Kultura języka - Polski Serwis Naukowy

Kultura języka – termin językoznawczy, w Polsce różnie definiowany na przestrzeni lat. Najogólniejsza definicja Andrzeja Markowskiego brzmi: świadome i celowe posługiwanie się językiem we wszelkich sytuacjach komunikatywnych. Wyróżnia on także cztery precyzyjniejsze znaczenia tego terminu:

Jako umiejętność poprawnego mówienia i pisania zgodnie z przyjętymi w danej społeczności normami językowymi. W tym znaczeniu kultura języka jest zawsze wartościowana dodatnio. Takie podejście reprezentuje np. zdanie: Nauczyciele powinni dbać o kulturę języka swoich wychowanków.

Kultura języka rozumiana jako działalność kulturalnojęzykowa. Takie znaczenie terminu ma najstarszy rodowód, ponieważ wywodzi się z drugiej połowy XIX wieku, z publikacji m.in Fryderyka Skobla, Aleksandra Walickiego, Ludomira Szczerbowicza-Wieczora, Józefa Blizińskiego. Chociaż nie byli oni wykształconymi językoznawcami, to zajmowali się ustalaniem normy językowej, jej opisem i udzielaniem porad użytkownikom. Prace wykształconych lingwistów pojawiły się na początku XX wieku: Artura Passendorfera Słowniczek błędów językowych i najważniejszych prawideł gramatycznych (1905), Antoniego Krasnowolskiego Najpospolitsze błędy językowe, zdarzające się w mowie i piśmie polskim (1902). Także w okresie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce pojawiły się prace, które miały za zadanie zwalczanie błędów językowych. Były to publikacje Adama Kryńskiego (Jak nie należy mówić i pisać po polsku, 1921, część druga 1931), Stanisława Szobera (Na straży języka. Szkice z zakresu poprawności i kultury języka polskiego oraz Słownik ortoepiczny - Jak mówić i pisać po polsku, 1937). Działalność kulturalnojęzykowa tego typu trwa do dziś ze względu na spore zainteresowanie Polaków kwestiami językowymi, zadawaniem pytań o formy poprawne, pisownię wyrazów itd.

Jako pozytywna postawa osób wobec języka, które posługują się nim posiadając wysoki stan wiedzy lingwistycznej, oraz ugruntowaną świadomość językową.

Nazwa dyscypliny naukowej, która wyodrębniła się na gruncie zainteresowania językoznawców sprawami związanymi z normatywnością w języku. Przez niektórych badaczy jest to synonim językoznawstwa normatywnego. To także przedmiot nauczania wykładany na wydziałach filologii polskiej.

Fryderyk Kazimierz Skobel (ur. 23 listopada 1806 w Warszawie, zm. 25 listopada 1876 w Krakowie) – dr medycyny i chirurgii, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był wyznania ewangelicko-reformowanego.
Stanisław Józef Leonard Szober (ur. 6 listopada 1879 w Warszawie, zm. 29 sierpnia 1938 w Warszawie) – polski językoznawca, pedagog, w latach 1905–1919 nauczyciel i wykładowca, od 1919 roku profesor Uniwersytetu Warszawskiego, od 1938 roku członek Polskiej Akademii Umiejętności, stworzył liczne prace językoznawcze z gramatyki polskiej, kultury języka i metodyki. Jedna z ulic w Warszawie nosi jego nazwisko.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Lingwistyka (językoznawstwo) – dział nauk humanistycznych badający istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie lingwistyki (językoznawstwa) – językoznawca, inaczej lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.

Zygmunt Saloni (ur. 17 października 1938 w Warszawie) - polski językoznawca polonistyczny, szczególnie zainteresowany zagadnieniami formalnymi języka polskiego, takimi jak fleksja i składnia, a także leksykografią. Przyczynił się wielce do rozwoju narzędzi i zasobów do komputerowego przetwarzania języka polskiego, zwłaszcza fleksji: dzięki niemu powstał Schematyczny indeks a tergo polskich form wyrazowych, rozpoczęty przez Jana Tokarskiego, ostatnią pracą, zespołową, w tym zakresie, to Słownik gramatyczny języka polskiego (http://sgjp.pl/), przyczynił się także do dokończenia Słownika frekwencyjnego polszczyzny współczesnej, rozpoczętego przez I. Kurcz, I., A. Lewickiego, J. Sambor, J. Woronczaka (Kraków: IJP PAN 1990-1991), przy którym ogromny wkład pracy miał Krzysztof Szafran.

Norma językowa to pojęcie z zakresu językoznawstwa normatywnego. Norma opisuje elementy systemu językowego uznawane za wzorcowe i poprawne, motywując to względami historycznymi, tradycją i kulturą językową, estetyką i uzusem. Powstanie normy językowej wymaga jej skodyfikowania i pojawia się w związku z powstaniem literatury piśmienniczej w danym języku. Norma językowa kodyfikuje przede wszystkim formę pisaną danego języka.

Rada Języka Polskiego – 36-osobowa komisja specjalistów powołana 9 września 1996 roku jako Komisja przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Od maja 2000 roku działa na mocy Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999 roku. Rada Języka Polskiego jest instytucją opiniodawczo-doradczą w sprawach używania języka polskiego. Jej pierwszym przewodniczącym był prof. dr hab. Walery Pisarek (który obecnie pełni funkcję honorowego przewodniczącego), a od maja 2000 roku stanowisko to objął prof. dr hab. Andrzej Markowski. Wiceprzewodniczący Rady to prof. dr hab. Jerzy Bralczyk i prof. dr hab. Julian Kornhauser. Funkcję sekretarza sprawuje dr Katarzyna Kłosińska. Członkami Rady są zarówno specjaliści z zakresu językoznawstwa, jak i dziedzin wiedzy niezwiązanych z lingwistyką (prawo, medycyna, informatyka, fizyka, itd.).

Marian Bugajski – profesor dr hab., językoznawca, teoretyk komunikowania, medioznawca; kierownik Zakładu Komunikacji Językowej na Uniwersytecie Zielonogórskim, członek Komisji Kultury Języka, przewodniczący Okręgowego Komitetu Olimpiady Literatury i Języka Polskiego w Zielonej Górze. Studia polonistyczne (1967-1972), doktorat (1979) i habilitacja (1988) na Uniwersytecie Wrocławskim. Tytuł profesora nauk humanistycznych w 2005 r. W latach 1979-1982 wykładowca języka i kultury polskiej w burgaskim Instytucie Turystyki Międzynarodowej (Bułgaria). W latach 1988-1990 wykładowca języka i kultury polskiej na Uniwersytecie im. M. Łomonosowa w Moskwie. Popularyzator wiedzy o języku i kultury języka; twórca pierwszego polskiego internetowego poradnika językowego, który prowadzi na stronach zielonogórskiego radia „Zachód” od 6 lutego 2003 r.

Józef Bliziński , Franciszek h. Korczak (ur. 10 marca 1827 w Warszawie, zm. 29 kwietnia 1893 w Krakowie) - polski dramaturg i komediopisarz pozytywistyczny. Jest uważany, obok Michała Bałuckiego za spadkobiercę komedii fredrowskiej.