Kubańska Republika Ludowa - Polski Serwis Naukowy

Flaga Kubańskiej Republiki Ludowej

Kubańska Republika Ludowa – państwo utworzone w latach 1918-1920 na Kubaniu przez Kozaków kubańskich.

Głównymi działaczami Rządu Krajowego Kubania byli: Mykoła Riabowił, Kindrat Bardiż, Fedir Szczebyna, Łuka Bycz, Stepan Manżuła, Ołeksandr Filimonow. Językami urzędowymi były rosyjski i ukraiński. Republika objęła tereny obwodu kubańskiego, guberni czarnomorskiej, stawropolskiej i terskiej.

Ukraińska Republika Ludowa (ukr. Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Historia

W dniach 30 kwietnia - 3 maja 1917 w Jekaterinodarze odbyły się zebrania Kozaków, na których uchwalono utworzenie Kubańskiej Rady Wojskowej. Na jej przewodniczącego wybrano Mykołę Riabowiła. 24 września 1917 Kubańska Rada powołała Radę Prawodawczą - parlament.

16 lutego 1918 Rada Prawodawcza ogłosiła powstanie niepodległej Kubańskiej Republiki Ludowej. W kilka dni później Rada ogłosiła przyłączenie do Ukrainy na zasadzie federacji.

Kozacy kubańscy (rosyjski Кубанские кaзаки, Kubanskije Kаzaky) – grupa Kozaków zamieszkujących region Kubań w południowej Rosji. W latach 1860-1918 tworzyli regularną armię wchodzącą w skład wojsk Imperium Rosyjskiego. W okresie II wojny światowej w składzie Armii Czerwonej oraz Wehrmachtu. Po wojnie kozackie formacje zostały rozwiązane. Odbudowano je w 1990 roku.

Biała Armia – zbiorcze określenie ruchów politycznych i sił zbrojnych działających podczas wojny domowej w Rosji w latach 1917-1923, walczących z komunistami (bolszewikami) i ruchami ich wspierającymi, mających na celu przywrócenie poprzedniego systemu ekonomicznego i politycznego. Biali określani są także jako Biała Armia (ros. Белая Армия), Biała Gwardia (Белая гвардия) lub Biały Ruch (Белое движение), lecz nie stanowili oni jednej organizacji, a poszczególne formacje działające w różnych częściach kraju nosiły różne nazwy. Nazwa "biali" powstała jako przeciwieństwo przyjętej przez komunistów symboliki związanej z kolorem czerwonym.

W tym czasie z frontu tureckiego zaczęły przybywać pociągi z wycofującymi się z frontu, nastawionymi probolszewicko, oddziałami rosyjskimi. Siły Armii Kubańskiej pod dowództwem kapitana Wiktora Pokrowskiego wycofały się w marcu z Jekaterynodaru. Teren republiki został zajęty przez bolszewików, którzy 13 kwietnia 1918 utworzyli Kubańską Republikę Radziecką.

30 kwietnia 1918 rząd Kubania podpisał porozumienie z dowództwem Armii Ochotniczej o wspólnej walce przeciw bolszewikom. W tym czasie jednak w rządzie kubańskim ścierały się dwie opcje - współpracy z Ukraińską Republiką Ludową lub z "białymi" Rosjanami.

2 września 1918 tereny Kubania zostały zajęte przez Armię Ochotniczą. Dowództwo armii zaczęło kontrolować poczynania rządu. 4 grudnia zmieniono nazwę państwa na Kraj Kubański i przyjęto konstytucję. W grudniu 1918 rząd Kubania wysłał na paryską konferencję pokojową delegację pod przewodnictwem premiera Łuki Bycza. W kwietniu 1919 odbyły się wybory, po których zmieniono premiera, na prodenikinowskiego Suszkowa. Rząd ten rządził do 5 maja, następnym premierem został P. Kurhanśkyj.

16 listopada 1919 ataman Filimonow, we współpracy z Denikinem, aresztował członków rządu, premier Kurhanśkyj został powieszony. Większość Kozaków przyłączyła się wtedy do armii Denikina.

Republika istniała do 17 marca 1920, kiedy to została zajęta przez Armię Czerwoną.