|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Jeżeli wydaje się wam, że ocena położenia spadającego przedmiotu jest łatwiejsza, kiedy się leży na boku, to powinniście zastanowić się nad tym raz jeszcze. Nowe badania przeprowadzone pod kierunkiem Instytutu Cybernetyki Biologicznej im. Maxa Plancka (MPI) w Niemczech, któ... Tradycje starożytnego hutnictwa żelaza będzie można poznać dzięki warsztatom archeologicznym "Żelazne korzenie", które w czwartek rozpoczną się w Muzeum Przyrody i Techniki "Ekomuzeum" w Starachowicach (Świętokrzyskie). D... Finansowany ze środków europejskich, międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że drzewo genealogiczne niedźwiedzia polarnego doprowadziłoby do samicy niedźwiedzia brunatnego, która żyła od około 20.000 do 50.000 lat temu, w połowie ostatniej epoki lodowcowe... Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, odkryli, że części mechanizmu genetycznego kontrolującego zaprogramowaną śmierć komórkową są takie same u roślin i zwierząt. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Nature Cell Biology sugerują, że zaprogramowana śmierć komórkowa pojaw... Zespół niemieckich naukowców odkrył, że wiele roślin rozsiewa swoje nasiona w sposób niemal artystyczny.
Odkrycia tego dokonali naukowcy z Instytutu Układów Koloidalnych i Powierzchni Międzyfazowych im. Maxa Plancka i Technische Universität D...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
KsylemCzy wiesz że...? Miękisz drzewny - tkanka roślinna występująca w postaci pasm komórek miękiszowych pomiędzy innymi elementami drewna (ksylemu), pełniąca funkcję tkanki spichrzowej oraz zapewniająca łączność drewna z innymi tkankami organu, co jest niezbędnym warunkiem funkcjonowania drewna jako tkanki przewodzącej. Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Drewno wczesne, nazywane również drewnem wiosennym – rodzaj drewna powstający u roślin rosnących w klimacie umiarkowanym, których cykl wegetacyjny jest przerywany na okres zimy. Drewno, ksylem (z gr. ksylos – drewno) – złożona tkanka roślinna roślin naczyniowych, zajmująca przestrzeń między rdzeniem, a kambium. Jej główną funkcją jest rozprowadzanie wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, pobieranych przez korzenie, po całej roślinie. U roślin strefy klimatów umiarkowanych wiosną, gdy rozpoczyna się okres wegetacji transportuje również substancje odżywcze z elementów spichrzowych (są to głównie korzenie i pnie) do rozwijających się pędów i liści. Większość komórek wchodzących w skład drewna ma zdrewniałe ścianki, przez co drewno pełni również funkcję mechaniczną. Klimat umiarkowany – rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima z niewykluczonymi opadami śniegu).
Dendrologia (gr. déndron – drzewo, lógos – słowo, nauka), drzewoznawstwo – dział botaniki zajmujący się drzewami i krzewami, w tym m.in. ich morfologią, anatomią, geografią, genetyką. Zajmuje się też introdukcją - wprowadzeniem do uprawy obcych gatunków roślin oraz ich aklimatyzacją. Drewno jest materiałem niejednorodnym ze względu na to, że zbudowane jest z komórek o różnym kształcie, różnych właściwościach i w różnych zespołach. Jego właściwości mechaniczne zmieniają się zależnie od zasadniczych kierunków budowy anatomicznej drewna. Wymienione cechy drewna powodują trudności przy jego obróbce i technicznym zastosowaniu, jak również konieczność badania i rozpatrywania jego budowy na różnych przekrojach. W drewnie rozróżniamy trzy zasadnicze przekroje: Naczynie (trachej) - twór w drewnie składający się z ułożonych w szereg martwych komórek - tzw. członów naczyń, u których zanikły poprzeczne ściany komórkowe oraz nastąpiło obumarcie protoplastu. Kapilarny charakter naczyń umożliwia wydajny transport wody i soli mineralnych od korzenia w kierunku liści rośliny bez nakładów energetycznych. Ściany naczyń wzmacniane są przez specjalne zgrubienia, co nie tylko nadaje im większą wytrzymałość mechaniczną, ale także umożliwia im (w pewnym stopniu) pełnienie funkcji wzmacniających względem rośliny. Zgrubienia mogą przyjąć kształt obrączkowy lub spiralny w protoksylemie, bądz siatkowaty i jamkowaty w metaksylemie.
