Led Zeppelin – brytyjska grupa założona w Londynie, będąca jednym z pionierów hard rocka . Uważana za jeden z najbardziej znaczących zespołów muzycznych w historii. Jej muzyka stanowi połączenie rocka, folku i bluesa z mniejszymi, lecz zauważalnymi, wpływami rockabilly, reggae, soulu, funku, muzyki klasycznej, celtyckiej, indyjskiej, arabskiej, muzyki latynoskiej i country. Zespół sprzedał ponad 300 milionów płyt na całym świecie i ponad 111 milionów w samej Ameryce. Najbardziej znany utwór, Stairway to Heaven, stał się najczęściej emitowanym przez rozgłośnie radiowe. Grupa stroniła od prasy muzycznej, rzadko udzielała wywiadów, w telewizji pojawiła się tylko raz. Zespół zmienił formułę koncertów rockowych, pod koniec lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, gdy inni występowali przeciętnie przez trzydzieści minut, Led Zeppelin potrafił grać na żywo przez kilka godzin. Przez cały okres funckjonowania skład formacji nie ulegał zmianom, po śmierci perkusisty Johna Bonhama w 1980 roku zakończyła działalność. W późniejszym okresie kilka razy reaktywowała się przy okazji pojedynczych koncertów.

Historia

Wczesne lata

Led Zeppelin został założony z inicjatywy Jimmy’ego Page’a, muzyka sesyjnego który miał na swoim koncie współpracę m.in. z Them czy The Kinks. W 1966 dołączył on do bluesowo-rockowej grupy The Yardbirds, w miejsce basisty Paula Samwella-Smitha. W niedługim czasie porzucił gitarę basową na rzecz elektrycznej i tym sposobem utworzył podwójny line-up z Jeffem Beckiem. W październiku 1966 Jeff odszedł a sam zespół, zmęczony nieustannym nagrywaniem i koncertowaniem, chylił się ku upadkowi. W tym okresie Page chciał sformować supergrupę – w składzie poza sobą widział także Becka oraz sekcję rytmiczną The Who – Keitha Moona oraz Johna Entwistle. Brał także pod uwagę wokalistów takich jak Steve Winwood oraz Steve Marriott. Grupa w takim kształcie nigdy nie powstała, aczkolwiek Page, Beck, Moon wraz John Paul Jonesem nagrali utwór Beck's Bolero, który w 1968 trafił na płytę Jeff Beck Group zatytułowaną Truth.

The Yardbirds tymczasem dokonało swojego żywota a ostatni występ miał miejsce w lipcu 1968 w Luton College of Technology w Bedfordshire. Jednakże zespół miał zobowiązania koncertowe na terenie Skandynawii, wobec czego perkusista Jim McCarty i wokalista Keith Relf upoważnili Page’a oraz pozostałego w składzie Chrisa Dreję do posługiwania się nazwą "The Yardbirds" aby owe zobowiązania wypełnić. Page i Dreja rozpoczęli formowanie nowego składu. Pierwszym kandydatem Jimmy’ego w roli wokalisty był Terry Reid, ten jednakże odmówił i polecił pochodzącego ze Stourbridge Roberta Planta, który śpiewał w formacjach Band of Joy oraz Hobbstweedle. Plant przyjął propozycję a sam zarekomendował byłego bębniarza Band of Joy – Johna Bonhama, znanego jako "Bonzo". W tym czasie Dreja zmienił życiowe plany i postanowił zostać fotografem (był potem autorem zdjęcia Led Zeppelin, zamieszczonego na odwrocie debiutanckiej płyty) a tymczasem John Paul Jones, za namową swojej żony, skontaktował się z Pagem w sprawie wakatu basisty. Jako że gitarzysta znał Johna już z poprzednich sesji, zgodził się na jego kandydaturę. Tym sposobem skład został skompletowany. Menedżerem zespołu został Peter Grant, który piastował tę funkcję przez cały czas istnienia Led Zeppelin. To głównie dzięki jego talentowi menedżerskiemu i sile perswazji wobec promotorów Zeppelini osiągali tak dobre wyniki finansowe. W tym miejscu można dodać że nie było w ogóle żadnej formalnej umowy między Grantem a Led Zeppelin, de facto był traktowany jako piąty członek zespołu przez cały okres jego funkcjonowania.

