Lüneburg - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 53°15′N 10°25′E / 53.25, 10.417

Ratusz w Lüneburgu

Stary Port w Lüneburgu

Gotyckie kościoły Lüneburga

Kościół św. Jana

Lüneburg (dolnoniem. Lümborg) - miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, nad rzeką Ilmenau, część Hamburskiego Regionu Metropolitalnego. Jest siedzibą powiatu Lüneburg. Miasto liczy ponad 72.000 mieszkańców. Odznacza się doskonale zachowanym zabytkowym centrum miasta, z głównym placem Am Sande z charakterystyczną ceglaną zabudową. Dawne koszary wojskowe zaadaptowano na nowy uniwersytet Leuphana Universität Lüneburg, gdzie studiuje 10 000 studentów. Miasto ma od roku 2007 prawo używania tytułu hanzeatyckie, stąd jego oficjalna nazwa to Hanse- und Universitätstadt Lüneburg (niem. Hanzeatyckie i uniwersyteckie miasto Lüneburg). Jest 120. co do wielkości miastem w Niemczech (grudzień 2008).

Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Ratusz budowano najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.

Niemiecka autostrada A250 (niem. Bundesautobahn 250, BAB 250, Autobahn 250) przebiega z zachodu na wschód łącząc Lüneburg z autostradami A1 i A7 na południe od Hamburga w Dolnej Saksonii.

W Lüneburgu rozwija się przemysł włókienniczy, piwowarski, elektroniczny, maszynowy.

Toponimika nazwy

W języku dolnoniemieckim nazwa miasta brzmi Lümborg, zaś w tekstach łacińskich występuje ono jako Lunaburgum. Połabska nazwa to Glain (czasem też Glein lub Chlein), co zdaje się pochodzić od starosłowiańskiego słowa glaino, oznaczającego glinę.

Istnieje teoria, zgodnie z którą Lüneburg jest występującą w pismach Ptolemeusza Leufaną (gr. Λευφάνα), miastem na zachód od Łaby. Nie jest ona jednak powszechnie akceptowana.

Droga krajowa 4 (Bundesstraße 4, B 4) przebiega przez teren Niemiec z północy na południe, od skrzyżowania z drogą B206 w Bad Bramstedt przez Hamburg, Winsen (Luhe), Lüneburg, Uelzen, Brunszwik, Nordhausen, Erfurt, Ilmenau, Coburg, Bamberg, Erlangen do autostrady A9 w Norymberdze.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Historia

Tereny, na których leży miasto, zasiedlało już od VII wieku n.e. plemię Drzewian należące do Słowian połabskich. Podczas II wojny światowej w mieście znajdowało się 20 obozów dla robotników przymusowych. W okolicy działały 4 zakłady dla dzieci robotnic przymusowych: Hohnstorf, Gienau, Rettmer i Lüdersdorf.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

W Lüneburgu prawdopodobnie 23 maja 1945 r. w brytyjskim obozie jenieckim popełnił samobójstwo Heinrich Himmler, jeden z najwyższych funkcjonariuszy niemieckiego narodowego socjalizmu, druga po Adolfie Hitlerze osoba w nazistowskim państwie.

Zabytki

Gotyckie, ceglane kościoły: św. Jana, św. Mikołaja, św. Michała

ratusz

pałac gotycko - renesansowy

muzea

zabytkowe kamienice nad rzeką Ilmenau

opactwo Lüne

w pobliskim Bardowick (słowiańskie korzenie) - stara katedra

Osoby

urodzeni w Lüneburgu

Niklas Luhmann - socjolog 1927 - 1998

Krzysztof Hegendorfer - humanista, działacz reformacyjny 1500 - 1540

Bahne Rabe - sportowiec, dwukrotny medalista olimpijski 1963 - 2001

związani z miastem

Bernhard Riemann - matematyk 1826 - 1866

Transport

W mieście znajduje się stacja kolejowa Lüneburg. Z metropolią hamburską miasto jest połączone autostradą A250. Przez miasto wiodą szlaki dróg krajowych B4 z Hamburga do Uelzen i Brunszwiku, B209 z Lauenburg/Elbe do Soltau i B216 z Lüneburga do Dannenberg (Elbe).

Glina – pod kątem genezy, jest to ilasta skała osadowa, powstała najczęściej w okresie czwartorzędu w wyniku nagromadzenia osadów morenowych (skały ilaste starsze niż czwartorzędowe nazywane są najczęściej iłami). Jest to zatem skała złożona z minerałów ilastych, kwarcu, skaleni, substancji koloidalnych, może zawierać okruchy innych skał oraz substancje organiczne (humus, korzenie, bituminy).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W Lüneburgu znajduje się również port rzeczny na rzece Ilmenau i stocznia.