Kunegunda Czeska - Polski Serwis Naukowy

Kunegunda Czeska

Kunegunda Czeska (cz. Kunhuta Přemyslovna) (ur. styczeń 1265 r., zm. 27 listopada 1321 r.), królewna czeska, siostra króla czeskiego Wacława II, księżna mazowiecka (1291 - 1302),

Kunegunda urodziła się w styczniu 1265 r. Była córką Przemysła Ottokara II, króla Czech i jego drugiej żony Kunegundy, córki kniazia halickiego Rościsława Michajłowicza i Anny Arpadówny.

22 listopada 1276 r. zawarty został traktat pokojowy pomiędzy Przemysłem Ottokarem II a Rudolfem I, królem Niemiec. Jednym z jego warunków było zawarcie małżeństwa pomiędzy córką Przemysława i synem Rudolfa. W grę wchodziła tylko Kunegunda. Została ona zaręczona z Hartmanem, synem Rudolfa I.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Historyczną Stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu – prawa miejskie – 1237.

Po zerwaniu zaręczyn 8 września 1277 r. wstąpiła powróciła do klasztoru klarysek w Pradze. Pozostała w nim aż do dnia, w którym jej brat Wacław II ją odebrał i wydał za mąż za księcia Bolesława mazowieckiego. Dokonując takiego wyboru Wacław kierował się względami politycznymi zwłaszcza, że sytuacja polityczna była wówczas bardzo skomplikowana.

Trojden I (ur. między 1284 a 1286, zm. 13 marca 1341) – książę czerski od 1310, od 1313 dodatkowo w Warszawie i Liwie, w latach 1336-1340 regent w Płocku.

Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333, Kraków) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/9 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 1320 król Polski, od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.

Mianowicie po śmierci Leszka Czarnego (30 IX 1288 r.), rycerstwo krakowsko-sandomierskie ofiarowało rządy Bolesławowi Mazowieckiemu, natomiast mieszczaństwo krakowskie porozumiało się z Henrykiem IV Prawym. Doszło do wojny domowej, w której Bolesława popierał między innymi Władysław Łokietek. Z kolei po śmierci Henryka IV (23 VI 1290), Wacław wystąpił przeciwko Łokietkowi z pretensjami do Małopolski.

Księstwem określa się państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł księcia lub księżnej. Określenie pojawiło się w średniowieczu. Księstwem określano także dzielnicę państwa podporządkowaną władcy zwierzchniemu (seniorowi).

Zamek na Hradczanach, (cz. Pražský hrad) to zamek w Pradze w dzielnicy Hradczany istniejący już od najstarszych dziejów Pragi, dawna siedziba królów czeskich.

Wtedy to zapewne doszło do porozumienia się króla czeskiego z Bolesławem Mazowieckim. W zaistniałej sytuacji korzystne było dla Wacława pozyskanie księcia mazowieckiego. Ślub Bolesława z Kunegundą zawarty został w 1291. Małżeństwo to pozwoliło obu stronom zabezpieczyć się przed wzajemnymi roszczeniami, zwłaszcza że Wacławowi udało się w 1291 r. opanować Kraków.

Bolesław II mazowiecki (płocki) (ur. po 1251, zm. 20 kwietnia 1313) – książę mazowiecki od 1262, do 1275 współrządy z bratem, od 1275 w wyniku podziału książę płocki, od 1294 w całości Mazowsza, w latach 1288-1289 w Sandomierzu, w 1310 wydzielił synom dzielnice w Warszawie i Czersku.

Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Stolicą regionu jest Kraków.

Kunegunda była drugą żoną Bolesława. Z pierwszą żoną Gaudemundą Zofią Litewską (? - 1288), Bolesław doczekał się dwóch synów: Siemowita (1283 – 1345) i Trojdena (1284/1286 – 1341) oraz córki Anny, żony księcia Władysława legnickiego.

Dla Bolesława małżeństwo z siostrą króla czeskiego było wzmocnieniem pozycji. W roku następnym wspomógł on nawet szwagra w rozprawie ze swoim dotychczasowym sprzymierzeńcem, Władysławem Łokietkiem podczas oblężenia Sieradza.

Ostatecznie sojusz mazowiecko-czeski nie przetrwał próby czasu. 11 października 1294 r. zmarł książę czerski Konrad II, starszy brat Bolesława, zostawiając właśnie jemu całość swojego dziedzictwa. Wzmocniony w ten sposób książę zerwał poprawne dotąd stosunki z Czechami i związał się ponownie z Łokietkiem.

