Kurmanbek Bakijew - Polski Serwis Naukowy

Zobacz wiadomości w serwisie Wikinews:

Kurmanbek Bakijew nowym prezydentem Kirgistanu

Zamach stanu w Kirgistanie: opozycja przejęła kontrolę nad krajem

Kurmanbek Salijewicz Bakijew, kirg. Курманбек Сали уулу Бакиев, ros. Курманбек Салиевич Бакиев (ur. 1 sierpnia 1949 w Masadanie, obwód Dżalalabad) – kirgijski polityk, tymczasowy prezydent Kirgistanu od 25 marca do 14 sierpnia 2005, prezydent od 14 sierpnia 2005. Premier Kirgistanu w latach 2000-2002 oraz tymczasowo od marca do sierpnia 2005. Doszedł do władzy w wyniku tzw. tulipanowej rewolucji. 7 kwietnia 2010 utracił władzę w kraju w wyniku kolejnej rewolucji, z urzędu oficjalnie zrezygnował 15 kwietnia 2010.

Kirgistan, Republika Kirgiska () – państwo w Azji Środkowej. Graniczy z Chinami (dł. granicy 858 km), Kazachstanem (1051 km), Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).

Ludowy Ruch Kirgistanu - kirgiska partia polityczna kierowana przez prezydenta Kurmanbeka Bakijewa. Przewodziła tulipanowej rewolucji w 2005. W wyborach w 2007 roku startowała z list bloku Ak Żoł.

Kariera polityczna

Objął funkcję prezydenta po tulipanowej rewolucji w marcu 2005, która obaliła rządy prezydenta Askara Akajewa. Został również mianowany tymczasowym premierem Kirgistanu przez kirgiski parlament po dymisji premiera Nikołaja Tanajewa. Bakijew był liderem Ludowego Ruchu Kirgistanu. Sprawował również funkcję gubernatora obwodu Czu od kwietnia 1997 do grudnia 2000. Po raz pierwszy premierem Kirgistanu od 21 grudnia 2000 do 22 maja 2002. W wyborach prezydenckich z 10 lipca 2005 wybrany pełnoprawnym prezydentem (zdobył 88% głosów). 14 sierpnia 2005 został zaprzysiężony na prezydenta.

Wikinews to wolnodostępny serwis informacyjny oparty na technologii Wiki. Oznacza to, że każdy jego użytkownik (zarówno zarejestrowany, jak i niezarejestrowany) może redagować jego zawartość, dodawać nowe artykuły i tworzyć materiały dziennikarskie. Celem tego obywatelskiego dziennikarstwa jest dbałość zarówno o przestrzeganie praw autorskich, pozwalanie na łatwiejsze udostępnianie treści, lecz także dbałość o wiarygodność.

Wybory prezydenckie w Kirgistanie w 2009 roku wygrał Kurmanbek Bakijew. Według oficjalnych danych zdobył 76,43% głosów, poparło go 1 720 421 uprawnionych do głosowania obywateli Kirgistanu. Drugi wynik uzyskał Ałmazbek Atambajew – 8,4 z 182 373 głosami. Trzeci pod względem liczby oddanych głosów był Temir Sarijew (5,8%), natomiast czwarty Jengishbek Nazaraliev (1,12%). Pozostali kandydaci nie przekroczyli wyniku 1%.

W 2007 powołał do życia partię Ak Żoł, która następnie wygrała wybory parlamentarne w grudniu 2007. W lipcu 2009 odniósł zdecydowane zwycięstwo w wyborach prezydenckich. Oba głosowania zdaniem międzynarodowych obserwatorów nie spełniły standardów demokratycznych.

6 kwietnia 2010 z powodu społecznego niezadowolenia polityką prezydenta doszło w Kirgistanie do antyrządowych zamieszek pod przewodnictwem opozycji. 7 kwietnia 2010 przeciwnicy prezydenta rozpoczęli szturm siedziby prezydenta i zdobyli inne budynki administracji państwowej. Wojsko i służby bezpieczeństwa otworzyły ogień do protestujących, w wyniku czego zginęły co najmniej 84 osoby, a ponad 1,5 tys. zostało rannych. Bakijew zmuszony był uciekać na południe kraju, stanowiące bastion jego poparcia. Władzę w państwie przejęła opozycja, która powołała rząd tymczasowy na czele z Rozą Otunbajewą. Rząd ogłosił rozwiązanie parlamentu i przejęcie obowiązków prezydenta. Bakijew odmówił jednak rezygnacji z urzędu, oskarżając odpowiedzialnością za przemoc i śmierć obywateli opozycję. W kolejnych dniach próbował mobilizować swoich zwolenników z południa kraju. Jednak pod wpływem nacisków ze strony OBWE, USA i Rosji oraz zapowiedzi rządu tymczasowego o rozpoczęciu akcji policyjnej skierowanej przeciw niemu, 15 kwietnia 2010 odleciał do sąsiedniego Kazachstanu. Tego samego dnia przesłał do kazachskiej ambasady w Biszkeku oficjalne pismo informujące o rezygnacji ze stanowiska szefa państwa.

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.

Ak Żoł (Świetlista Droga) - kirgiska koalicja wyborcza skupiona wokół Ludowego Ruchu Kirgistanu i popierająca prezydenta Kurmanbeka Bakijewa. Jest zwycięzcą wyborów do parlamentu w 2007 roku.

Osobny artykuł: Rewolucja w Kirgistanie (2010).

Przypisy

Znów starcia milicji z demonstrantami w Kirgistanie (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2010-04-07].
Kyrgyzstan in crisis as clashes escalate (ang.). BBC News, 7 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-07].
Znów starcia w Kirgistanie. Milicja strzela to tłumu, są zabici (ang.). tokfm.pl, 7 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-07].
Kyrgyz president formally resigns after turmoil (ang.). Reuters, 16 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-16].
Kyrgyzstan extends US lease on Manas air base (ang.). BBC News, 16 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-16].

Tulipanowa rewolucja w Kirgistanie (zwana też migdałową) - wydarzenia z marca 2005, które nastąpiły w wyniku protestu kirgiskiej opozycji. Jej liderzy, wywodzący się spośród odsuniętych w poprzednich latach współpracowników prezydenta Askara Akajewa, domagali się jego ustąpienia i unieważnienia wyborów parlamentarnych z 27 lutego i 13 marca. Ich żądania były poparte opinią OBWE, która uznała, że wybory nie spełniały demokratycznych standardów.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.