Lech Majewski - reżyser - Polski Serwis Naukowy

Lech Majewski (ur. 30 sierpnia 1953 w Katowicach) – polski reżyser filmowy i teatralny, pisarz, poeta i malarz. Członek Gildii Reżyserów Amerykańskich i Europejskiej Akademii Filmowej. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz na Wydziale Reżyserii PWSFTviT w Łodzi.

Bertolt Brecht, właśc. Eugeniusz Berthold Friedrich Brecht (ur. 10 lutego 1898 w Augsburgu, zm. 14 sierpnia 1956 w Berlinie) – niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator, poeta.

Viggo Peter Mortensen Jr. (ur. 20 października 1958 w Nowym Jorku) – amerykański aktor teatralny i filmowy duńskiego pochodzenia, a także poeta, fotografik i malarz.

Biografia

Podczas studiów zrealizował etiudy "Bisowanie" i "Grand Hotel" (1975); Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Szkół Filmowych). Jego dyplomem była nowela "Zwiastowanie" w filmie fabularnym "Zapowiedź ciszy". Samodzielnym debiutem fabularnym Majewskiego stał się Rycerz (1980), wysoko oceniony w Wielkiej Brytanii i USA.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Angelus – polska komedia z 2001 roku w reżyserii Lecha Majewskiego. Film kręcono w Hucie Kościuszko (Chorzów), Murckach, Nikiszowcu i w Rydułtowach. Okres zdjęciowy trwał od 23 sierpnia do 19 września 2000 roku. W tej komedii dialogi prowadzone są prawie w całości po śląsku.

Jesienią 1981 roku reżyser został zaproszony do Cambridge i pozostał w Anglii. W 1982 roku wyreżyserował na Tamizie Odyseję Homera. Przedstawienie zdobyło uznanie krytyki i publiczności: Times określił je jako "potężny teatr". Plenerowa Odyseja zwróciła również uwagę Michaela Hausmana, producenta m.in. "Amadeusza" Miloša Formana, w wyniku czego Majewski został zaproszony do Stanów Zjednoczonych, gdzie zrealizował Lot świerkowej gęsi oparty na motywach swojej debiutanckiej powieści "Kasztanaja".

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Basquiat - Taniec ze śmiercią (Basquiat) - film amerykański w reżyserii Juliana Schnabla z 1996 roku. Schnabel, sam malarz, opowiada historię życia awangardowego artysty Jean-Michela Basquiata (1960-1988). Jednym ze scenarzystów był Lech Majewski.

W 1986 Majewski wyjechał do Rio de Janeiro, by napisać scenariusz wspólnie z Ronaldem Biggsem, "mózgiem" słynnego napadu stulecia. Więzień Rio został ukończony w 1988 w Pinewood Studios pod Londynem. W filmie, dystrybuowanym przez Columbię Pictures-TriStar, grają: Florinda Bolkan, Peter Firth oraz Breno Mello, pamiętny odtwórca "Czarnego Orfeusza".

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Szklane usta – film fabularny w reż. Lecha J. Majewskiego z 2006 r. Film jest oparty na wideoinstalacji Krew Poety pokazywanej w Muzeum of Modern Art w Nowym Jorku 3 maja 2007 r.

W 1990 r. przeniósł się do Hollywood, gdzie rozpoczął współpracę ze studiem Davida Lyncha, realizując Ewangelię według Harry'ego opartą na własnym scenariuszu. Film ten rozpoczął karierę Viggo Mortensena, pamiętnego odtwórcy roli Aragorna w sadze "Władca Pierścieni".

W 1993 r. Majewski zajął się operą, reżyserując polską prapremierę Króla Ubu Krzysztofa Pendereckiego w Teatrze Wielkim w Łodzi, uhonorowanym Złotą Maską za najlepszy spektakl sezonu oraz Złotym Orfeuszem Warszawskiej Jesieni w 1994 roku. W tym samym czasie jego inscenizacja The Black Rider Boba Wilsona, Toma Waitsa i Williama Burroughsa w Heilbronn w Niemczech otrzymała nagrodę Kilianpreis za najlepszą reżyserię w sezonie 1994/95. O tym spektaklu krytyka niemiecka pisała, iż jest stworzony z "mistrzowską wirtuozerią" (Stuttgarter Zeitung), a jego wspaniałe obrazy "wywołują hipnotyczny nastrój" (Stimme) i "porywają jak jazda w otchłań" (Rundblick).

