Kumanowo - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 42°08′N 21°43′E / 42.133, 21.717

Kumanowo (maced. Куманово, alb. Kumanova, Kumanovë) – miasto w północno-wschodniej Macedonii, nad Kumanovską Reką. Ośrodek administracyjny gminy Kumanowo. Liczba mieszkańców – 76.262 osoby [2002] (63% Macedończyków, 24% Albańczyków, 7% Serbów, 5% Cyganów; trzecie co do liczby mieszkańców miasto Macedonii), współrzędne geograficzne – 42°07'56"N, 21°42'52"E, wysokość – 320 m n.p.m.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Język albański – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy (Arboresze) i Grecję (Arwanici). W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego.

Demografia

Uważa się, że powstanie miasta miało związek z osiedleniem się w tych okolicach plemienia Kumanów w średniowieczu. Pierwsze wiadomości o Kumanowie pochodzą z 1519, gdy miasto miało 300 mieszkańców. W XVII wieku Kumanowo było siedzibą władz nahiji, w mieście istniały meczet, medresa i karawanseraj. Po stłumieniu powstania Karposza w 1689 miasto popadło w stagnację, trwającą, mimo pewnego ożywienia pod koniec XIX wieku, aż do II wojny światowej. Podczas pierwszej wojny bałkańskiej 23/24 października 1912 pod miastem doszło do bitwy wojsk serbskich i tureckich, w której Turcy ponieśli porażkę i zostali zmuszeni do opuszczenia okolicy.

Medresa albo madrasa (z arab. مدرسة, madrasa = szkoła) – teologiczna szkoła muzułmańska, początkowo mieszcząca się przy meczecie, w której nauczano Koranu, prawa oraz języka arabskiego. Od około X wieku medresy uzyskały pewną samodzielność, zaczęto wykładać w nich także nauki ścisłe.

Karawanseraj, chan, chana (pers. zajazd dla karawan) – dom zajezdny dla karawan lub miejsce postoju karawany z pomieszczeniami dla podróżnych, niszami chroniącymi przed słońcem, magazynem dla przechowania towarów, często o charakterze obronnym, budowany w krajach muzułmańskich.

27 grudnia 2002 przed liceum im. Goce Delčeva w Kumanovie wybuchła bomba, zabijając jednego przechodnia i raniąc pięciu innych. Sprawcy zamachu nie są znani, jego motywy również.

Kumanowo jest ośrodkiem przemysłowym, głównie przemysłu włókienniczego i metalowego. Kumanowo jest węzłem komunikacyjnym – od głównej linii kolejowej Skopje – Nisz odchodzi tu odnoga do Beljakovci w kierunku granicy bułgarskiej. W mieście jest też rozgałęzienie dróg ze Skopje do Kjustendiłu w Bułgarii przez Kriwą Palankę i do Nišu w Serbii.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Republika Macedonii (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë), na forum międzynarodowym państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii – BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија – ПЈРМ, transliteracja Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija – PJRM, alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë – IRJM) lub Macedonia – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Najstarszą zachowaną budowlą Kumanowa jest meczet "Eski" z 1751 w tureckiej dzielnicy Orta Bunar. W okolicznych wsiach zachowało się sporo zabytków z okresu starożytności i średniowiecza, a nawet z czasów prehistorycznych. W miejscu zwanym Kokino, koło wsi Staro Nagoriczane około 30 km na północny wschód od Kumanova znajduje się stanowisko archeologiczne – pozostałości megalitycznego obserwatorium astronomicznego. Koło wsi Kleczowce odkryto pozostałości rzymskiego osiedla Vicianus. W Starym Nagoričane znajduje się cerkiew św. Jerzego z XI/XIV wieku, we wsi Matejče cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej z XIV wieku.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Albańczycy (alb. Shqiptarët) - jest to naród pochodzenia indoeuropejskiego zamieszkujący Albanię (ponad 3 miliony), Kosowo (1,8 miliona), Macedonię (ok. 510 tysięcy), Czarnogórę (około 31 tysięcy) oraz Europę Zachodnią głównie Niemcy. Arboresze jako potomkowie Albańczyków mieszkają także we Włoszech). Znaczną część społeczeństwa albańskiego stanowią muzułmanie, zarówno w obrządku sunnickim, jak również bektaszyckim, pozostali to głównie bezwyznaniowcy, prawosławni i katolicy.

Co roku w Kumanowie odbywa się międzynarodowy festiwal jazzowy.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona miasta

Kumanovo FAQ

Wykopaliska w Kokino

Wykopaliska w Kokino 2

Festiwal jazzowy