Leśnica - Wrocław - Polski Serwis Naukowy

Leśnica (niem. Deutsch Lissa) – osiedle w zachodniej części Wrocławia, w byłej dzielnicy Fabryczna. W granicach miasta od 1928.

Oddalona od centrum o 10 km, położona na lewym brzegu Bystrzycy przy drodze do Środy Śląskiej.

Historia

Brak jest danych źródłowych na temat szczegółów historii Leśnicy do początków XII wieku. Pierwotna osada powstała prawdopodobnie po rozbiciu dzielnicowym w 1138, opodal zamku obronnego zwanego Żerawino. Po raz pierwszy została ona wymieniona w źródłach w 1201.

Osadę, a następnie już gród kasztelański nazywano Lesnyc (1226), Lesnicza (1231), Lesnicz (1271), Lesnitz (1228), Lesna (Leśna 1425). Ponieważ niemiecką nazwę Lissa nosiło także Leszno, dlatego Leśnicę nazywano Deutsch Lissa (Leszno - Polnisch Lissa). Nazwa ta pochodzi od rzeki Leśnicy (Leśnej), jak w średniowieczu nazywano Czarną Wodę, przepływającą obok masywu Ślęży i będącą lewym dopływem Bystrzycy. Leśnica zaś stąd, że płynęła przez las.

Linia kolejowa nr 275 – jest linią łączącą Wrocław z Gubinkiem/Guben – granica polsko/niemiecka. Linia przebiega przez: Środę Śląską – Malczyce – Legnicę – Miłkowice – Rokitki – Wierzbową Śląską – Żagań – Bieniów – Jasień – Lubsko. Odcinek Wrocław – Miłkowice jest zelektryfikowany, i stanowi fragment kolejowego korytarza paneuropejskiego E 30.
Ślęża (w latach 1945-1948 Sobótka, niem. Zobtenberg – dokładne tł. Góra Sobótka) – najwyższy szczyt Masywu Ślęży, wznoszący się na wysokość 718 m n.p.m. Ze względu na imponujący wygląd, znaczną wysokość względną (ok. 500 m) oraz specyficzny mikroklimat zwana także Śląskim Olimpem. Od niej też, jak uważa większość naukowców[potrzebne źródło], wywodzi się nazwa plemienia Ślężan, którzy zamieszkiwali okolice tej góry.

Ze źródeł tych wynika, że miejscowość miała już wówczas prawo organizowania targu, co świadczy o jej ożywionym życiu gospodarczym. Już w XII w. znajdował się tu zamek wrocławskich Piastów, w którym 7 grudnia 1201 zmarł Bolesław Wysoki. Do początków XIII wieku Leśnica była tzw. wsią przydrożną (ulicówką) tj. osadą położoną wzdłuż jednej drogi. Na osi północ-południe miała ok. 1 km długości, na osi wschód-zachód ok. 2 km. Z innych podobnych osad wyróżniała się tym, że istniała tutaj siedziba władcy i jego dworu.

Brzeg Dolny (niem. Dyhernfurth) – miasto w woj. dolnośląskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzeg Dolny, która obok gminy Wołów oraz gminy Wińsko tworzy powiat wołowski. Miasto położone jest na prawym brzegu Odry w odległości 31 km na północny zachód od Wrocławia stanowiąc tym samym przedłużenie miejsko-przemysłowej aglomeracji wrocławskiej. Gmina Brzeg Dolny, na której terenie leży samo miasto, graniczy od północy z gminą Wołów, od wschodu z należącą do powiatu trzebnickiego gminą Oborniki Śląskie, a od strony południowej poprzez naturalną granicę, jaką jest Odra, z gminami Miękinia i Środa Śląska leżącymi w powiecie średzkim.
Złotniki – osiedle Wrocławia w dzielnicy Fabryczna, w zachodniej części miasta, nad rzeką Bystrzycą i jej dopływem - Ryńką. W granicach miasta od 1928.

Wiek XIV to "złoty wiek" tej miejscowości. Leśnica przestała być opisywaną powyżej ulicówką. Wraz z uzyskaniem statusu miasta i siedziby rycerskiej rozbudowywała się. Od głównej ulicy odprowadzono boczne drogi. Najbardziej uczęszczaną była ta, która wiodła do Złotnik. Herb miasta na pieczęci magistrackiej wyobrażał pół orła piastowskiego i prawe przedramię w zbroi.

Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W połowie XV wieku rozpoczyna się powolny proces podupadania miasteczka. Leśnica ponownie przybrała raczej wiejski charakter.

W 1633 w czasie toczących się działań wojennych Leśnica została doszczętnie spalona przez wojska szwedzkie. Miasteczko i okolice wyludniły się niemal całkowicie.

W XVIII wieku Leśnica straciła prawa miejskie, potem do początków XX wieku była wsią w powiecie (Kreis) Środa Śląska. W latach 1733-1753 Leśnica była własnością szpitala i klasztoru zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą znajdującym się przy kościele św. Macieja.

Kościół św. Macieja Apostoła we Wrocławiu - gotycki kościół z cegły, zbudowany na planie krzyża, jednonawowy z transeptem i wieżą. Znajduje się po wschodniej stronie ul. Szewskiej, nosząc adres pl. bpa Nankiera 17.
Leszno (niem. Lissa) – miasto w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 64 338 mieszkańców na powierzchni 31,9 km², co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.