Drewno rozpierzchłonaczyniowe – drewno, w którym brak jest wyraźnego podziału słoja na drewno wczesne i drewno późne. Naczynia drobne, widoczne dopiero pod lupą, rozsiane równomiernie na całej powierzchni słoja. Granica między drewnem wczesnym a późnym słabo widoczna lub niewidoczna. Tego rodzaju ciała, w których właściwości mechaniczne zmieniają się w zależności od kierunku, noszą nazwę anizotropowych (różnokierunkowych) w przeciwieństwie do ciał izotropowych (amorficznych), których własności we wszystkich kierunkach są jednakowe. Cewka (drewno) (tracheid) – są to martwe komórki, wchodzące w skład tkanki przewodzącej - ksylemu (drewno) wyspecjalizowane w przewodzeniu wody i rozpuszczonych w niej związków mineralnych. Cewki są to wydłużone, wrzecionowate komórki - a właściwie wyłącznie silnie zdrewniałe ściany komórkowe, z charakterystycznymi ukośnymi ściankami poprzecznymi. Poszczególne cewki przylegają do siebie poprzez ścianki boczne oraz zachodzące na siebie zwężone końce ścianek poprzecznych. Woda i związki mineralne przemieszczają się z cewki do cewki przez jamki w zdrewniałych ścianach komórkowych.
Drewno pierścieniowonaczyniowe - drewno, w którym słój roczny jest wyraźnie widoczny. Wyróżnia się w nim dość porowate drewno wczesne, z licznymi naczyniami o znacznej średnicy i drewno późne, twarde i zbite, z nielicznymi małymi naczyniami. Naczynia w drewnie wczesnym ułożone są w kształcie pierścienia, a w późnym - zwykle w postaci plamek, punkcików i linii falistych, przebiegających najczęściej zgodnie ze słojem rocznym. Drewno tworzą cztery typy elementów: U niektórych roślin występują ponadto przewody żywiczne (kanały żywiczne) i kanały mleczne oraz promienie drzewne (promienie rdzeniowe). Ze względu na czas wzrostu w okresie wegetacyjnym możemy wyróżnić: Słój roczny – roczny przyrost drewna, powstały dzięki podziałowi komórek miazgi – kambium w całym drewnie od korzeni po stożek wzrostu. Najstarszy stożek wzrostu otacza rdzeń, najmłodszy leży na obwodzie pnia, bezpośrednio pod miazgą.
Promień rdzeniowy, promień drzewny – wstęgowate zespoły komórek rozmieszczone promieniście na przekroju poprzecznym łodygi. Składają się głównie z tkanki miękiszowej i przewodzącej. Promienie rdzeniowe służą roślinom (np drzewom) do gromadzenia i przewodzenia asymilatów w głąb łodygi (np pnia). Są wytworem miazgi. Jeżeli powstały w pierwszym okresie wzrostu rośliny, a więc jeśli łączą łyko z rdzeniem, nazywają się pierwotnymi, jeśli zaś z którymkolwiek słojem rocznym – wtórnymi. Zarówno pierwotne, jak i wtórne promienie rdzeniowe mogą składać się z jednego szeregu komórek – są wtedy niewidoczne gołym okiem, albo z kilku, a nawet kilkudziesięciu szeregów (do 30) – wtedy można je dostrzec gołym okiem na tle otaczającego drewna. Jednoszeregowe promienie rdzeniowe występują u drzew iglastych oraz u iwy, osiki, brzozy i lipy, i noszą też miano wąskich, wieloszeregowe natomiast, zwane też szerokimi, występują obok jednoszeregowych u dębu i buka. Platan ma tylko szerokie promienie rdzeniowe, a grab i olcha – wąskie i pozornie szerokie, tzn. składające się z kilku jednoszeregowych promieni ułożonych bardzo blisko siebie. Na przekroju poprzecznym drewna promienie rdzeniowe mają kształt linii przebiegających nieregularnie wzdłuż promienia przekroju. Na przekroju promieniowym mają kształt poprzerywanych wstęg, a na stycznym – soczewek. Na wszystkich przekrojach mają odmienne zabarwienie niż otaczające drewno i w zależności od kąta padania światła połyskują ciemniej lub jaśniej od tła. Charakterystyczny kształt promieni rdzeniowych na przekroju stycznym (drobne, gęsto rozsiane soczewki) stanowi cechę rozpoznawcza drewna bukowego. W niektórych sortymentach, np. deszczułkach posadzkowych lub okleinach ceniony jest materiał pochodzący z przekroju promieniowego – ze względu na dużą liczbę widocznych gołym okiem promieni rdzeniowych. Materiał taki nosi nazwę błyszczowego i jest ceniony z powodu urozmaiconego rysunku drewna, a w deszczułkach posadzkowych – wskutek większej odporności na ścieranie. Ze względu na pochodzenie możemy wyróżnić: Ze względu na stopień zróżnicowania: Ze względu na udział lub brak procesu twardzielowania: Ze względu na układ elementów przewodzących słoja rocznego na przekroju poprzecznym pnia: Włókna drzewne - grubościenne, wydłużone komórki drzew liściastych, rozmieszczone pojedynczo lub grupami pomiędzy innymi komórkami lub tkankami, wypełnione są powietrzem lub wodą. Zdrewniałe ściany włókien mogą posiadać nieliczne jamki proste lub jednostronnie lejkowate. Dojrzałe włókna drzewne są najczęściej martwe, pełnią rolę wzmacniającą lub (żywe) podwójną: wzmacniającą i jednocześnie spichrzową (np u klonów). Stanowią główną część masy drzewnej, decydują o twardości, ciężarze właściwym i właściwościach technicznych drewna.
