Lech Paszkowski - Polski Serwis Naukowy

Lech Krzysztof Paszkowski (ur. 18 lipca 1919 w Warszawie) – polski pisarz, publicysta, autor prac historycznych.

Syn Józefa Paszkowskiego (rzeźbiarza) i Janiny Bobińskiej (artystki-malarki). Uczył się w gimnazjum Lorentza, a następnie w gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie i tu otrzymał maturę (1938). Uczył się w międzyczasie także w Państwowej Szkole Morskiej w Gdyni (na wydziale nawigacyjnym), lecz w związku ze złym stanem zdrowia, opuścił szkołę i okręt "Dar Pomorza", na którym odbywał swą pierwszą żeglugę. Do Szkoły Morskiej powrócił przejściowo jeszcze w lipcu 1939. Debiutował w "Młodym Lesie" (w gimnazjum) i później w roczniku "Dom i Szkoła" (tu fragmenty dziennika z "Daru Pomorza"). W 1938 r. pracował w Junackich Hufcach Pracy przy budowie drogi na Gubałówce k. Zakopanego. W tym samym roku został powołany do wojska. Odbył służbę na kursie podchorążych rezerwy w Brześciu n. Bugiem. W sierpniu 1939. został przydzielony do 83. Pułku Strzelców Poleskich. Brał udział w bitwie nad górną Wartą, w obronie linii nad rzeką Widawką i pod Jeżowem k. Skierniewic (9 września 1939). 12 września 1939 we dworze Pilaszków, podczas walk ze zmotoryzowanym pułkiem gwardii SS-Leibstandarte "Adolf Hitler" w rejonie Święcice-Ołtarzew, dostał się do niewoli. Przebywał następnie na przymusowych robotach rolnych w Meklemburgii. W 1945 przebywał w Lubece, pracując w wojskowej komisji weryfikacyjnej płk. K. Ziemskiego. Następnie trafił do Kompanii Marynarzy przy Armii Ren, która miała zasilić polską marynarkę wojenną w Anglii. W obozie dipisów (displaced persons) pod Hamburgiem, przebywał przez 2 lata, ucząc języków obcych, języka polskiego i historii. Nie decydując się na powrót do Polski pod rządami komunistów, nawiązał kontakt ze swym wujem osiadłym w Australii. Wyjechał następnie do Marsylii, a stamtąd, 16 marca 1948. odpłynął na egipskim statku "Misr" do Australii, gdzie wylądował 28 kwietnia. Pracował początkowo jako robotnik w fabryce silników elektrycznych, potem w warsztatach mechanicznych, założonych przez polskich marynarzy ("Diesel Equipment", popularna wśród Polaków nazwa: "Zabuski i S-ka"). Od 1952 do 1984 r. pracował w laboratorium elektrotechnicznym Rady Miejskiej w Melbourne. Ukończył studium "Freelance Journalism" (wolnego dziennikarstwa), był także słuchaczem Royal Melbourne Technical College. W czasie urlopów pracował jako marynarz na żaglowcach i motorowcach, wożąc ładunki do Launceston, Devonport i innych portów.

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (UMK) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Toruniu (miasteczko uniwersyteckie znajduje się w Toruniu na Bielanach) oraz oddziałem Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy (dawna Akademia Medyczna w Bydgoszczy). Oprócz Torunia i Bydgoszczy UMK prowadzi także działalność w Grudziądzu (Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny UMK w Grudziądzu), gdzie prowadzone są studia na 5 kierunkach, oraz we Włocławku (Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku), gdzie kształci się studentów na kierunku teologicznym. UMK prowadzi także stację badawczą na Spitsbergenie. Uniwersytet kieruje też Gimnazjum i Liceum Akademickim w Toruniu.

Tahiti – wyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, polityczne, gospodarcze i kulturalne jej centrum. Pierwotna nazwa Otaheiti.

W początkowym okresie pobytu w Australii Paszkowski pisał do: tygodnika "Echo" w Perth, brazylijskiego "Ludu", "Tygodnika Katolickiego", "Głosu Polskiego" i "Tygodnika Polskiego" — pism wydawanych w Melbourne oraz "Wiadomości Polskich", wydawanych w Sydney. Ogłosił ponad 60 artykułów, szkiców i recenzji książek w londyńskich "Wiadomościach". Opublikował także szereg artykułów biograficznych o australijskich Polakach osiadłych na stałe lub przebywających czasowo w tym kraju.

