Laurent-Désiré Kabila - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy osoby. Zapoznaj się również z: inne znaczenie wyrazu.

Laurent-Désiré Kabila (1939-2001) był prezydentem Demokratycznej Republiki Konga od maja 1997 do stycznia 2001 kiedy to został zamordowany. Przed nim prezydentem Zairu był Mobutu Sese Seko, a następcą Kabili został jego syn Joseph Kabila.

Secesja (łac. secessio = oddzielenie się) – odłączenie się, zerwanie z czymś, wyodrębnienie się nowego państwa bez upadku dotychczasowego. W znaczeniu historycznym, w starożytnym Rzymie (w V–III w. p.n.e.) – wielokrotne opuszczanie Rzymu przez plebejuszy jako demonstracja przeciwko patrycjuszom. W dziejach Stanów Zjednoczonych – w latach 1860–1861 – wystąpienie 11 stanów południowych, które utworzyły Skonfederowane Stany Ameryki, co spowodowało tzw. wojnę secesyjną 1861–1865. W historii Polski w 1920 Litwa Środkowa dokonała secesji z Litwy, by w 1922 Sejm Wileński włączył Wileńszczyznę do II Rzeczypospolitej. W 2006 secesji od Serbii po referendum niepodległościowym dokonała Czarnogóra. W roku 2008 secesję ogłosiło Kosowo.

Kolektywizm - przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości. Dla zwolenników kolektywizmu kolektywy są istotniejsze od jednostek i tym samym ich cele i dobro powinny przeważać nad celami i dobrem jednostek.

Biografia

Wczesne życie

Urodził się jako członek plemienia Luba, w mieście Jadotville (obecnie Likasi), w prowincji Katanga, w Kongu Belgijskim. Studiował filozofię polityczną we Francji, Jugosławii (na Uniwersytecie Belgradzkim) oraz uczęszczał Uniwersytet w Dar es Salaam.

Kariera polityczna

Kiedy Kongo w 1960 uzyskało niepodległość, Kabila był liderem młodzieży w partii sprzymierzonej z Patricem Lumumbą. Lumumba został rozstrzelany na polecenie Josepha Mobutu wspieranego przez Josepha Kasavubu. Kabila i inni stronnicy Lumumby uciekli do dżungli we wschodnim Zairze. W 1964, Kabila pomagał organizować przewrót w regionie rzeki Ruzizi.

Ernesto Rafael Guevara de la Serna, znany powszechnie jako Ernesto Che Guevara, posługujący się pseudonimem Fernando Sacamuelas (ur. 14 czerwca 1928 w Rosario w Argentynie, zm. 9 października 1967 w La Higuera w Boliwii) – rewolucjonista i pisarz argentyński, jedna z głównych postaci rewolucji kubańskiej.

Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.

Che Guevara w 1965, przez krótki czas wspierał Laurenta Kabilę. Guevara pojawił się w DR Konga z ok. 100 ludzi planując narzucić rewolucję w Kubańskim stylu. Zdaniem Che Guevary Kabila (wtedy 26-letni) nie był odpowiednim człowiekiem dla jego planów, był jednym z tych którzy wolą alkohol i uganianie się za panienkami. Był to, w opinii Guevary, powód dla którego Kabila mógł mieć nawet kilkudniowe opóźnienie z dostawami, pomocą czy wsparciem ludzi Che Guevary. Z braku współpracy pomiędzy Kabilą i Guevarą zaprzestano dalszych kroków prowadzących do wybuchu rewolucji jeszcze tego samego roku.

Burundi (rundi Uburundi, fr. Burundi) Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi, fr. République du Burundi) – państwo w środkowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Rwandą, Tanzanią i Demokratyczną Republiką Konga.

Likasi (do 1962 roku Jadotville) – miasto w prowincji Górna Katanga w południowo-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga, ok. 400 tys. mieszkańców.