12 sierpnia 1968 roku, czwórka muzyków po raz pierwszy zagrała ze sobą w niewielkim pomieszczeniu, znajdującym się pod sklepem muzycznym przy Gerrard Street w Londynie. Page zaproponował aby zagrać Train Kept A-Rollin', bluesa spopularyzowanego przez Johnny’ego Burnette’a, którego cover swego czasu przygotował The Yardbirds. Jones: "Gdy tylko usłyszałem grę Johna Bonhama, wiedziałem że wszystko wypali… Od razu staliśmy się i byliśmy zespołem”. Przed wyjazdem na półwysep skandynawski, zespół wziął udział w nagraniu albumu Three Week Hero P. J. Proby. Pochodzący z tego albumu Jim's Blues, gdzie Plant zagrał na harmonijce, był pierwszym utworem studyjnym nagranym razem przez przyszłych członków Led Zeppelin. Grupa, pod nazwą The New Yardbirds wyruszyła w trasę po Skandynawii, dając pierwszy występ 7 września 1968 w Gladsaxe Teen Clubs w duńskim Gladsaxe. W tym samym miesiącu zespół przystąpił do nagrywania debiutanckiego albumu w oparciu o set utworów, które wykonywał na żywo. Koszty dziewięciodniowej sesji, wynoszące dokładnie 1 782 funtów, pokrył Page. Jednakże po zrealizowaniu płyty, Page został pozwany przez Dreję – utrzymywał on że Page mógł używać szyldu The New Yardbirds tylko na potrzeby zakończonej właśnie trasy. Autorstwo nowej nazwy zespołu, przyjętej 25 października, przypisuje się Enwistlowi i Moonowi z The Who – stwierdzili oni bowiem iż supergrupa z nimi na pokładzie plus Page i Beck pikowałaby w dół jak "ołowiany balon" ("lead baloon"). Następnie Peter Grant zaproponował aby wyrzucić literę "a" aby nikt nie wymawiał pierwszego członu nazwy jako "leed". Słowo "baloon" zostało zastąpione przez "zeppelin", tak ukuto nazwę Led Zeppelin, będącą dla Page’a znakomitym wyrażeniem symbolizującym jednocześnie ciężar i lekkość. Rozpatrywano wówczas także: The Mad Dogs, The Mad Boys oraz The Whoopie Cushions.

Peter Grant okazał się sprawnym menadżerem i udało mu się w październiku 1968 wynegocjować z Atlantic Records 200 000 USD tytułem zaliczki dla zespołu, było to w owym czasie najwyższą sumą przyznaną nowopowstałej grupie. Co więcej, Atlantic podpisał kontrakt nie zobaczywszy ani nie usłyszawszy Led Zeppelin, tylko na podstawie rekomendacji jakiej udzieliła Dusty Springfield. Umowa gwarantowała grupie pełną swobodę decyzji w sprawach terminów tras koncertowych, nagrywania kolejnych płyt, wybierania utworów na single (ta kwestia miała być w przyszłości wielokrotnie weryfikowana) oraz pełną swobodę w kwestii zawartości muzycznej albumów. W rodzimej Anglii sprawy nie szły aż tak dobrze, Grantowi nie udało się zdobyć kontraktu na rynku brytyjskim (odmówiła m.in. wytwórnia EMI), zespół nie cieszył się dobrą opinią, występował za bardzo niskie stawki w wysokości około 150 funtów. Plant narzekał na swoich rodaków: "Ludzie w Anglii najpierw się rozglądają, czy inni klaszczą, zanim sami zaczną klaskać. I opierają się na tym, co pisze muzyczne prasa, zanim stwierdzą, czy kogoś lubią. Są jak owce".