Skierniewice – miasto powiatowe oraz powiat grodzki, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim, było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975-1998.

Meklemburgia (niem. Mecklenburg - kalka obodrzyckiej nazwy Weligard, staroniem. mikile - wielki) – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz, zajmuje płaskie i faliste tereny Pojezierza Meklemburskiego. Obecnie jest to zachodnia i największa część kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) w RFN.

Odbył dwie podróże morskie: dookoła świata i na Tahiti. W 1983 rozpoczął siedmiomiesięczną podróż dookoła świata na angielskim statku "Canberra". Trasa podróży wiodła przez Auckland (Nowa Zelandia), Suvę (Fidżi), Honolulu, San Francisco, Los Angeles, Acapulco, Balboa, Port Everglades i Miami, Nowy Jork, Funchal do Southampton. W Anglii poszukiwał materiałów biograficznych do życiorysu Pawła Edmunda Strzeleckiego (Londyn, Oksford) i materiałów do wojny 1939 roku (w Instytucie Gen. W. Sikorskiego). Z tej podróży przesyłał do "Tygodnika Polskiego" w Melbourne reportaże, pisane na pokładzie "Canberry", zatytułowane "Przez dwa oceany". Na zakończenie podróży, pierwszy raz od zakończenia II wojny światowej, przebywał w Polsce.

Lucjan Wilhelm Wolanowski, właściwie Lucjan Kon, pseud. Wilk; Waldemar Mruczkowski; W. Lucjański; (L.W.); lu; Lu; (lw); WOL. (ur. 26 lutego 1920 w Warszawie, zm. 20 lutego 2006 w Warszawie) – polski pisarz, reporter, podróżnik i tłumacz.

Paweł Edmund Strzelecki (ur. 20 lipca 1797 w Głuszynie k. Poznania, zm. 6 października 1873 w Londynie) – polski podróżnik, geolog, geograf, badacz i odkrywca.

Jego wyprawa na Tahiti na statku "Sea Princess" (1987) prowadziła z Sydney do Bay of Islands, Auckland, Suva, Vavau, Bora-Bora, Moorea i Papeete. Na tej trasie Paszkowski starał się odwiedzić miejsca, w których przebywał polski podróżnik Paweł Edmund Strzelecki.

Mieszka w East Malvern (dzielnicy Melbourne), w australijskim stanie Victoria.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Twórczość

Książki

Polacy w Australii i Oceanii 1790-1940 (Wyd. B. Świderski, Londyn 1962; Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Emigracji przy Uniwersytecie Mikołaja Kopernika - Oficyna Wydawnicza Kucharski, Toruń 2008, ISBN 978-83-8937-671-8)

Social background of Sir Paul Strzelecki and Joseph Conrad (wstęp Jerzy Zubrzycki; Australia Felix Literary Club, Melbourne 1980)

Poles in Australia and Oceania 1790—1940 (Australian National University Press, Sydney – Oxford – New York 1987)

Sir Paul Edmund Strzelecki: Reflections of his life (ARCADIA – Australian Scholarly Publishing 1997)

Na falach życia. Część I 1919-1939. Lata młodzieńcze (Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych – Wydział Wydawnictw 2005, ISBN 83-89115-51-4)

Na falach życia. Część II 1939-1948. Lata stracone (Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych – Wydział Wydawnictw 2007, ISBN 978-83-89115-76-8)

Na falach życia. Część III 1948-1958. Brzegi mórz dalekich (w przygotowaniu)

Inne teksty

Liczne artykuły naukowe (nadbitki), recenzje, szkice biograficzne, korespondencje, reportaże morskie i podróżnicze, wspomnienia i artykuły historyczne, publikowane w książkach naukowych, pracach zbiorowych, na łamach "Wiadomości" (Londyn), "Kultury" (Paryż) i innych czasopism emigracyjnych, m.in.:

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Na morskiej fali: szkic do życiorysu kpt. żeglugi Bogdana Kołodzieja ("Tygodnik Polski" — the first Government Zoologist of Victoria, Sydney 1969; nadbitka z Australians Zoologist)

Straszliwa noc, czyli batalion podwójnie zaginiony; Dzień 1-go września w mojej pamięci ("Wiadomości", Londyn 1978)

Sir Paul Strzelecki and his Achievements [w:] Polish people and culture in Australia (pod red. Rolanda Sussex i Jerzego Zubrzyckiego; Departm. of Demography Australian National University, Canberra 1985)

Zbigniew Jasiński - marynarz, żołnierz, poeta, pisarz, emigrant, [w:] Zbigniew Jasiński, Krwią i rymem (pod red. M. Bruszewskiego; Melbourne 1989)

Dzieje Romerów na Litwie ("Kultura", Paryż, październik 1993)

Pamiętnik pisany w Australii ("Kultura", Paryż, maj 1994)

Spojrzenie z dalekiej perspektywy [w:] Pani Stefa [o Stefanii Kossowskiej] (red. Rafał Habielski, Krzysztof Muszkowski, Paweł Kądziela; Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1999, ISBN 0 85065 2545)

Reporter Mórz Południowych [O Lucjanie Wolanowskim] ("Gazeta Uniwersytecka UŚ", dodatek specjalny, kwiecień 2006; Uniwersytet Śląski, Katowice)

Reporter Mórz Południowych [w:] Wokół reportażu podróżniczego. Tom 3. Lucjan Wolanowski (1920-2006). Studia - szkice - materiały (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, seria: "Prace naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 2683", ISBN 978-83-226-1802-8, ISSN 0208-6336)

Opracowania

H. P. G. Clews, Strzelecki’s Ascent of Mount Kościuszko 1840 (opracowanie redakcyjne i edytorskie, przedmowa; Australia Felix Literary Club, Brunswick 1973)

Dr Jan Danysz and the Writer, Naturalist axplorer (red. książki oraz autor rozdziału pt.: John Lhotski as I see him; praca zbiorowa; A. F. Literary Cuisabdu lub, Melbourne 1977)

Ks. Józef Janus Jezuita (Wyd. OO. Jezuici, Melbourne 1982; redaktor i współautor wspomnienia)

Poles [w:] The Australian People: An Encyclopedia of the Nation, its People and Their Origins (Sydney 1988)

Dla "Polskiego Słownika Biograficznego" opracował życiorysy: Modesta Maryańskiego, Władysława Noskowskiego, Lucjana Platera, Stefana Połotyńskiego, Edmunda Potockiego de Montalka, Zygmunta Przybyłkiewicza, Seweryna Rakowskiego, Józefa Sabatowskiego, Ignacego Sławeckiego, Leona Scharmacha i Pawła Edmunda Strzeleckiego. W "Australian Dictionary of Biography" (Melbourne University Press) zamieścił pięć biogramów wybitnych Polaków.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Zbigniew Jasiński, pseud. "Rudy", "Zbigniew Rudy" (ur. 12 listopada 1908 w Łodzi, zm. 5 lutego 1984 w Bermagui) – polski dziennikarz, poeta-marynista, uczestnik wojny obronnej Polski w 1939 r., podporucznik, pracownik radiostacji AK "Błyskawica".

Bibliografia

Lech Paszkowski [w:] Bolesław Klimaszewski, Ewa R. Nowakowska, Wojciech Wyskiel, Słownik pisarzy polskich na obczyźnie 1939-1980 (Wydawnictwo Interpress 1992, ISBN 83-22-324-18-9)

Lech Paszkowski [w:] Bibliography of Australian Multicultural Writers (wyd. Centre for Studies in Literary, Education, Humanities, Deakin University, Geelong 1992)

Krystyna Łopuszyńska, Lech Paszkowski-pisarz i historyk Polonii Australijskiej ("Przegląd Polonijny", Polska Akademia Nauk – Komitet Badania Polonii, r. XIX, z.4 (70), 1993)

Bogumiła Żongołłowicz, Nowy portret Pawła Edmunda Strzeleckiego ("Nowy Dziennik", Nowy Jork, 9 lutego 1994)

Wanda Szczygielska, O książce Lecha Paszkowskiego inaczej ("Polish Kurier", nr 128, lipiec 1998)

Bogumiła Żongołłowicz, Kronikarz z antypodów ("Nowy Dziennik", Nowy Jork, 2 sierpnia 1999)

Mieczysław Sprengel, Życie i poszukiwania naukowe Lecha Paszkowskiego w Australii ("Kultura i Edukacja", nr 1/2004)