Księstwo Opawskie (czes. Knížectví opavské; niem. Herzogtum Troppau; łac. Ducatus Oppaviensis) – historyczne księstwo śląskie leżące nad rzeką Opawą, ze stolicą w Opawie.

Historia

Księstwo utworzył w 1269 r. Przemysł Ottokar II wydzielając z ziem Marchii Morawskiej dzielnicę dla swojego syna z pozamałżeńskiego związku z Agnieszką z Kuenringu - Mikołaja., Ziemia ta zamieszkiwana była przez potomków Golęszyców, a głównymi ośrodkami były Opawa oraz Hradec nad Moravicí z nowo wybudowanym gotyckim zamkiem. W latach 1308-1311 księstwo opawskie przypadło jako zastaw księciu śląskiemu Bolesławowi III. W 1311 r. król czeski Jan Luksemburski za 8000 grzywien wykupił zastaw, a w 1318 r. uznał prawa syna Mikołaja Mikołaja II do sukcesji księstwa opawskiego. W 1336 zmarł bezpotomnie książę raciborski Leszek. Schedę po nim z woli Jana Luksemburskiego otrzymał Mikołaj II. W 1337 Mikołaj II połączył księstwo opawskie z raciborskim - powstało księstwo raciborsko-opawskie. W 1377 r. Jan Przemyślida podzielił schedę po Mikołaju pomiędzy siebie i braci. Opawszczyzna przypadła w udziale Wacławowi oraz Przemkowi jako braciom niedzielnym. Ok. 1381 Wacław zmarł, a Przemek został księciem udzielnym Opawy. W 1456 zmarł ostatni z władców Opawsczyzny z dynastii Przemyślidów Ernest Opawski, a schedę po nim objął przywódca ruchu husyckiego, przyszły król czeski, Jerzy z Podiebradów. Po nim schedę objął syn Wiktoryn z Podiebradów (1443-1500), jednakże w 1485 księstwo opawskie zostało inkormorowane do Królestwa Czeskiego. W latach 1506-1528 księciem opawskim był Kazimierz II cieszyński - po jego śmierci księstwo ponownie zostało inkorporowane do Królestwa czeskiego. W 1613 król Czech Maciej Habsburg ustanowił księciem opawskim Karola z Liechtensteinu. Karol z Lichtensteinu w 1622 został księciem karniowskim i połączył oba księstwa w Księstwo Opawsko-karniowskie. W wyniku Wojny trzydziestoletniej Karniów został poważnie zniszczony, a księstwo spustoszone. W dalszych latach pretensje do Karniowa wnosił król pruski Fryderyk II Wielki, który uważał, że księstwo zostało bezprawnie odebrane jego przodkom z rodu Hohenzollernów. Spór rozszerzył się na cały Śląsk, co doprowadziło do wybuchu wojen śląskich. W ich wyniku dawne Księstwo Karniowskie zostało podzielone pomiędzy Prusy (część północna z Głubczycami) i Austrię (część południowa z Karniowem). W 1763 roku Karniów wszedł w skład Śląska Austriackiego, stanowiącego autonomiczną prowincję złożoną z pozostałych przy Austrii ziem śląskich. Spowodowało to szybki upadek znaczenia politycznego i administracyjnego Karniowa, ponieważ wszystkie urzędy Księstwa Karniowskiego przeniesiono do Opawy. W 1849 r. ostatecznie przestano używać nazwy Księstwo Karniowskie, natomiast coraz częściej zaczęto określać tereny byłego Księstwa Karniowsko-Opawskiego Śląskiem Opawskim. W 1918 zostało włączone do Czechosłowacji.

Ciekawostki

Oficjalny tytuł książąt Liechtensteinu do dzisiaj brzmi:

Książę Liechtensteinu, Książę Opawski i Karniowski, Hrabia Rietbergu, Senior Domu Lichtenstein.

Przypisy

Literatura

Linki zewnętrzne

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Księstwo Opawskie