W 1967 Laurent-Désiré Kabila utworzył partię ludową. Partia ta wspierana przez ChRL dokonując secesji stworzyła marksistowski stan w prowincji Kiwu Południowe, na zachód od Tanganiki. W 1988 stan przestał istnieć, a Kabilę uważano za martwego.

Flaga Demokratycznej Republiki Konga użyta przez Laurenta Kabile

Laurent Kabila powrócił w październiku 1996 prowadząc Tutsi z Kiwu Południowego przeciwko siłom Hutu, dając początek Pierwszej Wojny Kongo. Ze wsparciem Burundi, Ugandy i Rwandy (rządy Tutsi) Kabila, jako przywódca Sojuszu Sił Demokratycznych na rzecz Wyzwolenia Konga (AFDLC) skierował swoje wojsko już w pełnej skali do rebelii przeciwko Mobutu. W połowie 1997, AFDLC znacząco urósł w siłę, co pociągnęło za sobą zerwanie rozmów pokojowych w maju 1997. Mobutu uciekł z kraju, a Kabila wkroczył do Kinszasy 20 maja. Mianował się głową państwa, utworzył Rząd Ocalenia Społecznego i przywrócił państwu nazwę Demokratycznej Republiki Konga.

Uganda – państwo w środkowej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 236 tys. km². Graniczy z Sudanem, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą, kraj słabo rozwinięty.

Dar es Salaam (arabski Domostwo Pokoju) – stolica administracyjna Tanzanii (siedziba rządu); położona w wschodniej części tego kraju nad Oceanem Indyjskim, największe miasto portowe, ośrodek administracyjny regionu Pwani, w 2003 r. zamieszkiwało je około 2,5 mln mieszkańców.

Kabila był zagorzałym marksistą, ale jego polityka w tym momencie była mieszanką kapitalizmu i kolektywizmu. W tym czasie Zachód entuzjastycznie przyjął Kabilę jako reprezentanta "nowego rodzaju" afrykańskiej władzy. Krytycy oskarżali Kabilę o to, że jego polityka niewiele różni się od polityki jego poprzednika, charakteryzując się autorytarnością, korupcją i łamaniem praw człowieka. Kabila był także oskarżany o tendencje do samouwielbienia, wliczając w to usiłowanie wprowadzenia kultu własnej osoby z pomocą Dominique`a Sakombiego Inongo – ministra rządu Mobutu.

Republika Zairu (fr.: République du Zaïre) – nazwa Demokratycznej Republiki Konga, używana od 27 października 1971 roku do 17 maja 1997, pod rządami prezydenta Mobutu Sese Seko, który jako głównodowodzący armii narodowej, 24 listopada 1965 w wyniku zamachu stanu przejął władzę w państwie.

Namibia (Republika Namibii, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (długość wybrzeża – 1572 km). Graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km), Zambią (233 km) oraz Zimbabwe. Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.

Rebelia i zgon w zamachu

W 1998 dawni alianci Kabili w Ugandzie i Rwandzie odwrócili się przeciwko niemu i powstała nowa rebelia "Zjednoczenia dla Kongijskiej Demokracji" (w wolnym tłumaczeniu). Kabila znalazł nowych sprzymierzeńców w Zimbabwe, Namibii oraz Angoli i postanowił trzymać się południowej oraz zachodniej części kraju. W lipcu 1999 rozmowy pokojowe doprowadziły do wycofania większości zagranicznych sił zbrojnych.