Led Zeppelin I

Zdjęcie katastrofy sterowca Hindenburga wykorzystane na okładce debiutanckiego albumu

Grupa już jako Led Zeppelin dała swój pierwszy koncert 25 października 1968 roku, na University of Surrey w Guildford a następnie odbyła krótkie brytyjskie tournée. Pod koniec tego samego roku promotor Richard Cole zorganizował trasę w Ameryce Północnej, obejmującą wschodnie i zachodnie wybrzeże. Pierwszy występ na amerykańskiej ziemi miał miejsce w Denver 26 grudnia 1968. Cole stał się z czasem główną postacią w kwestii organizacji tras Led Zeppelin. Debiutancki album Led Zeppelin I ukazał się najpierw w USA 12 stycznia 1969, brytyjska premiera nastąpiła kilka miesięcy później, 31 marca. Stephen Erlewine napisał iż płyta była "punktem zwrotnym w rozwoju hard rocka oraz heavy metalu". Niewątpliwie taki charakter miały umieszczone na singlu utwory Good Times Bad Times oraz Communication Breakdown, co nie zmienia faktu iż przedstawiona twórczość była mocno zakorzeniona w chicagowskiej odmianie bluesa (zwłaszcza Dazed and Confused czy How Many More Times). W zestawie znalazły się także dwa standardy Williego Dixona: You Shook Me i I Can't Quit You Baby. Album, promowany hasłem "Led Zeppelin — the only way to fly", otrzymał początkowo nieprzychylne recenzje w prasie. John Paul Jones: "Mieliśmy wtedy słabe notowania. Z jakiegoś powodu nikt nas nie chciał nawet znać. Pojechaliśmy do Stanów i tam przeczytaliśmy recenzję naszego pierwszego albumu w Rolling Stone, że jesteśmy kolejną brytyjską grupą wokół której robi się tylko niepotrzebny szum. Nie mogliśmy w to uwierzyć. W naszej naiwności sądziliśmy że nagraliśmy dobry album, po czym obrzucono nas błotem. Dlatego potem byliśmy ostrożni jeśli chodzi o prasę, staraliśmy się jej unikać, zresztą ze wzajemnością. Udało się nam tylko dlatego, że zagraliśmy masę koncertów i zdobyliśmy reputację dobrego zespołu grającego na żywo". Wiesław Weiss tak podsumował dzieło: "Płyta była jednym z pierwszych rzeczywiście doskonałych artystycznie przejawów estetyki rocka, a po latach okazała się niewyczerpanym źródłem natchnienia dla bardzo wielu muzyków, zwłaszcza hardrockowych i heavymetalowych". Album uplasował się na dziesiątej pozycji Billboard, w rodzinnej Anglii zdobył pozycję szóstą, natomiast w lipcu uzyskał status złotej płyty. Gaża zespołu w tym czasie wzrosła do 15 000 USD za występ.

Led Zeppelin II

Zdjęcie pilotów oddziału Jasta11 na przełomie 1917 i 1918 roku - protoplasta okładki drugiego albumu Led Zeppelin.

Led Zeppelin II był nagrywany podczas trwających nieprzerwanie koncertów, w różnych studiach na terenie Ameryki Północnej oraz Londynie. Jones: "Byliśmy cały czas w tournee. Riffy Jimmiego pojawiały się szybko i spontanicznie. Wiele z nich rodziło się na scenie, zwłaszcza podczas długich improwizacji przy okazji Dazed and Confused. Musieliśmy je zapamiętać po to aby mieć z czym wpaść do studia gdzieś po drodze". Plant: "To było czyste szaleństwo. Pisaliśmy nowe numery w pokojach hotelowych potem nagrywaliśmy sekcję rytmiczną w Londynie, w Nowym Jorku dodawaliśmy wokal a dogrywki na harmonijce w Vancouver po to aby ostateczny miks dokończyć znowu w Nowym Jorku". Album wydany w październiku 1969 roku, okazał się większym sukcesem od debiutu i zajął pierwsze miejsce po obydwu stronach Oceanu (nota bene detronizacja Abbey Road). Promowany hasłem "Led Zeppelin II Now Flying'", rozszedł się w ilości 400 000 egzemplarzy podczas samej tylko przedsprzedaży. Album rozwijał pomysły które nakreślił jego poprzednik, charakteryzował się "ciężkim, brutalnym i bezpośrednim" brzmieniem które chętnie było wykorzystywane w przyszłości przez wielu naśladowców. Niektóre źródła określają drugą płytę Led Zeppelin jako "muzyczny początek dla heavy metalu". W zestawie znalazły się utwory hardrockowe takie jak Heartbreaker czy instrumentalny Moby Dick, jak i opracowania bluesowe: Bring It On Home Sonny'ego Boy Williamsona oraz The Lemon Song Howlin' Wolfa. Najbardziej znany utwór z tej płyty Whole Lotta Love, został oparty na You Need Loving Dixona. Grupa postrzegała swoje dzieła jako spójną całość, dlatego też protestowała przeciwko wydawaniu singli, które mimo to ukazywały się zwłaszcza na terenie USA. W styczniu 1970 w takiej formie wypuszczono skróconą wersję wspomnianego Whole Lotta Love, która przyczyniła się walnie do wzrostu popularności grupy – płytka znalazła ponad milion nabywców i zajęła czwarte miejsce w zestawieniu Billboard. Po wydaniu drugiego albumu, zespół nadal intensywnie koncertował w Ameryce i Europie. Niektóre z występów trwały ponad cztery godziny, z rozbudowanymi improwizowanymi partiami, co jak już we wstępie wspomniano, było wówczas nowością.

