I Księstwo Jaworskie

Księstwo jaworskie – zostało utworzone ok. 1274 przez Bolesława Rogatkę, który wydzielił najstarszemu synowi Henrykowi Grubemu własną dzielnicę obejmującą takie miasta jak Jawor, Bolków, Kamienna Góra, Lubawka, Lwówek Śląski i Świerzawa.

W 1277 dzielnica została powiększona o Strzegom. Po śmierci Bolesława Rogatki w 1278 Henryk V przekazał księstwo jaworskie bratu Bolkowi I Srogiemu. Ten zaś ok. 1281 roku wydzielił młodszemu bratu Bernardowi ziemię lwówecką., która w 1286 powróciła do macierzy. W 1289 książę otrzymał od króla czeskiego Wacława II miasto Chełmsko Śląskie. Od tego czasu datuje się wydzielenie granicy pomiędzy Śląskiem a Czechami przebiegającej działem wodnym Odry i Łaby. W 1290 w zamian za a pomoc zbrojna udzieloną Henrykowi V Grubemu w walce o diadem księstwa wrocławskiego Bolko I otrzymał południowe tereny księstwa wrocławskiego, a w szczególności następujące grody: Świdnica, Dzierżoniów, Strzelin, Ziębice i Ząbkowice Śląskie. Od tego to czasu zaczął tytułować się księciem świdnicko-jaworskim.

II Księstwo Jaworskie

9 listopada 1301 umiera Bolko I Srogi, schedę po nim jako bracia niedzielni obejmują jego synowie: Bernard, Bolko oraz Henryk. W 1312 dokonują podziału księstwa świdnicko-jaworskiego w ten sposób, iż Bernard zostaje księciem na Świdnicy, Bolko księciem na Ziębicach a Henryk księciem na Jaworze. W 1323 Henryk Jaworski stracił na rzecz brandenburskich Wittelsbachów Ziemię Lubuską. Jego pozycja na Łużycach była zagrożona przez Jana Luksemburczyka i Wittelsbachów, a sam król czeski publicznie oskarżył go o próbę zamachu na jego życie. Jego agenci podburzali mieszczan zgorzeleckich przeciwko niemu. Pod silną presją, doszło 3 maja 1329 do zawarcia umowy, na mocy której Henryk zrzekł się Zgorzelca za określoną sumę i dożywotnie posiadanie okręgu Trutnova. Za zachowanie neutralności w wojnie w 1336 otrzymał w lenno księstwo głogowskie. W związku jednak z ujawnieniem obietnicy złożonej przez Jana Luksemburczyka Henrykowi V Żelaznemu dotyczącej przekazaniu w lenno ks. głogowskiego, Henryk przystąpił w 1345 do obozu świdnicko – polskiego. W wyniku wspomnianej już umowy dynastycznej z chwilą śmierci ks. Henryka w 1346, książę świdnicki Bolko II został władcą jego księstwa.

Bolko II Mały zmarł 28 lipca 1368 r. Księstwo świdnicko-jaworskie dostało się, jako oprawa wdowia w ręce Agnieszki Habsburskiej. Po jej śmierci w 1392 r. było rządzone przez królewskich starostów.

Zobacz też