Pochówki kultury halsztackiej

Miecze kultury halsztackiej

Kultura halsztacka - kultura epoki żelaza, rozwijająca się w latach 800-450 p.n.e..

Chronologia geneza i zanik

Nazwa pochodzi od eponimicznego stanowiska Hallstatt, leżącego w Alpach Salzburskich, w krainie Salzkammergut, w Austrii, w której w II poł. XIX wieku odkryto wielkie cmentarzysko. Kultura halsztacka występowała w dwóch zespołach:

Zabytki kultury halsztackiej datowane są począwszy od 800 p.n.e. do 450 p.n.e. na zachodnim obszaru występowania oraz 350\300 p.n.e. na Wschodzie. Według systemu chronologicznego Paula Reineckego wyróżnia się halsztat C (HaC do 600 p.n.e.) oraz halsztat D (HaD do 450 p.n.e.). Nauka nie jest w stanie ustalić dokładnych przyczyn umożliwiających wyodrębnienia kultury halsztackiej. Prawdopodobnie były one związane z najazdami ludów stepowych (Kimmerowie), które doprowadziły do załamania istniejących struktur kulturowych. Za takim rozwojem sytuacji przemawiało upowszechnienie się konia, czy konstruowanie komór grobowych. Przyczyną przemian kulturowych mogły być też silne wpływy świata śródziemnomorskiego w postaci kontaktów z koloniami greckimi i Italią. Ludność kultury zachodniohalsztackiej ulegała wpływom, aż do czasu wykształcenia celtyckiej wspólnoty etnicznej, zaś ludność kultury wschodniohalsztackiej uległa niszczycielskim najazdom Scytów.

Obszar występowania i kontekst kulturowy

Stanowiska kultury zachodniohalsztackiej obejmowały: wschodnią Francję, Niemcy i Szwajcarię, a zabytki nawiązywały do kultury pól popielnicowych epoki brązu. Natomiast stanowiska kultury wschodniohalsztackiej obejmowały: Bośnię, Hercegowinę, Siedmiogród, Słowację i wschodnie Alpy. Graniczyły one: od północy ze stanowiskami kultury nordyjskiej, od wschodu łużyckich, urn domkowych, vekerzug, basarabii, od południa ze stanowiskami kultur gollasecca, melaun, este oraz z koloniami greckimi, od zachodu ze stanowiskami katalońskiej kultury pól popielnicowych.