Władca Pierścieni (ang. The Lord of the Rings) to trzyczęściowe dzieło filmowe nakręcone w oparciu o powieść J.R.R. Tolkiena pod tym samym tytułem. Reżyserem filmu jest Peter Jackson, który wraz ze swoją żoną Frances Walsh i Philippą Boyens napisał także scenariusz.

William Seward Burroughs (II) (ur. 5 lutego 1914 w St. Louis, zm. 2 sierpnia 1997 w Lawrence) – pisarz i poeta amerykański, także aktor i scenarzysta filmowy. Wiele fragmentów jego twórczości zawiera elementy autobiograficzne; sam widział swoje dzieła jako jedną, wielką księgę. Obok Allena Ginsberga i Jacka Kerouaca główny przedstawiciel ruchu artystycznego znanego jako Beat Generation, popularny także w środowisku hippisów oraz obyczajowych rebeliantów lat 60. Często tematem jego dzieł były własne doświadczenia związane z zażywaniem opiatów oraz praktyki homoseksualne.

W 1995 r. w Nowym Jorku współprodukował oparty na własnym scenariuszu film Basquiat - Taniec ze śmiercią, w którym grali: Benicio Del Toro, Willem Dafoe, Gary Oldman, Dennis Hopper, Tatum O'Neal, Courtney Love i David Bowie jako Andy Warhol. Tego samego roku Teatr Wielki w Warszawie otworzył nowy sezon jego inscenizacją Carmen, którą francuskie pismo Opera International określiło jako spektakl posiadający "niezwykłą potęgę dramatycznego wyrazu".

Józef Skrzek (ur. 2 lipca 1948 w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicach) – polski multiinstrumentalista, wokalista i kompozytor, starszy brat Jana Skrzeka. Od najmłodszych lat pobierał lekcje gry na fortepianie. W 1967 ukończył Średnią Szkołę Muzyczną w Katowicach w klasie fortepianu (drugi instrument – skrzypce).

David Bowie, właśc. David Robert Jones (ur. 8 stycznia 1947 w Brixton) – brytyjski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny, a także aktor.

W 1996 r. Lech Majewski debiutował jako kompozytor, pisząc wspólnie z Józefem Skrzekiem muzykę i libretto do autobiograficznej opery Pokój saren, której prapremiera odbyła się 31 marca w Operze Śląskiej. Polygram Records wydało podwójną płytę CD w wykonaniu Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia, a Międzynarodowy Instytut Teatru wybrał Pokój saren do grona dwunastu najlepszych oper współczesnych powstałych w latach 90. i zaprezentował ją w grudniu 1998 r. w Düsseldorfie. Operę tę uhonorowano Złotą Maską; stała się także kanwą wideoartu pod tym samym tytułem. Nagrodzony Grand Prix na Festiwalu Sztuki w Houston wideoart prezentowało m.in. nowojorskie Museum of Modern Art, Galerie Nationale du Jeu de Paume w Paryżu, Museum of Fine Arts w Buenos Aires, Whitechapel Art Gallery w Londynie oraz weneckie Biennale.

Teatr Wielki — Opera Narodowa w Warszawie – budynek zlokalizowany przy placu Teatralnym w Warszawie, będący siedzibą Opery Narodowej. W Salach Redutowych mieści się Muzeum Teatralne oraz dwie spośród trzech scen Teatru Narodowego.

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).

W styczniu 1997 roku Majewski wystawił i sfilmował w Heilbronn własną adaptację Snu nocy letniej Szekspira. W 1998 wyprodukował serię płyt "Mistycy i wirtuozi" z muzyką współczesną, m.in. Henryka Mikołaja Góreckiego, Andrzeja Krzanowskiego i Józefa Skrzeka. W tym samym roku zrealizował w Katowicach spektakl eksperymentalny Tramwaj, przeniesiony w roku 2002 do Düsseldorfu.

Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Plus Camerimage, prestiżowy i największy na świecie festiwal filmowy poświęcony sztuce operatorów filmowych. Podczas Camerimage odbywają się spotkania z operatorami filmowymi, projekcje filmowe, a także warsztaty i seminaria prowadzone przez wybitnych operatorów i reżyserów. Od początku organizacją festiwalu zajmuje się Fundacja Tumult. Twórcą i dyrektorem festiwalu jest Marek Żydowicz, a rzecznikiem prasowym – Marcin Tercjak.

