Laza Lazarević - Polski Serwis Naukowy

Laza K. Lazarević (serbski: Лаза К. Лазаревић, ur. 1 maja 1851 w Šabac, zm. 10 stycznia (9 stycznia) 1891 w Belgradzie) – serbski psychiatra i pisarz.

Serbska Akademia Nauk i Sztuk (serb. Српска академија наука и уметности, skrót: SANU) – najbardziej prestiżowa organizacja naukowo-badawcza w Serbii. Założona 1 listopada 1886 roku jako Królewska Serbska Akademia Nauk.

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna) lecz również może atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności np. w przebiegu AIDS.

Życiorys

Urodził się w Šabac, w rodzinie sprzedawcy. W rodzinnej miejscowości ukończył szkołę powszechną i gimnazjum. Gdy miał 9 lat, zmarł mu ojciec, zostawiając żonę z synem i trzema córkami bez źródła utrzymania. W 1865 rozpoczął naukę w szkole wyższej w Belgradzie, a potem podjął studia na Uniwersytecie w Belgradzie. Dzięki stypendium wyjechał na dalsze studia do Berlina, gdzie uczył się w latach 1872-1879. Jego nauczycielami byli m.in. Rudolf Virchow, Hermann von Helmholtz i Emil du Bois-Reymond. Po otrzymaniu tytułu doktora nauk medycznych, podjął pracę w szpitalu w Belgradzie. Był członkiem Serbskiej Akademii Nauk i Umiejętności od 1888 roku, służył jako lekarz wojskowy podczas wojny 1876–1878, organizował szpital wojskowy w Niszu podczas wojny serbsko-bułgarskiej (1885). Był osobistym lekarzem króla Serbii Milana I Obrenowicia. Zmarł z powodu gruźlicy w wieku czterdziestu lat, w 1891 roku. Wcześniej dwóch jego synów zmarło na gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Pochowany jest na Nowym Cmentarzu (Novo Groblje) w Zvezdarze (kwatera 8, grób 4).

Šabac - (wym. Szabac, serbski: Шабац, chorwacki Šabac, węgierski: Szabács, turecki: Böğürdelen) – miasto w Serbii, na zachód od Belgradu, nad Sawą. Około 55 tys. mieszkańców.

Hermann Ludwig Ferdinand von Helmholtz (ur. 31 sierpnia 1821 r. w Poczdamie – zm. 8 września 1894 r. w Charlottenburgu) — niemiecki lekarz, fizjolog, fizyk i filozof. Sformułował zasadę zachowania energii. Zajmował się mechaniką, akustyką, termodynamiką (patrz Energia swobodna Helmholtza), światłem, elektrycznością i magnetyzmem, konstruował pierwsze zwierciadło oczne, rezonator Helmholtza, próbował wyjaśnić mechanizm produkcji energii w gwiazdach.

Wybrane prace

Школска икона, Erzählung, 1880 (Das Schutzheiligenbild, 1896)

У добри час хајдуци

На бунару

Вертер

Све ћe то народ позлатити, 1882 (Das Volk wird alles vergolden, 1886)

Ветар

На село

Тешан

Вучко (Vučko, 1932)

Побратим

Он зна све, 1890

Швабица

Dr. Laza K Lazarević's schönste Erzählungen, 1902

Räuber als Heiratsstifter, 1920

Izabrane pripovetke, 1946

Pripovetke, 2001

Przypisy

Laza K Lazarevic Find a Grave

Bibliografia

Kostić VS, Kanjuh V. Laza K. Lazarević (1851-1891). „J Neurol”. 249. 7, s. 944-5, 2002. PMID 12212561.

New bibliography of scientific papers by Dr. Laza K. Lazarević. Glas SANU - Medicinske nauke iss. 46, ss. 37-51 (2002)

Linki zewnętrzne

Laza K. Lazarevic w bazie Who Named It (ang.)