izraelici), miast na składy Pitom i Ramses, miejsca przekroczenia Morza Czerwonego (lub też raczej - jak twierdzą współcześni badacze Biblii - Morza Trzcin), a nawet samej Góry Synaj - nie udało się zidentyfikować. Badacze, którzy utrzymują, że Księga Wyjścia stanowi historyczną prawdę, przyznają, że dowody mogą co najwyżej sugerować możliwość.

Synaj (arab. جبل موسى = Dżabal Musa, hebr. הר סיני ), Góra Mojżesza – góra w Egipcie, w południowej części Półwyspu Synaj, w muhafazie Południowy Synaj. Wysokość 2285 m n.p.m. Jest to poszarpany nagi masyw z szaroczerwonego granitu.

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Według ponad 70 żydowskich uczonych, którzy przełożyli Biblię z hebrajskiego na grekę (Septuaginta) oraz Józefa Flawiusza opisują trasę wędrówki od ziemi Goszen pod górę Synaj

Przypisy

Roman Frister. Nie ruszajcie mitu. „Polityka”. 46 (2219), s. 34-35, 1999-11-13 (pol.). [dostęp 2010-12-05].
James Weinstein, "Exodus and the Archaeological Reality", [w:] Exodus: The Egyptian Evidence, red. Ernest S. Frerichs i Leonard H. Lesko (Eisenbrauns, 1997), s.87
John Van Seters, "The Geography of the Exodus", strony 255–276 [w:] The Land that I Will Show You: Essays on the History and Archaeology of the Ancient Near East in Honour of J. Maxwell Miller, red. J. Andrew Dearman i M. Patrick Graham (Journal for the Study of the Old Testament Supplement Series 343, Sheffield Academic Press, 2001) ISBN 1-84127-257-4.
James K. Hoffmeier, Israel in Egypt: The Evidence for the Authenticity of the Exodus Tradition, (OUP, 1999)
Dawne dzieje Izraela, II, XV, 1
National Geographic 09/2008 s. 78

Linki zewnętrzne

Księga Wyjścia w Biblii Tysiąclecia (bez przypisów)

Księga Wyjścia w Biblii Warszawskiej (audio)

Zobacz w Wikiźródłach tekst
Księgi Wyjścia

Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.

Muchowate (Muscidae) – rodzina muchówek krótkoczułkich (Brachycera) szeroko rozprzestrzenionych na całym świecie. Od innych muchówek różnią się ułożeniem szczecinek na tułowiu. Mogą przenosić różne patogeny.