Internetowa Baza Filmu Polskiego (filmpolski.pl) – największa pośród istniejących, redagowana w Bibliotece i Ośrodku Informacji Filmowej PWSFTviT im. Leona Schillera w Łodzi przez Jarosława Czembrowskiego. Istnieje od 1990, początkowo udostępniana w Bibliotece PWSFTviT, od marca 1998 również w internecie.

W 1999 roku Majewski wyreżyserował Wojaczka. Film zaprezentowany na wielu festiwalach, m.in. w Rotterdamie, Berlinie, Jerozolimie, Rio de Janeiro, Londynie, mieście Meksyk, São Paulo, Nowym Jorku, Montrealu i Los Angeles, otrzymał ponad 20 nagród, m.in. Nagrodę Europejską w Strasburgu, a w Barcelonie Międzynarodowa Federacja Klubów Filmowych uznała "Wojaczka" za Najlepszy Niezależny Film Europejski roku 2000. Odtwarzający główna postać aktor niezawodowy Krzysztof Siwczyk otrzymał nominację Europejskiej Akademii Filmowej na Najlepszego Aktora Europejskiego obok Bruno Ganza i Richarda Harrisa.

Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki aojda (rapsodas). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji poezji heroicznej (której istnienie jest wszakże czystym domysłem).

Courtney Love, właśc. Courtney Love Michelle Harrison (ur. 9 lipca 1964 w San Francisco) – amerykańska aktorka, producentka, wokalistka i gitarzystka zespołu rockowego Hole. Wdowa po Kurcie Cobainie, tragicznie zmarłym wokaliście zespołu Nirvana. Matka Frances Bean Cobain, urodzonej w 1992 roku.

W październiku 2001 roku odbyła się premiera Angelusa, dedykowanego Ireneuszowi Siwińskiemu. Tragicznie zmarły filmoznawca był pomysłodawcą filmu i współtwórcą scenariusza. Kanwą filmu stała się historia okultystycznej gminy działającej w latach międzywojennych w katowickim Janowie. Darryl Macdonald z Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Seattle określił "Angelusa" jako "film niezwykłego piękna". Spośród licznych nagród wspomnieć należy Grand Prix Camerimage oraz nagrodę im. Felliniego.

Więź – wydawnictwo książkowe założone w 1960 r. Po latach współpracy ze Społecznym Instytutem Wydawniczym ZNAK w Krakowie stało się w 1990 r. wydawnictwem w pełni samodzielnym. Kieruje nim Paweł Kądziela.

Henryk Mikołaj Górecki (ur. 6 grudnia 1933 w Czernicy, zm. 12 listopada 2010 w Katowicach) – polski kompozytor współczesnej muzyki poważnej. Profesor i rektor Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach, wychowawca i pedagog muzyczny. Kawaler Orderu Orła Białego.

W roku 2002 Lech Majewski wyreżyserował Carmen w Litewskiej Operze Narodowej, powrócił też do Heilbronn, by otworzyć sezon Operą za trzy grosze Brechta. Kolejny film fabularny Ogród rozkoszy ziemskich (2003) był adaptacja jego powieści Metafizyka. Film otrzymał Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rzymie. Tego samego roku opublikował powieść Hipnotyzer, a także stworzył zbiór dwunastu wideoartów Divinities.

William Szekspir (ang. William Shakespeare; ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, data chrztu: 26 kwietnia 1564, miejsce ur. Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia 1616 tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.

Miloš Forman, właściwie Jan Tomáš Forman (ur. 18 lutego 1932 w Čáslaviu), czeski reżyser filmowy, obecnie zamieszkały i tworzący w Stanach Zjednoczonych.

W roku 2005 zorganizowane zostały dwie duże retrospektywy prac Lecha Majewskiego - pierwsza w Buenos Aires i Mar del Plata w Argentynie, druga w Londynie, gdzie jego filmy pokazano równocześnie w Brytyjskiej Akademii Filmowej, w Riverside Studios i Curzon Cinemas, podczas gdy Whitechapel Art Gallery zainstalowała jego wideoarty. Rok później twórczość Majewskiego uhonorowało najbardziej prestiżowe muzeum sztuki współczesnej, The Museum of Modern Art w Nowym Jorku, organizując w maju 2006 indywidualną retrospektywę jego twórczości. Jej otwarcie uświetniła premiera Krwi poety, unikalnej sekwencji 33 wideoartów prezentowanych symultanicznie, które, w opinii kuratora MoMA Laurence'a Kardisha, "poruszają zaniedbane przez inne media, niezagospodarowane obszary psyche współczesnego człowieka".

