Kuna - waluta - Polski Serwis Naukowy

Kuna – waluta Chorwacji. Obowiązywała w Niezależnym Państwie Chorwackim w czasie II wojny światowej (1941-1945). Została ponownie wprowadzona w 1994 r. jako waluta Republiki Chorwackiej. Dzieli się na 100 lip. Kod walutowy wg ISO 4217 to HRK.

Pochodzenie i znaczenie nazwy

Słowa "kuna" i "lipa" mają w językach chorwackim i polskim takie samo znaczenie. Nazwa waluty nawiązuje do okresu średniowiecza, kiedy na terenie Chorwacji skóry kun stosowane były w handlu jako jednostka wartości. Niekiedy słowo "kuna" błędnie łączone jest z "koroną" – nazwą waluty m.in. Czech.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Dinar Jugosłowiański - oficjalna waluta niestniejącego państwa Jugosławii. Dzieli się na para, 1 dinar = 100 para. Aktualny kod ISO 4217 dinara jugosłowiańskiego to YUN.

Historia

Pierwsza kuna, 1941-1945

Kuna została wprowadzona po utworzeniu w czasie II wojny światowej Niezależnego Państwa Chorwackiego. Jedna kuna dzieliła się na 100 banic i zastępowała jugosłowiańskiego dinara wg równego parytetu. Po upadku NPCh i odtworzeniu Jugosławii ponownie wprowadzono dinara, tym razem wg parytetu 1 dinar = 40 kuna.

Dinar chorwacki był oficjalną walutą Chorwacji od 23 grudnia 1991 (zastąpił dinara jugosłowiańskiego wg parytetu 1:1) do 30 maja 1994, kiedy na jego miejsce wprowadzona została kuna. Kodem waluty wg ISO 4217 był HRD.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Druga kuna, od 1994

Kuna została ponownie wprowadzona w czerwcu 1994 po okresie przejściowym 1991-1994, kiedy na miejscu jugosłowiańskiego dinara obowiązywał dinar chorwacki. Kurs wymiany dinara na kunę wynosił 1000 do 1.

Wybór nazwy "kuna" wiązał się z licznymi kontrowersjami. Wynikały one z historii waluty, która poprzednio obowiązywała w NPCh. Chorwacki rząd bronił swojego wyboru, zwracając uwagę na historyczne nawiązanie do handlu skórami kun, podczas gdy przeciwnicy nazwy podkreślali, że sugeruje ona ciągłość pomiędzy wojennym reżimem i odtworzonym demokratycznym państwem chorwackim. Jako alternatywę proponowano nazwę "kruna" (korona), nawiązującą do korony austro-węgierskiej. Propozycję odrzucono, ponieważ także sugerowała ciągłość z NPCh. Nowa waluta dzielić się miała na 100 banic, lecz ostatecznie kuna dzieli się na 100 lip. Banknoty są dość podobne do marki niemieckiej.

Waluta (jednostka monetarna) – pojęcie używane zamiennie z pojęciem pieniądz. Jednak nazwę waluta stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych.

Marka niemiecka – jednostka monetarna w Niemczech od 1873 roku. 1 marka dzieliła się na 100 fenigów. Kod walutowy wg ISO 4217: DEM. Zastąpiona przez euro 1 stycznia 2002 (po kursie 1,95583 marki za 1 Euro). Do zjednoczenia Niemiec (w 1871 r.), w poszczególnych księstwach i wolnych miastach, w obiegu były pieniądze różnych walut, najczęściej opartych o system talarowy. Pierwsza marka, tzw. złota marka została wprowadzona w 1873 r., w związku ze zjednoczeniem państwa niemieckiego. Wprowadzono jednolite dla całej Rzeszy monety:

Kuna jest emitowana przez Narodowy Bank Chorwacji. Monety są bite w Chorwackim Instytucie Monetarnym.

Monety i banknoty w obiegu

W obiegu znajdują się:

monety o nominałach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 lip, oraz 1, 2, 5 i 25 kun.

banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 kun.

Aktualny kurs wymiany

Na Yahoo! Finance:

AUD|CHF| EUR| GBP| JPY| USD| PLN

Na stronie Chorwackiego Banku Narodowego

Przypisy

Inflacja według CIA (ang.). [dostęp 8 sierpnia 2009].
↑ Ważny do końca roku 2009, od 1 stycznia 2010 traci ważność

Linki zewnętrzne

Zobacz hasło kuna w Wikisłowniku

Banknoty chorwackie na stronie Chorwackiego Banku Narodowego

Katalog suvremenog hrvatskog novca