Drewno późne, nazywane również drewnem letnim – rodzaj drewna powstający u roślin rosnących w klimacie umiarkowanym, których cykl wegetacyjny jest przerywany na okres zimy. Zobacz też
Czy wiesz że...? beta Drewno twardzielowe, twardziel - fizjologicznie martwa strefa w pniu drzewa. Wskutek zaimpregnowania ścian komórkowych substancjami twardzielowymi (żywicami, gumami, garbnikami) i zamknięcia dróg przewodzenia jest wyłączona z aktywnego udziału w procesach życiowych drzewa. Twardziel powstaje u niektórych gatunków drzew i krzewów w procesie twardzielowania. Przeciwieństwem twardzieli jest biel, który jest strefą fizjologicznie czynną i przewodzi wodę z solami mineralnymi oraz gromadzi substancje zapasowe.
Tkanki roślinne – zespoły komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach i wspólnym pochodzeniu występujące u roślin naczyniowych. Tu też tradycyjnie zaliczane są niektóre tkanki wielokomórkowych brunatnic zaliczanych obecnie do protistów.
Drewno bielaste, biel - strefa fizjologicznie czynna w pniu drzewa - przewodzi wodę z solami mineralnymi oraz gromadzi substancje zapasowe. W przeciwieństwie do niej drewno twardzielowe, wskutek zaimpregnowania ścian komórkowych substancjami twardzielowymi (żywicami, gumami, garbnikami) i zamknięcia dróg przewodzenia, jest wyłączone z aktywnego udziału w procesach życiowych drzewa.
Rośliny naczyniowe (Tracheophyta) – grupa . W tradycyjnych systemach hierarchicznych grupa ze względu na zróżnicowanie i bogactwo form tworzących ją roślin, podnoszona jest do rangi lub nie jest w ogóle określana za pomocą .
Przewód żywiczny - kanał występujący wewnątrz pnia drzewa lub w liściach. Przewody żywiczne stanowią zwykle system połączonych między sobą kanałów pionowych i poziomych. Występują w drewnie większości gatunków drzew iglastych m.in. u: sosny, modrzewia, świerka (nie występują u: cisa, jałowca, a u jodły zamiast przewodów żywicznych, w korze istnieją zbiorniki - pęcherze gromadzące żywicę).
Okres wegetacyjny – część roku, gdy roślinność może się rozwijać ze względu na dostateczną ilość wilgoci i ciepła. W Polsce jest to okres ze średnią dobową temperaturą powietrza powyżej 5°C. Podczas okresu wegetacyjnego w roślinie zachodzą intensywne procesy rozwojowe. W klimacie umiarkowanym trwa od ostatnich przymrozków wiosennych do pierwszych przymrozków jesiennych. Za początek okresu wegetacyjnego przyjmuje się też zakwitanie leszczyny, kaczeńca, podbiału, a za koniec – opadanie liści kasztanowca i brzozy. Najwcześniej, średnio już przed 25 marca, okres ten rozpoczyna się na południowym zachodzie w rejonie Leszna, Wrocławia i Głogowa oraz w rejonie Tarnowa, a najpóźniej, dopiero po 15 kwietnia, na Pojezierzu Mazurskim i w górach. Najwcześniej, przed 25 października, kończy się na Pojezierzu Mazurskim i w górach, a najpóźniej w pasie biegnącym wzdłuż wybrzeża Bałtyku, doliną Odry, Niziną Śląską i Kotlinami Podkarpackimi. W wyniku tych różnic długość okresu wegetacyjnego waha się w nizinnej części kraju od zaledwie 190 dni na Mazurach do ponad 220 dni na Dolnym Śląsku, a w górach 100-150 dni.
Drewno pierwotne – martwa tkanka roślinna przewodząca wodę, powstała w wyniku podziałów miazgi pochodzącej z nasiona, występująca u jednoliściennych i dwuliściennych. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |