Kutaisi - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 42°15′N 42°42′E / 42.25, 42.7

Satelitarny widok Kutaisi

Kutaisi (gruz.: ქუთაისი, nazwy antyczne: Aea/Aia, Kutatisi) – miasto w zachodniej Gruzji, w prowincji Imeretia nad rzeką Rioni, na wysokości 125 – 300 m n.p.m. Ok. 182,5 tys. mieszkańców, drugie pod względem wielkości miasto Gruzji. Oddalone od stolicy - Tbilisi ok. 221 km; lotnisko Kopitnari leży 14 km od miasta.

Władysław Raczkiewicz (ur. 28 stycznia 1885 w Kutaisi w Gruzji, zm. 6 czerwca 1947 w Ruthin w Walii) – polski działacz polityczny, społeczny i wojskowy, uczestnik I wojny światowej i walk z bolszewikami, minister spraw wewnętrznych w czterech rządach II RP (w latach 1921, 1925–1926, i 1935–1936), senator (z list BBWR) i marszałek Senatu III kadencji (1930–1935), wojewoda nowogródzki (1921–1924), wileński (1926–1931), krakowski (1935), pomorski (1936–1939), prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy (1934–1939), Prezydent RP na Uchodźstwie (1939–1947).

Imeretia (gruz.: იმერეთი მხარე Imereti Mchare) jest regionem w zachodniej Gruzji, leżącym w górnym dorzeczu rzeki Rioni. 800 tys. Imeretian posługuje się dialektem języka gruzińskiego, stanowiąc jednocześnie grupę etniczną o silnej tożsamości kulturowej.

W mitologii greckiej występuje jako Ai, miasto w Kolchidzie, do którego wybrał się Jazon i Argonauci po złote runo.

Klimat

Miasto położone jest w strefie klimatu wilgotnego subtropikalnego; średnia roczna temperatura to 14,5°C, najchłodniejszym miesiącem jest styczeń (według badań z lat 1881–1960) z temperaturą średnią 5,2°C, najcieplejszym zaś kwiecień – 23,6°C; latem średnio przez 10 dni temperatura przekracza 35°C; najwyższa temperatura została odnotowana 31 sierpnia 2006 roku – 42°C, natomiast najniższa to -17°C; średnia wielkość opadów atmosferycznych w Kutaisi to 1530 mm; cechą charakterystyczną dla Kutaisi są silne wiatry w okresie jesienno–wiosennym.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.

Handel

W 2007 roku w Kutaisi otwarto pierwszy międzynarodowy supermarket „Populi”, działa tam też sklep azerbejdżańskiej sieci mebli EmbaWood.

Historia

Pierwsze wzmianki o Kutaisi pochodzą z VI – III wieku p.n.e., od 806 roku to miasto było stolicą Imperium Abchaskiego, do czasu wyzwolenia Tbilisi spod panowania Turków Seldżuckich (1122 r.) znajdowała się tam rezydencja władców gruzińskich; od XV wieku centrum Imperium Imereti; w latach 1760 – 1770 Kutaisi znajdowało się w rękach Turków, następnie okupowane i zdobyte przez wojska rosyjskie, przyłączone w 1810 roku do Imperium Rosyjskiego, w latach 1811 – 1840 centrum Okręgu Imereti; w 1846 r. zostało centrum guberni Kutaisi; w czasach władzy radzieckiej Kutaisi było drugim co do wielkości ośrodkiem przemysłowym Gruzji – wybudowano tam zakłady, produkujące m.in.: traktory, samochody i sprzęt elektromechaniczny;

Kolchida (gr. Κολχίς Kolchis, dopełniacz Κολχίδος Kolchidos, gruz. კოლხეთი Kolcheti) – historyczna nazwa krainy leżącej na wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji. Ważniejsze miasta: Kutaisi (starożytne "Kita" albo "Kutatisiumi") - ojczyzna Medei, Suchumi (starożytne Dioskurias), Poti (starożytne Fasis).

Ketevan "Katie" Melua, gruz. ქეთევან "ქეთი" მელუა (ur. 16 września 1984 w Kutaisi) – brytyjska piosenkarka urodzona w Gruzji, tworząca w języku angielskim.

To tu urodził się prezydent RP Władysław Raczkiewicz, oraz piosenkarka i uczestniczka Sopot Festival 2006, Katie Melua.

Zabytki

W mieście znajdują się wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO: Katedra Bagrata i Monastyr Gelati .

Oświata

W latach 1943 - 1946 w Kutaisi mieściła się Kutaiska Suworowska Szkoła Wojskowa.

Przypisy

Gruzja - zabytki Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO. [dostęp 2.05.2010].
Bagrati Cathedral and Gelati Monastery - UNESCO WOrld Heritage Centre. [dostęp 2.05.2010].

Zobacz też

Wielka Synagoga w Kutaisi

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona miasta (po angielsku)