Lazaret - Polski Serwis Naukowy

Główne wejście do lazaretu w Mahón na Majorce

Lazaret (z wł. lazaretto - szpital polowy, przytułek, z wł. Lazar – Łazarz, oraz z wł. Nazaretto - Nazaret) - dawne określenie szpitala wojskowego, zwłaszcza polowego, który przeznaczony był do opatrywania rannych na polu walki oraz izolacji i leczenia chorych żołnierzy.

Brygada to najmniejszy związek taktyczny stanowiący w wielu armiach podstawową jednostkę bojową wojsk lądowych o wielkości pośredniej między pułkiem a dywizją. Dzieli się na pułki lub bataliony. Występuje również w innych rodzajach sił zbrojnych.

Kwarantanna - czasowe odosobnienie (dawn. 40-dniowe z łac. quarantena czyli 40) ludzi, zwierząt, roślin, towarów co do których istnieje podejrzenie, że mogą być roznosicielami chorób zakaźnych.

Nazwa "lazaret" wywodzi się od imienia św. Łazarza, nadawanego dawniej szpitalom Zakonu Rycerzy od Św. Łazarza w których opiekowano się głównie chorymi na trąd. Na wyspie w pobliżu Wenecji, stał kościół Santa Maria di Nazaretto. Po epidemii dżumy w latach 1347 - 1348 na wyspie tej zorganizowano miejsce kwarantanny, które później przekształciło się w leprozorium.

Maó (hiszp. Mahón) - gmina oraz stolicą Minorki - jednej z wysp achipelagu Baleary. Tu znajduje się jeden z najgłębszych na świecie, naturalnych portów morskich.

Majorka, (hiszp. i kat. Mallorca) – największa w archipelagu Balearów wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym o długości około 100 km i powierzchni 3600 km². Zamieszkuje ją około 846 000 mieszkańców. Głównym miastem i stolicą wyspy jest Palma de Mallorca.

W okresie Odrodzenia, nazwy lazaretto używano wobec niewielkich budowli w miejscach kwarantanny lub odosobnienia chorych, zwłaszcza w leprozoriach. Z czasem budynki te stały się przytułkami dla ciężko chorych i umierających, prowadzonych przez Zakon Rycerzy św. Łazarza, nazywanych lazarystami, którzy się nimi opiekowali.

Trąd, z łac. również lepra - jedna z najdłużej towarzyszących człowiekowi zakaźnych chorób skóry i nerwów. Wywoływana jest przez prątki Mycobacterium leprae, bakterię odkrytą w 1873 roku przez norweskiego naukowca Armauera Hansena. Występuje w dwóch postaciach: lepromatycznej (lepra lepromatose tuberosa) i tuberkuloidowej (lepra tuberculoides). Odmiana lepromatyczna jest zaraźliwa, a jej objawy to guzowate krosty podobne do występujących w innych infekcjach i alergiach. Postać tuberkuloidowa jest mniej zaraźliwa, ale bardziej groźna dla samego zarażonego, początkowo pojawiają się plamy na skórze, stopniowo utrata czucia, szczególnie w palcach nóg i rąk, nieleczona prowadzi do zwyrodnień i utraty tkanki.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Pierwotne lazarety miały charakter budowli tymczasowych (zwykle drewnianych), stawianych na granicy leprozorium lub były innymi budynkami adaptowanymi do tego celu. Podobne adaptowane lecznice i przytułki zaczęły pojawiać się w pobliżu pól bitewnych (licznych w ówczesnej Europie), w których opiekowano się umierającymi rannymi żołnierzami, a także przeprowadzano zabiegi chirurgiczne, mogące ich uratować.

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Szpital polowy - rodzaj tymczasowego szpitala, rozstawianego (w terminologii wojskowej - "rozwijanego") poza budynkami szpitala stałego, zazwyczaj przeznaczonego do leczenia ofiar działań wojennych, wielkich katastrof i klęsk żywiołowych.

Nazwa lazaret nie jest obecnie używana w pol. terminologii wojskowo-medycznej. W języku potocznym nazwą tą określano w przeszłości m.in.:

wojskowe szpitale polowe, tj. tymczasowe szpitale polowe rozwijane w namiotach lub w adaptowanych budynkach na szczeblu brygady, dywizji lub wyższych (brygadowy i dywizyjny punkt medyczny) - np. z tą myślą projektowano "szkoły tysiąclecia", licznie budowane w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych w PRL,

ruchome szpitale ewakuacyjne (np. pociągi szpitalne, okręty szpitalne, samoloty szpitalne),

szpitale izolacyjne dla chorych zakaźnych (lub osób poddawanych kwarantannie), organizowane w miejscach masowych zachorowań,

szpitale w obozach jenieckich.

W niektórych miastach będących siedzibami dużych zgrupowań wojska, budowano przy koszarach specjalne budynki będące izbami chorych lub stałymi szpitalami wojskowymi, które też nazywano "lazaretami". Nie jest to w pełni poprawna nazwa, gdyż budynki o tym przeznaczeniu, budowane jeszcze w okresie Imperium Rzymskiego nazywano (łac.) valetudinarium. Valetudinaria były zalążkiem wojskowej i państwowej służby zdrowia.

Szpital to jedna z najważniejszych jednostek organizacyjnych w systemie opieki zdrowotnej. W szpitalu udziela się świadczeń zdrowotnych w warunkach zamkniętych. Najważniejszym zadaniem szpitali jest leczenie pacjentów, ale oprócz tego zajmują się opieką zdrowotną ludzi zdrowych, np. szpitale położnicze.

Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, zdefiniowana w artykule 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 jako ten, kto angażował się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i został zatrzymany przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka nazywana jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Lazaret