28 lutego, na czas jednego koncertu w Danii, zespół został zmuszony do zmiany nazwy na The Knobs w skutek protestu ze strony Evy von Zeppelin, spadkobierczyni po Ferdinandzie von Zeppelin. Pomimo grożenia pozwem, hrabina zrezygnowała ostatecznie z procesu sądowego. Na marginesie można wspomnieć że "knob" w slangu oznacza zarówno "penisa" jak i osobę pochodzącą z wyższych sfer. We wrześniu 1970 Led Zeppelin został uznany przez czytelników Melody Maker za najbardziej popularną grupę, detronizując i przerywając jednocześnie ośmioletnią dominację The Beatles w tym zakresie. Niektóre źródła wskazują na dość szczęśliwy zbieg okoliczności dla rozwoju kariery zespołu: konkurencja w postaci Cream zniknęła w 1968, Blind Faith z Claptonem i Bakerem na pokładzie zakończył działalność rok później, w 1970 rozwiązał się wspomniany już The Beatles, w tym samym roku zmarł Jimi Hendrix. Zatem na rynku muzycznym powstała swego rodzaju próżnia i były to sprzyjające warunki dla Led Zeppelin.

Led Zeppelin III

Koncert Led Zeppelin podczas Festival de Jazz de Montreux w marcu 1970 roku.

Przy nagrywaniu następnego albumu, członkowie Led Zeppelin postanowili zmienić podejście do pracy, odpocząć po intensywych trasach koncertowych i zaszyć się w małej waliskiej wiosce Bron-Yr-Aur. Grupa zaproponowała wówczas materiał bardziej akustyczny, nasycony w wielu miejscach elementami charakterystycznymi dla muzyki folkowej oraz celtyckiej, czym udało jej się zaskoczyć swoich wielbicieli, pierwsze reakcje na przedstawioną muzykę były raczej mieszane. Aczkolwiek tego typu inspiracji należałoby doszukiwać się już w utworze Black Mountain Side umieszczonym na debiucie. Wydany w październiku 1970 roku Led Zeppelin III reprezentował materiał dość różnorodny, akustyczne piosenki typu Tangerine, That's the Way czy Bron-Y-Aur Stomp sąsiadowały z hardrockowymi Immigrant Song oraz Celebration Day. Przywiązanie do bluesa zespół manifestował w Since I've Been Loving You a dla odmiany Friends zawierał elementy charakterystyczne dla muzyki arabskiej. W zestawie znalazło się także miejsce na dwa opracowania piosenek ludowych - Gallows Pole oraz Hats off to (Roy) Harper. Album zdołał zdobyć pierwsze miejsce w zestawieniu zarówno w USA jak i UK ale utrzymał się tam najkrócej w porównaniu do wszystkich pięciu pierwszych wydawnictw. Otwierający zestaw Immigrant Song, mimo sprzeciwu grupy, został wydany jako singiel i wspiął się do Top Twenty zestawienia Billboard. W 1970 roku Led Zeppelin stał się jednym z najważniejszych zespołów na świecie, którego twórczość miała wpływ na dalszy rozwój muzyki rockowej. Sukces artystyczny pociągnął za sobą również finansowy – grupa zaczęła podróżować prywatnym samolotem, nazwanym The Starship, wynajmowała całe piętra w hotelach podczas pobytu. Stała się także bohaterem wielu różnych opowieści, hołdującym życiu w stylu rock’n’roll. Do takich historii należał pokaz jazdy na motocyklu w wykonaniu Johna Bohnama na korytarzach Continental Hyatt House w Los Angeles czy zdemolowanie pokoju w Tokyo Hilton, co doprowadziło do wydania dożywotniego zakazu pobytu zespołu w tymże hotelu. Do tego dochodziły opowieści, często dość niedorzeczne, takie jak "incydent z rekinem" o seksualnym charakterze. Z drugiej strony Chris Welch twierdził że wszystkie one, włączając w to legendę Led Zeppelin jako zespołu chętnie demolującego pokoje i wyrzucającego telewizory przez okna, były stanowczo przesadzone.