Kongo Belgijskie – belgijska kolonia w centralnej Afryce, w dorzeczu rzeki Kongo, która istniała do roku 1960. Ten teren był rejonem belgijskiej ekspansji już od 1877. Jednak formalnie nie należał on do Belgii, lecz do jej króla Leopolda II. Władca dopiero w 1908 zdecydował się na przekazanie tego rejonu państwu. Kolonia uzyskała niepodległość w 1960, obecnie nazywa się Demokratyczna Republika Konga. Belgów do ekspansji w Kongu nakłoniły jego bogactwa: kauczuk i kość słoniowa. Tubylcy otrzymali nakaz corocznego ich dostarczania w odpowiedniej ilości. Jeśli ktoś nie zdążył na czas, władze wysyłały do akcji oddziały Askarysów, którzy nierzadko jako dowód swojej interwencji przynosili ucięte ręce opornych. Wiadomości o okrucieństwie Belgów dotarły jednak do Europy i Leopold II był zmuszony do powołania w 1904 specjalnej komisji do spraw Konga. Raport przedstawiony rok później wykazał wprawdzie, że największe nadużycia zostały usunięte, jednak nie była to prawda. Belgowie wykorzystywali rdzennych mieszkańców do ciężkiej pracy na plantacjach kawy, kakao, trzciny cukrowej oraz w kopalniach złota i diamentów. Kolonializm belgijski w Kongu charakteryzował się wykorzystywaniem miejscowej ludności na olbrzymią skalę i okrucieństwem. W okresie kolonizacji obowiązywał całkowity zakaz edukacji tubylców, traktowanie ludności czarnej jak własności, pełne niewolnictwo, egzekucje, krwawe tłumienie buntów. Różnymi metodami koloniści "rozdrapywali" dawne konflikty międzyplemienne, aby nie dopuścić do porozumienia pomiędzy plemionami. Przez niemal cały okres istnienia kolonii, Kongo było zamknięte dla cudzoziemców, nawet przyjazdy Belgów były całkowicie kontrolowane.

Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

Jednakże rebelia trwała i Kabila został zastrzelony podczas popołudnia przez jednego ze swoich własnych ludzi, Rashidiego Kasereka, który także zginął. Zabójstwo było częścią nieudanego zamachu stanu. Ta próba została zniweczona a Kabila, który wciąż żył, został przetransportowany szpitala w Zimbabwe. Śmierć prezydenta została potwierdzona 18 stycznia. Tydzień później jego ciało zostało zwrócone do Konga. Syn Kabili Joseph Kabila został prezydentem DR Konga 26 stycznia.

Tanganika (ang. Lake Tanganyika, fr. Lac Tanganyika) – jezioro w Afryce Południowo-Wschodniej na terytorium Zambii, Demokratycznej Republiki Konga, Burundi i Tanzanii. Zajmuje powierzchnię 34,4 tys. km², jest najdłuższym słodkowodnym jeziorem świata. Jezioro położone na wysokości 773 m n.p.m. Średnia głębokość wynosi 570 m zaś maksymalna osiąga 1435 m (drugie pod względem głębokości po jeziorze Bajkał) – stanowi tym samym kryptodepresję.

Likasi (do 1962 roku Jadotville), miasto w prowincji Górna Katanga w płd.-wsch. części Demokratycznej Republiki Konga, ok. 400 tys. mieszkańców. Przemysł: górnictwo rud miedzi i kobaltu, hutnictwo oraz chemiczny.

Proces morderców

Śledztwo w sprawie zabójstwa doprowadziło przed specjalny trybunał wojskowy 135 osób. Przypuszczalny przywódca, kuzyn Kabili płk. Eddy Kapend i 25 innych osób zostało skazanych na śmierć w styczniu 2003. Z pozostałych osób postawionych przed trybunał 64 otrzymały wyroki od sześciu miesięcy do dożywocia a 45 zostało uniewinnionych.

Lista prezydentów Demokratycznej Republiki Konga (od 30 czerwca 1960 do 1 sierpnia 1964 Republiki Konga; od 1 sierpnia 1964 do 27 listopada 1971 Demokratycznej Republiki Konga; od 27 listopada 1971 do 17 maja 1997 Republiki Zairu; od 17 maja 1997 ponownie Demokratycznej Republiki Konga):

Kiwu Południowe (fr. Sud-Kivu) - prowincja w Demokratycznej Republice Konga, po przyjęciu w 2006 roku nowej konstytucji granice prowincji nie zmieniły się. Stolicą prowincji jest Bukavu.