Dennis Lee Hopper (ur. 17 maja 1936 w Dodge City, Kansas, zm. 29 maja 2010 w Venice, Kalifornia) – amerykański aktor, reżyser i scenarzysta filmowy. Twórca (autor scenariusza, reżyser i odtwórca jednej z głównych ról) filmu Swobodny jeździec.

Teatr Wielki w Łodzi – największy łódzki teatr, specjalizujący się w wystawianiu oper, operetek i przedstawień baletowych. Otwarty 19 stycznia 1967 roku r. Do końca 2005 r. wystawiono w nim ponad 240 premier. Teatr należy do jednej z najważniejszych scen operowych w Polsce. Dyrektorem naczelnym teatru jest Marek Szyjko.

Twórczość

Filmografia

Zwiastowanie (1978) – debiut

Rycerz (1980)

Lot Świerkowej Gęsi (1986)

Więzień Rio (1988)

Ewangelia według Harry'ego (1992)

Basquiat - Taniec ze śmiercią (1996)

Pokój saren (1998)

Wojaczek (1999)

Angelus (2001)

Ogród rozkoszy ziemskich (2003)

Szklane usta (2006)

Młyn i krzyż (2010)

Inne

Odyseja (reżyseria teatralna w Londynie)

opera Król Ubu Pendereckiego (reżyseria w Teatrze Wielkim w Łodzi)

opera Carmen Bizeta (reżyseria w Teatrze Wielkim w Warszawie)

Basquiat. Taniec ze śmiercią (autorstwo noweli filmowej i współprodukcja)

Bibliografia

Magdalena Lebecka, Lech Majewski, Więź, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62610-04-4.

Andrew Andy Warhol (ur. 6 sierpnia 1928 r. w Pittsburgu, w Pensylwanii, USA, zm. 22 lutego 1987 w Nowym Jorku, USA) – wszechstronny artysta, najbardziej znany przedstawiciel pop-artu. Andy Warhol znany jest przede wszystkim z prostych i seryjnych kompozycji o wysokim kontraście kolorystycznym, do których używał techniki serigrafii. Powstałe dzięki tej metodzie sitodruki prezentują produkty konsumpcyjne z przeciętnej amerykańskiej lodówki, tj.: puszki Coca-Coli czy zupy pomidorowej Campbell, oraz przedmioty z życia codziennego, np. maki, banany, pudełka proszku Brillo. Serigrafia umożliwiła Warholowi odtwarzanie wystylizowanych portretów największych gwiazd świata rozrywki, do których należeli: Brigitte Bardot, Marilyn Monroe, Elvis Presley, Jacqueline Kennedy Onassis, Marlon Brando, Elizabeth Taylor. Tworzył także wizerunki innych powszechnie znanych postaci, którymi byli wówczas Mao Zedong, Lenin czy artysta Joseph Beuys. Andy Warhol traktował wszystko co malował przedmiotowo i bez zbędnych emocji. Proszek Brillo i banknoty dolarów miały dla niego taką samą wartość jak podobizny ludzi mu współczesnych – wszystko to artykuły konsumpcyjne społeczeństwa amerykańskiego, przedmioty pop.

Odyseja (gr. Ὀδύσσεια Odysseia) - epos grecki, przypisywany Homerowi, oparty na antycznej ustnej tradycji epickiej, a w formie pisanej istniejący przypuszczalnie od VIII wieku p.n.e.

Linki zewnętrzne

Lech Majewski w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Lech Majewski w bazie filmweb.pl

Lech Majewski w bazie filmpolski.pl

Lech Majewski w bazie stopklatka.pl

Oficjalna strona Lecha Majewskiego. [dostęp 2011-07-29].

Lech Majewski w bazie stopklatka.pl

Lech J. Majewski: Rycerz, Wojaczek, Bruegel – wywiad z reżyserem. [dostęp 2011-07-29].

Wywiad wideo z Lechem Majewskim