Led Zeppelin IV

Symbole umieszczone wewnątrz okładki Led Zeppelin IV. Od lewej reprezentują kolejno: Page'a, Jonesa, Bonhama, Planta.

Kolejne dzieło Led Zeppelin wstępne zostało nagrane w nowo otwartym studio należącym do Island Records ale ostatecznie zdecydowano się na wiktoriański dom w East Hampshire, gdzie zespół posłużył się przenośnym studiem należącym do The Rolling Stones. Album powstawał zatem w relaksujących i nastrojowych warunkach. Po dość chłodnej reakcji krytyków na Led Zeppelin III, Page postanowił że następna płyta będzie pozbawiona tytułu a na okładce będą znajdowały się tylko cztery znaki, symbolizujące każdego z członków zespołu. Pomysł wywołał gorący sprzeciw ze strony agenta prasowego który twierdził że po roku przerwy w działalności koncertowej będzie to "zawodowe samobójstwo".

Page z dwugryfowym Gibsonem EDS-1275 umożliwiającym zagranie m.in. Stairway to Heaven bez konieczności zmiany gitary w trakcie.

Page zawsze twierdził, że był autorem swojej ikony, aczkolwiek niektóre źródła podają że reprezentuje ona Saturna i można się na nią natknąć w księgach datowanych na 1557 rok. Niektórzy odczytywali ją jako "ZoSo" jednakże sam Page zdecydowanie odcinał się od takiej interpretacji ani też nigdy nie podał ewentualnego znaczenia. John Paul Jones i John Bonham wybrali symbole z Księgi Znaków Rudolfa Kocha, natomiast Robertowi Plantowi do gustu przypadła runa odnosząca się do mitycznego kontynentu MU. Pozbawiona jakiegokolwiek opisu okładka przedstawiała dziewiętnastowieczny obraz nieznanego artysty, zakupiony przez Planta w sklepie z antykami. Obraz był zawieszony na ścianie zdewastowanego budynku, kompozycja miała zwracać uwagę na problem degradacji środowiska.

