Lúthien (sin. czarodziejka), zwana także Tinúviel (sin. słowik) – fikcyjna postać ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Inspiracją dla tej postaci była żona Tolkiena Edith, a na nagrobku pisarza i jego żony obok nazwisk widnieją również ich wieczne imiona: Beren i Lúthien.

Lúthien była córką króla Thingola z Doriath i Meliany. Była najpiękniejszą istotą, jaka kiedykolwiek chodziła po Ardzie, ponieważ łączyła w sobie najlepsze cechy Quendich i Majarów. O jej historii opowiada Ballada o Leithian. O wyzwoleniu z pęt.

Pewnego dnia Beren, syn Barahira, zobaczył Lúthien śpiewającą i tańczącą w lesie Neldoreth, w Doriath, gdzie był też jej dom. Jednakże nie znając jej prawdziwego imienia, nazwał ja Tinúviel ze względu na piękny śpiew. Zakochał się w niej, a potem długi czas chodził po lesie szukając jej. Beren poprosił Thingola o rękę jego córki. Thingol, chcąc ukarać Berena za zuchwałość, kazał mu przynieść Silmaril z żelaznej korony Morgotha. Beren i Lúthien pokonując niebezbieczeństwa, z pomocą Huana, dotarli do Angbandu, gdzie Beren wykradł Silmaril. Wilk Morgotha Carcharoth odgryzł Berenowi rękę z Silmarilem, który udało się odzyskać dzięki Huanowi, który zabił Carcharotha. Kiedy Beren zginął, ta wybłagała u Valarów jego powrót w zamian za utratę swej nieśmiertelności, poddając się losowi Atanich. Żyli oni później razem w kraju Dor Firn i Guinar.

Jej związek z Berenem zapoczątkował ród półelfów. Mawiano, że potomstwo Lúthien "nigdy (...) nie wyginie, choćby nieprzeliczone lata przeszły nad światem".