Kukułka (niem.: Kukuschka) – opera Franza Lehára w trzech aktach z 1896 roku. Premiera miała miejsce 27 listopada 1896 roku w Lipsku w Stadttheater. Libretto zostało napisane przez Felixa Falzariego.

Historia powstania opery

W 1894 roku Lehár stanął do konkursu na stanowisko kapelmistrza reprezentacyjnej orkiestry marynarki wojennej w Puli i został przyjęty. W Puli zetknął z dalmatyńskim kompozytorem Antonio Smareglią, który wprowadził go w świat muzyki Wagnera oraz austriackim komandorem Feliksem Farzalim, dzięki któremu Lehár zapoznał się z nową literaturą niemiecką: Hofmannstahlem, Schnitzlerem, Bahrem. Falzari opracował też dla Lehára kolejne libretto. Jego temat zaczerpnął z nowo wydanej powieści George'a Kennana, rozgrywającej się na Syberii. Kennan pracował na Syberii jako dziennikarz Western Union Telegraph Company relacjonując zakładanie linii telegraficznej na tych terenach. Pozostał potem na Syberii przez sześć lat zafascynowany egzotycznym i surowym krajem i jego mieszkańcami. Tematyka rosyjska nie była wówczas w operze popularna, istniała więc szansa zainteresowania szerszej publiczności egzotycznym tematem. Lehár zajął się pisaniem muzyki z dużym zapałem, na bieżąco wypróbowując skomponowane fragmenty przy pomocy dyrygowanej przez siebie orkiestry. Na kilka letnich miesięcy 1895 roku przerwał pracę, by dyrygować orkiestrą wysłaną w rejs galowym okrętem marynarki wojennej z okazji otwarcia w czerwcu tego roku Kanału Kilońskiego.