Czwarty album Led Zeppelin ukazał się 8 listopada 1971 roku, został uznany za magnum opus, największe osiągnięcie artystyczne zespołu. Ze względu na brak oficjalnego tytułu, album zwykło się nazywać albo Led Zeppelin IV albo Untitled IV lub też, ze względu na wspomniane symbole umieszczone wewnątrz okładki, jako Four Symbols, Zoso, lub Runes. W katalogach Atlantic Records można natknąć się także na The Fourth Album. Repertuar składający się na płytę był dość zróżnicowany: zestaw otwierał hardrockowy Black Dog, tuż za nim umieszczono Rock and Roll którego tytuł był adekwatny do zaprezentowanego stylu. Zmianę nastroju i tempa przynosiła ballada The Battle of Evermore z elementami muzyki dawnej, zaśpiewana z gościnnym udziałem Sandy Denny z Fairport Convention, natomiast do tradycji bluesowej nawiązywał When the Levee Breaks. Jednakże największy rozgłos zdobył Stairway to Heaven, który wbrew naciskom ze strony wytwórni, nigdy nie został wydany jako singiel. Utwór rozpoczynał wolny temat akustyczny w stylu folk, z czasem dochodziły kolejne instrumenty aby zwieńczyć całość dynamicznym hardrockowym zakończeniem. Page: "Stworzyłem Stairway to Heaven łącząc w całość kilka fragmentów, które powstały osobno. A jedno z kluczowych założeń, jakie przyjąłem, było takie, że tempo ma cały czas, od początku do końca, rosnąć. Świadomie złamałem więc pewnę zasadę obowiązującą w muzyce. Mówi ona, że się nie przyspiesza, ani nie zwalnia". Stairway to Heaven został uznany za jedną z najwspanialszych kompozycji rockowych wszech czasów. Płyta stała się jedną z najlepiej sprzedającej się w historii muzyki rockowej a sam zespół zyskał status supergwiazdy. Do 2006 roku Led Zeppelin IV znalazł 23 miliony nabywców w samych tylko Stanach Zjednoczonych (23 krotna platynowa płyta), na całym świecie - 37 milionów. Trzy utwory nagrane podczas sesji, Down by the Seaside, Night Flight oraz Boogie With Stu zostały umieszczone dopiero na szóstym albumie, Physical Graffiti. Po wydaniu płyty zespół intensywnie koncertował w UK. Z początkiem 1972 roku Led Zeppelin udał się w jedyne tournee na terenie Australii i Nowej Zelandii, planowany po drodze występ w Singapurze został odwołany jako że muzycy nie zostali wpuszczeni na teren kraju z powodu długich włosów. Czerwiec wypełniły koncerty w Ameryce Północnej, we wrześniu a potem w październiku artyści udali się do Japonii, w listopadzie nastąpiła kolejna seria koncertów w Wielkiej Brytanii. Natomiast marzec 1973 to występy w Europie (Dania, Szwecja, Niemcy, Austria oraz Francja). Karierę zespołu do tego momentu, Wiesław Weiss podsumował: "Pierwszymi czterema albumami grupa wpłynęła na kierunki rozwoju rocka, ale w następnym okresie stopniowo odsuwała się na drugi plan. Nadal tworzyła muzykę przykuwającą uwagę publiczności, ale mniej oryginalną i inspirującą niż w latach debiutu".

Houses of the Holy, Physical Graffiti

Logo zespołu umieszczone na Houses of the Holy.

Piąty album, Houses of the Holy, który po raz pierwszy w historii Led Zeppelin nosił tytuł, ukazał się w 1973 roku. W pewnym sensie kontynuował drogę rozpoczętą na Led Zeppelin IV bowiem w jeszcze większym stopniu uwypuklał eklektyzm zespołu – hardrockowy Dancing Days sąsiadował z D'yer Mak'er utrzymanym w klimacie reggae, The Ocean cechowała funkowa gitara, natomiast The Crunge parodiował Jamesa Browna. Poza tym zespół na większą skalę użył instrumentów klawiszowych, w tym melotronu. Tytułowy utwór, nagrany podczas sesji Houses of the Holy, nie został umieszczony na płycie, ukazał się dopiero na Physical Graffiti. Okładka przedstawiała grupę nagich dzieci (w rzeczywistości było ich dwoje, rodzeństwo chłopiec i dziewczynka), wspinających się do "źródła mocy" na formacji skalnej Grobla Olbrzyma w Irlandii Północnej. Dość niezwykła kolorystyka zdjęcia powstała zupełnie przypadkiem gdy technik dodał przez pomyłkę fioletową farbę do aerografu podczas edycji. Okładka, mimo że dzieci nie zostały pokazane od przodu, wzbudziła kontrowersje, została zakazana w niektórych regionach Hiszpanii oraz w tzw. Pasie biblijnym w Stanach Zjednoczonych. To jednakże nie przeszkodziło albumowi wspiąć się na pierwsze miejsce zestawień po obydwu stronach Oceanu a towarzysząca wydawnictwu trasa koncertowa biła rekordy popularności. Na Tampa Stadium zanotowano 56 800 widzów, taka liczba przebiła dotychczasowy rekord ustanowiony przez The Beatles na Shea Stadium w 1965. Trzy lipcowe wyprzedane występy w Madison Square Garden zostały sfilmowane i 1976 w kinach zaprezentowano obraz The Song Remains the Same.