Henryk IV Prawy, także Henryk IV Probus (ur. 1257 lub 1258, zm. 23 czerwca 1290) – książę wrocławski w latach 1270-1290, książę krakowski w latach 1288-1290.

Leszek Czarny (ur. ok. 1241, zm. 30 września 1288) – książę sieradzki od 1261 roku, łęczycki od 1267 roku, książę inowrocławski w latach 1273-1278, krakowski i sandomierski od 1279 roku.

Nieprzyjazna polityka względem Czech ściągnęła w 1300 r. na Mazowsze wyprawę Wacława, która jednak poza zniszczeniem okolic Płocka nie zmusiła Bolesława do kolejnej zmiany kursu politycznego. Świadczyć o tym może fakt, nie uznania koronacji Wacława II na króla Polski oraz odesłanie Kunegundy do Pragi.

Konrad II czerski (ur. ok. 1250, zm. 23 czerwca lub 21 października 1294) – książę mazowiecki w latach 1264-1294, w wyniku podziału 1275 r. książę w Czersku, w 1289 r. książę sandomierski.

Włodzimierz Dworzaczek (ur. 15 października 1906 w Mińsku Litewskim, zm. 23 września 1988 w Poznaniu) – polski historyk, heraldyk, genealog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

22 lipca 1302 r. odnotowano wstąpienie Kunegundy do benedyktynek klasztoru Św. Jerzego na zamku praskim, zatem tuż przed tą datą musiała ona opuścić męża. 19 września 1302 osiągnęła w tymże klasztorze godność opatki, którą piastowała do śmierci.

Kunegunda sporządziła 19 listopada 1321 testament, a zmarła 27 listopada 1321 i została pochowana w klasztorze w którym spędziła swoje ostatnie lata życia.

Władysław I (urodzony ok. 1275-1280 - zmarł pomiędzy 1321 a 1324), od 1290 koregent w księstwie cieszyńsko-oświęcimskim, od 1314/5 w wyniku podziału książę oświęcimski.

Wacław II, czes. Václav, niem. Wenzel, polska wersja imienia: Więcław (ur. 27 września 1271 [1][2] w Pradze, zm. 21 czerwca 1305 tamże) – z dynastii Przemyślidów, książę czeski w latach 1278-1297 (do 1285 regencja), król czeski od 1297, władca ziemi kłodzkiej od 1290, książę krakowski od 1291, sandomierski od 1292, brzesko-kujawski, sieradzko-łęczycki, wielkopolski i pomorski od 1299, król polski od 1300, władca zwierzchni nad księstwami: bytomskim (od 1289), opolskim, cieszyńskim (od 1291), raciborskim (od 1292), sieradzkim, łęczyckim i brzesko-kujawskim (w latach 1292-1299), inowrocławskim, dobrzyńskim (od 1299) oraz wrocławsko-legnickim i świdnicko-jaworskim (od 1301).

Z małżeństwa Bolesława Mazowieckiego i Kunegundy Czeskiej pochodziło dwoje dzieci:

Wacław (ok. 1293 - 1336), (książę płocki od 1313 r.)

Eufrozyna (1292 - 1328/1329), żona Władysława I, księcia oświęcimskiego

Niegdyś uważano, że z tego związku pochodziła także Berta (przed 1299 - po 1311), mniszka w klasztorze benedyktynek pod wezwaniem św. Jerzego w Pradze.

Eufrozyna, Eufrazja (Eufrozja) (ur. między 1292 a 1294, zm. 26 grudnia krótko po 1327) – księżna oświęcimska, córka Bolesława II mazowieckiego, księcia płockiego i jego drugiej żony Kunegundy czeskiej, siostra księcia płockiego Wacława (ok. 1293-1336).

Sieradz – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim. Miasto jest położone w strefie nad rzeką Wartą, która tworzy na jego terenie i okolicach Kotlinę Sieradzką. Przez Sieradz biegną drogi krajowe: nr 12, nr 14 i nr 83 oraz linia kolejowa nr 14. W latach 1975-1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego.

Genealogia

Literatura

Oswald Balzer, Genealogia Piastów, wyd. II, Kraków 2005, ISBN 83-918497-0-8.

Włodzimierz Dworzaczek, Genealogia, Warszawa 1959.

Jasiński K., Rodowód Piastów mazowieckich, Poznań-Wrocław 1998.

Jadwiga Szymczak, Genealogia Przemyślidów z przełomu XIII i XIV wieku spokrewnionych z Piastami, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia, t. 8, 1973.