Kutry torpedowe projektu 664 - Polski Serwis Naukowy

Kutry torpedowe projektu 664 (w kodzie NATO typu 'Wisla' ) – seria 8 dużych kutrów torpedowych, skonstruowanych w Polsce w latach 70. i służących w polskiej Marynarce Wojennej do lat 80. XX wieku. Były to jedyne budowane seryjnie w Polsce kutry torpedowe.

Historia

Pod koniec lat 50. zdecydowano uzupełnić używane wówczas w polskiej Marynarce Wojennej kutry torpedowe radzieckiego projektu 183 (w kodzie NATO P-6) nowszymi jednostkami, o większych możliwościach bojowych, zaprojektowanymi w kraju. W odróżnieniu od projektu 183, nowe kutry miały mieć 4 wyrzutnie torpedowe, w miejsce dwóch. Dużą prędkość, będącą ich największym atutem, miał zapewnić napęd za pomocą turbiny gazowej. Wskutek braku wcześniejszych doświadczeń w konstruowaniu takich jednostek, proces projektowania i badań konstrukcji trwał jednak długo. W celu sprawdzenia przyjętych rozwiązań w praktyce, najpierw zbudowano doświadczalny kuter torpedowy projektu oznaczonego jako 663D, ORP "Błyskawiczny", rozpoczęty w 1961 i wcielony do służby w 1965. Poprawione kutry seryjne początkowo miały nosić numer projektu 663M.

Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.
2M-3M – podstawa morska z dwoma sprzężonymi uniwersalnymi armatami morskimi 25 mm/79 (110-PM) kalibru 25 mm, opracowana w ZSRR pod koniec lat czterdziestych XX w.

Po pierwszych próbach "Błyskawicznego", które między innymi ujawniły pewne wady okrętu, kontynuowano prace, które miały doprowadzić do powstania jednostek nadających się do produkcji seryjnej. Mimo podobieństwa, ostatecznie opracowane okręty były znacznie przekonstruowane w stosunku do kutra doświadczalnego. Zachowano jednak jego sylwetkę, generalny kształt kadłuba i podobne rozmiary oraz budzący największe wątpliwości zespół napędowy złożony z 4 silników wysokoprężnych M-50F3, sprzężonych po 2 dla prędkości marszowej i turbiny gazowej TM-1 polskiej konstrukcji, w układzie CODAG. Turbina była adaptacją radzieckiego silnika lotniczego Klimowa WK-1, produkowanego w Polsce jako Lis-2A. Zastosowana siłownia nie była zadowalająca, w szczególności silniki wysokoprężne i rozważano inne jej warianty m.in. z dwoma nowszymi i mocniejszymi silnikami M-503, lecz odstąpiono od dalszych prac w tym kierunku z uwagi na koszty i brak czasu. W 1966 nowy projekt otrzymał numer 664 oraz kryptonim Sroka II (projekt 663 miał kryptonim Sroka). Zdecydowano skierować nowy projekt do produkcji, po czym w Stoczni Północnej w Gdańsku zbudowano 8 jednostek: od KTD-452 do KTD-459, budowę pierwszego ORP "Bitny" rozpoczęto w 1968. Określono je jako kutry torpedowe duże, z numerami burtowymi rozpoczynającymi się od skrótu KTD. Konstruktorem kutrów 664 był inż. Dionizy Wiśniewski pochodzący ze Skarżyska-Kamiennej.

Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej – jeden z czterech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea.
Stocznia Północna SA - stocznia w Gdańsku, której podstawą działalności jest budowa małych i średnich statków. Wchodzi w skład grupy kapitałowej o nazwie Grupa Remontowa.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Kutry projektu 183 - radzieckie kutry torpedowe, następnie kutry rakietowe, opracowane na początku lat 50. XX wieku. Projekt kutrów torpedowych (183) otrzymał nazwę kodową Bolszewik, a w kodzie NATO: P-6. Kutry rakietowe znane były pod oznaczeniem projektu 183R, a w kodzie NATO: Komar. Łącznie zbudowano ponad 600 okrętów tego typu. Około 400 jednostek trafiło do Marynarki Wojennej ZSRR, pozostałe przekazano do marynarek wojennych krajów sojuszniczych wobec Związku Radzieckiego, w tym 19 kutrów torpedowych do Polski.

CODAG (ang. COmbined Diesel And Gas turbine) – rodzaj siłowni okrętowej, składającej się z jednego lub więcej silników diesla pracujących podczas prędkości marszowej (ekonomicznej), oraz jednej lub więcej turbin gazowych uruchamianych dodatkowo podczas prędkości maksymalnej (pościgowej).

Kutry rakietowe projektu 205 – seria radzieckich niewielkich okrętów uderzeniowych klasy kuter rakietowy, produkowanych od lat 50. do lat 80. XX wieku. Łącznie powstało ponad 400 jednostek tego typu. Oprócz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, służyły również w Polsce i wielu innych państwach. W nomenklaturze NATO zostały określone jako typ Osa.

Skarżysko-Kamienna – miasto powiatowe w północnej części województwa świętokrzyskiego. Do 24 kwietnia 1928 r. miasto nosiło nazwę Kamienna; zwyczajowo i potocznie określane jest pierwszym członem nazwy – Skarżysko.

Turbina gazowa (nazywana także turbiną spalinową lub silnikiem turbospalinowym) - silnik cieplny, który energię napędową pobiera z przepływających spalin lub innego gazu roboczego, zwanego czynnikiem termodynamicznym lub roboczym. Określenie "turbina gazowa" odnosi się do maszyny składającej się ze sprężarki i turbiny (połączonych zwykle wspólnym wałem), oraz komory spalania umieszczonej pomiędzy nimi.

Kod NATO (ang. NATO reporting names) – system oznaczeń uzbrojenia i sprzętu wojskowego produkcji ZSRR i niektórych innych krajów socjalistycznych i komunistycznych, nadawanych w celach identyfikacyjnych przez Sojusz Północnoatlantycki (NATO) od lat 50. do 80. XX wieku.

Wręg (rzadziej spotykana forma rodzaju żeńskiego: wręga) – podstawowy poprzeczny element szkieletu statku o tradycyjnej (drewnianej lub stalowej) konstrukcji. Obecnie spotykany głównie w klasycznych jachtach drewnianych o konwencjonalnym poszyciu (karawelowym, zakładkowym lub słomkowym). Wręg jest drewnianym (czasem wzmacnianym przez stalowe okucie) elementem o relatywnie niewielkim przekroju, o krzywiźnie dopasowanej do wewnętrznej powierzchni kadłuba. Wręg może być od dołu połączony z dennikiem a od góry z pokładnikiem, tworząc ramę wręgową usztywniającą kadłub. Jeśli rama wręgowa jest poszyta np. sklejką lub klepkami tworzącymi jednolitą tarczę, nazywamy ją grodzią konstrukcyjną. Pozostałe wręgi, łączące się tylko ze stępką i wzdłużnikiem pokładowym, spełniają głównie rolę ściągającą i formującą dla klepek poszycia (zapobiegając ich rozchodzeniu się pod wpływem sił poprzecznych).