Koncert w Chicago, 1975

W 1974 zespół skupił się na sprawach biznesowych i założył własną wytwórnię płytową Swan Song Records. Logo ukazujące Apolla, zaprojektowano na podstawie obrazu Wieczór: Upadek Dnia autorstwa Williama Rimmera. Firma, oprócz płyt Led Zeppelin, zaczęła wydać dzieła takich wykonawców jak m.in.: Bad Company, Pretty Things i Maggie Bell. Wytwórnia początkowo odnosiła sukcesy, jednakże ostatecznie zakończyła działalność w niecałe trzy lata po rozwiązaniu Led Zeppelin. W 1975 pod szyldem Swan Song ukazał się dwupłytowy album Physical Graffiti. Jak już wcześniej wspomniano, zawierał on także utwory nagrane podczas dwóch poprzednich sesji. W swojej recenzji Rolling Stone napisał że jedynymi grupami z którymi Led Zeppelin musiał konkurować o tytuł "największego rockowego zespołu na świecie” były wówczas The Who i The Rolling Stones. Inne jednakże źródła dość krytycznie oceniły album jako "nużący zestaw zdominowany przez stereotypowe utwory rockowe w rodzaju The Rover, Houses of the Holy, Night Flight, The Wanton Song i Sick Again", pojawiały się także głosy iż niektóre utwory były "wypełniaczami". Najbardziej znaną kompozycją z tej płyty stał się Kashmir, wzbogacony o brzmienie instrumentów smyczkowych i nasycony orientalną aurą. Ostatecznie Physical Graffiti pokrył się 16 krotną platyną w Stanach Zjednoczonych, sprawił także iż tuż po swoim wydaniu, wszystkie poprzednie płyty Led Zeppelin powtórnie zagościły w zestawieniu Top 200. Grupa udała się w tournée obejmujące Amerykę Północną, następnie w maju 1975 dała koncert pięć razy z rzędu w Earls Court Arena, w Londynie, który był wówczas największym tego typu obiektem w Wielkiej Brytanii.

Presence, In Through the Out Door

Po występach w Earls Court, członkowie Led Zeppelin postanowili wyjechać na wakacje i wrócić jesienią na koncerty w San Francisco. Jednakże w sierpniu 1975 roku Plant wraz ze swoją żoną Maureen ulegli wypadkowi samochodowemu podczas pobytu na greckiej wyspie Rodos. Nie będąc w stanie występować, wokalista w towarzystwie Bohnama i Page’a udał się na Wyspy Normandzkie, aby dojść do siebie. Podczas tej przymusowej przerwy w działalności, powstała większość materiału umieszczona następnie na Presence. Album, wydany w marcu 1976, przyniósł pewne zmiany w sferze muzycznej, kompozycje stały się nieco prostsze, zespół porzucił zarówno akustyczne ballady jak i złożone aranżacje, które cechowały poprzednie wydawnictwa. Mimo że płyta zdobyła platynę, to wzbudziła mieszane uczucia zarówno u fanów jak i krytyków, pojawiły się głosy że ekscesy i zbyt rockowy tryb życia dopadły w końcu Led Zeppelin - w tym czasie Page zaczął zażywać heroinę (czemu potem zaprzeczał), co mogło mieć wpływ na proces twórczy. Aczkolwiek niektóre źródła oceniły Presence wyżej niż jego poprzedniczkę, Physical Graffiti. Zdaniem Wiesława Weissa utwory w rodzaju Achilles Last Stand czy Tea For One przywoływały atmosferę nagrań z okresu największej świetności zespołu.

Plant i Page w 1977 r., podczas ostatniego amerykańskiego tournee.