W 1844 uzyskała połączenie kolejowe z Wrocławiem. W półwieczu poprzedzającym wybuch I wojny światowej Leśnica bardzo się rozbudowywała. Powstały nowe domy komunalne oraz prywatne kamienice i wille, które w większości zachowały się do dnia dzisiejszego.

W czasie II wojny światowej w Leśnicy działał podobóz obozu koncentracyjnego Gross Rosen.

Liczba mieszkańców:

Obóz koncentracyjny - miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.
Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą (łac. Ordo Militaris Crucigerorum cum Rubea Stella – O.Cr. lub także Ordo Sacrorum ac militarium Crucigerorum cum rubea stella - O.Crurig. , czes. Rytířský řád křížovníků s červenou hvězdou) – chrześcijański zakon rycerski o charakterze szpitalnym, przekształcony z czasem w zakon kanoników regularnych, powstały i uformowany w latach trzydziestych XIII wieku z inicjatywy św. Agnieszki Czeskiej, pozostający:

1825: 427 mieszkańców

1870: 1623

1885: 2063

1905: 4128

1915: ok. 5 tys.

W 1948 r. wprowadzono urzędowo nazwę Leśnica, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Lissa.

Od 1991 Leśnica wraz ośmioma otaczającymi ją osiedlami: Stabłowice, Złotniki, Marszowice, Ratyń, Mokra, Pustki, Żar, Żerniki Nowe, tworzy Osiedle administracyjne które w 2004 liczyło około 20 tys. mieszkańców.

Komunikacja miejska

Na Leśnicę można dojechać tramwajami lini:

Wrocław Leśnica - stacja kolejowa we Wrocławiu, przy ulicy Jana Rubczaka na osiedlu Leśnica w dzielnicy Fabryczna, która została oddana do użytku wraz otwarciem linii kolejowej do Legnicy w 1844 roku. W latach 2010/11 dworzec został poddany gruntownej renowacji. W 2011 roku ma rozpocząć się modernizacja stacji (peron i tory, także sieć trakcyjna). Na stacji zatrzymują się pociągi osobowe i pośpieszne przewoźnika Przewozy Regionalne i osobowe Kolei Dolnośląskich. Ma być przystankiem końcowym planowanej SKM do Wrocławia Głównego.
Bystrzyca (niem. Weistritz, także Schweidnitzer Weistritz) - rzeka w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, lewy dopływ Odry, odwadniający znaczny obszar Sudetów Środkowych. Jej źródła znajdują się pod Leszczyńcem w Górach Suchych będących częścią Gór Kamiennych, na wysokości około 630 m n.p.m., powyżej Bartnicy, natomiast ujście - we Wrocławiu, na wysokości około 105 m n.p.m.

10 (Leśnica - Biskipin) MPK,

20 (Leśnica - Oporów) MPK,

oraz autobusami lini:

103 (Leśnica - Zajezdnia MPK przy ul. Obornickiej) MPK,

117 (Leśnica - Ratyń/Jerzmanowo) DLA,

123 (Leśnica - Pracze Odrzańskie) DLA,

137 (Leśnica - Las Mokrzański) DLA,

138 (Leśnica - Żar) DLA,

403 (Leśnica - Kozanów) (linia przyśpieszona) MPK,

Mosty Średzkie, to zespół czterech mostów, stanowiących przeprawę nad rzeką Bystrzyca we Wrocławiu, w rejonie osiedla Leśnica. Mosty zlokalizowane są w ciągu ulic: Ulica Kosmonautów – Ulica Średzka, stanowiących część drogi krajowej nr 94. Na Mosty Średzkie składają się dwa mosty stare wybudowane w 1948 roku w miejscu zburzonych podczas działań wojennych i dwa mosty nowe wybudowane w 1995 roku. Mosty wschodnie, stary i nowy, przerzucone są nad głównym korytem rzeki Bystrzyca. Mosty zachodnie, stary i nowy, przerzucone są nad ramieniem bocznym – młynówką odprowadzającą wodę z Młyna Leśnica. Obecnie, po regulacjach rzeki przeprowadzonych także w tym rejonie, dla potrzeb budowy Zbiornika Mietków, z dawnej młynówki pozostał końcowy odcinek zasilany wodami potoku Leśna.
Bolesław I Wysoki (ur. w 1127 – zm. 7 lub 8 grudnia 1201) – książę śląski w latach 1163-1201 (do 1166 bez głównych grodów prowincji) , Dolny Śląsk w podziale 1173 roku, w 1201 roku ponownie Opole, w latach 1177-(ok.)1185 strata Głogowa. W latach 1146-1163, 1172-1173, 1177 na wygnaniu.

409 (Leśnica - Dworcowa) (linia przyśpieszona) MPK,

723 (Leśnica - Miłoszyn) (linia zastępcza) MPK,

917 (Leśnica - Gałów) (linia strefowa) DLA,

923 (Leśnica - Wilkszyn) (linia strefowa) DLA,

243 (Leśnica - Księże Wielkie) (linia nocna) MPK,

253 (Leśnica - Bartoszowice) (linia nocna) MPK,

Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi na półlegendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Syn Piasta, Siemowit, (IX wiek) został księciem Polan. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I (zm. 992), prawnuk Siemowita.
I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)