León - Hiszpania - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 42°36′N 5°35′W / 42.6, -5.583

Katedra

León – miasto w płn. Hiszpanii, w regionie Kastylia i León, stolica prowincji León, 138 tys. mieszkańców (2000). Położone nad rzeką Bernesga (dorzecze Duero), na przedgórzu Gór Kantabryjskich, na trasie pielgrzymek do Santiago de Compostela. Przemysł lekki i spożywczy; ośrodek handlowy, kulturalny i turystyczny.

Don Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo, w skrócie Francisco Franco y Bahamonde (ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol , zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator i wojskowy. Przywódca antyrepublikańskiego przewrotu (1936-1939), szef państwa Hiszpanii (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936-1975), regent Królestwa Hiszpanii (1947-1975), premier rządu, głównodowodzący sił zbrojnych i przewodniczący organizacji politycznej – Falangi ("FET y JONS", od 1958 "Ruch Narodowy"), tytułowany Wodzem Antykomunistycznej Krucjaty (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

Emirat Grenady – królestwo na Półwyspie Iberyjskim, istniejące w latach 1237-1492. Powstało po zajęciu Grenady w 1237 przez Muhammada ibn Nasira. Od 1246 lenno Kastylii. Po 1248 jedyny muzułmański kraj na Półwyspie Iberyjskim. Symbolem świetności Grenady stał się pałac Alhambra. Pod koniec XIV wieku zaczął się okres wojen domowych i zmierzchu państwa. W 1410 Kastylijczycy zajęli Antequera, zaś w 1461 Aragonia odebrała emiratowi Gibraltar. W latach 80. emirowie podjęli próbę uniezależnienia się od Kastylii, jednak w 1492 Grenada została podbita.

Od 1988 r. w León rozgrywany jest jeden z najsilniejszych szachowych turniejów w Hiszpanii, Torneo Magistral de Ajedrez Ciudad de León.

Historia

Od 68 r. n.e. stały obóz legionu rzymskiego, nazwa miasta od łac. Legio Septima Gemina.

W 540 zajęty przez Wizygotów.

W 712 zdobyty przez muzułmanów a w połowie IX w. przez Asturię; stało się głównym miastem w pochodzie chrześcijaństwa na południe Płw. Iberyjskiego.

910–1230 stolica Królestwa Leónu.

W 988 zdobyty przez Almanzora, który wyruszył z Kordoby niszcząc miasto i burząc rzymskie mury obronne.

Po odbudowie w XI w. Ferdynand I Wielki – władca Kastylii, przejściowo zjednoczył dwa królestwa, poślubiając Sanchę z León, a następnie wyruszył na południe i odebrał Maurom dzisiejszą Nową Kastylię.

W 1230 Ferdynand III Święty ostatecznie zjednoczył León i Kastylię; udało się mu wyprzeć Maurów do królestwa Grenady.

Od XIII w. wraz z napływem pielgrzymów szerzyły się wpływy francuskie, m.in. katedrę zbudowano w stylu francuskiego gotyku.

Od XIII/XIV w. znaczenie Leonu malało na rzecz Kastylii i Aragonii.

Upadek miasta aż do XIX w.

W czasie wojny domowej 1936–39, po stronie frankistów.

Zabytki

Katedra Santa María de la Regla z XIII - XV w., jest budowlą nawiązującą do gotyku francuskiego. Katedra ma dwie odmienne wieże, na zachodniej fasadzie znajdują się bogato rzeźbione portale i rozeta okienna. Wnętrze z bogatym wyposażeniem, doświetlone 125 oknami, z przepięknymi witrażami (ok. 700 - jest to drugi co do wielkości zespół witraży na świecie, zaraz po katedrze w Chartres we Francji), przez które światło przenika w przeróżnych kolorach i odcieniach; poza tym stalle, grobowce, chór, krużganki.

Bazylika romańska San Isidoro z XI–XVIII w.; mieści relikwie św. Izydora, wielkiego wczesnochrześcijańskiego uczonego z Sewilli. W podziemiu panteon – mauzoleum królewskie, miejsce pochówku królów Leonu. Wyjątkową atrakcją są freski w kryptach oraz kapitele kolumn, a także skarbiec i muzeum.

Klasztory, m.in. San Marcos z XVI–XVIII w., o majestatycznej fasadzie w stylu platoreskowym, dług. ok. 100 m, dwukondygnacyjnej.

Romański kościół Nuestra Señora del Mercado.

Pałace z XV–XVII w., m.in. Palacio de los Guzmanes.

Ratusz z XVII w.

Mury obronne z XIV w.

Place, m.in.: Plaza Mayor; Plaza de Santo Domingo; Plaza San Marcelo, gdzie mieści się Casa de Botines (obecnie siedziba banku), zaprojektowany przez Antoni Gaudíego.

Transport

W mieście znajduje się stacja kolejowa León.

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Abu Aamir Muhammad Ibn Abdullah Ibn Abi Aamir, Al-Hajib Al-Mansur, znany powszechnie jako Almanzor, أبو عامر محمد بن عبد الله بن أبي عامر الحاجب المنصور (ur. ok. 938, zm. 8 sierpnia 1002) – faktyczny władca Al-Andalus w drugiej połowie X wieku i pierwszej XI. Za jego rządów, muzułmańska Hiszpania przeżyła swój złoty wiek.

Miasta partnerskie

Bragança, Portugalia

Porto, Portugalia

León, Meksyk

Woroneż, Rosja

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
León (Hiszpania)

Strona internetowa (hiszp.)