Z powodu obrażeń Planta, których wokalista doznał podczas wypadku samochodowego, Led Zeppelin postanowił wycofać się z działalności koncertowej na przestrzeni 1976 roku. Ten czas przeznaczono na dokończenie filmu The Song Remains the Same oraz wydanie płyty live pod tym samym tytułem. Premiera obrazu, niezbyt ciepło przyjętego przez krytykę jak i fanów, odbyła się w Nowym Jorku 20 października 1976 roku. W UK obraz przeszedł praktycznie bez echa, jako że zespół z powodów podatkowych nie koncertował w Anglii od 1975 roku i miał tym sposobem problem z dotarciem do szerszej publiczności. Dwupłytowy The Song Remains the Same zawierał wydłużone i rozbudowane o improwizacje wersje utworów takich jak Moby Dick czy trwający prawie pół godziny Dazed and Confused zawierający fragment San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair) Scott McKenziego. W 1977 działalność koncertowa została wznowiona w Ameryce Północnej i przy tej okazji 30 kwietnia zespół pobił kolejny rekord ilości 76,229 widzów na stadionie Pontiac Silverdome. Jednak zaczęły się pojawiać inne problemy – podczas występu w Cincinnati Riverfront Coliseum, około 70 osób zostało aresztowanych gdy tłum zaczął szturmować obiekt aby wedrzeć się na wyprzedany koncert. 3 czerwca, na Tampa Stadium, show został skrócony z powodu gwałtownej burzy mimo że bilety były opatrzone stosowną informacją „Rain or Shine”, skutkiem czego doszło do wybuchu zamieszek. 23 czerwca, po koncercie w Oakland Coliseum, Bonham, Grant wraz z innymi członkami ekipy technicznej zostali aresztowani po tym jak dotkliwie pobili jednego z pracowników promotora Billa Grahama. Należy wspomnieć że Graham był wówczas jednym z najważniejszych impresario w Stanach i incydent położył się cieniem na dotychczasowej współpracy. Bonham i Grant po tym wybryku otrzymali wyroki w zawieszeniu. Drugi z występów podczas festiwalu w Oakland, który odbył się następnego dnia, miał się okazać ostatnim na kontynencie amerykańskim. 26 czerwca Plant otrzymał wiadomość iż jego pięcioletni syn, Karac, zmarł nagle na skutek wirusowej infekcji żołądkowej. Reszta tournee została odwołana w trybie natychmiastowym, wywołując jednocześnie spekulacje na temat dalszego istnienia grupy. Działalność zespołu uległa zawieszeniu do połowy 1978 roku a wokalista spędził ten czas w odosobnieniu. W tym też okresie Page coraz bardziej pogrążał się w heroinowym nałogu a Bonham praktycznie nie rozstawał się z butelką. Jednakże w październiku perkusista zdołał wraz z Davidem Gilmourem i Pete Townshendem wziąć udział w sesji albumu Back to the Egg Paula McCartney'a.

W listopadzie 1978, zespół udał się do Sztokholmu aby zrealizować ostatnią swoją studyjną płytę. W roli głównego kompozytora wystąpił wówczas Jones jako że był "jedynym trzeźwym" z całego towarzystwa. In Through the Out Door, mimo że uzyskała słabe oceny w prasie, to zdołała zdobyć pierwsze miejsce zarówno w USA jak i UK, i spowodowała, że cały dotychczasowy katalog płytowy Led Zeppelin znalazł się z powrotem w zestawieniu Billboard Top 200. W sierpniu 1979 roku, po dwóch koncertach w Kopenhadze, Led Zeppelin wystąpił w ramach Knebworth Music Festival przed widownią liczącą 104,000 widzów. W czerwcu i lipcu 1980 odbyło się krótkie europejskie tournée. 27 czerwca podczas występu w Norymbergii, John Bohnam stracił przytomność na scenie po czym został odwieziony do szpitala. Prasa spekulowała wówczas, iż przyczyną było nadmierne spożycie alkoholu połączone z zażywaniem narkotyków, zespół jednakże zapewniał, że zdarzenie nastąpiło skutkiem przejedzenia się perkusisty.

Śmierć Bonhama, zakończenie działalności

Grób Johna Bonhama

Na 17 października planowano pierwszy od 1977 roku koncert w ramach kolejnego tournee w Ameryce, wypadki miały jednak potoczyć się inaczej. 24 września 1980 roku, Bonham wsiadł do samochodu asystenta zespołu, Rexa Kinga aby ten zawiózł go na próbę w Bray Studios. Po drodze zatrzymali się na śniadanie, podczas którego perkusista spożył znaczną ilość wódki. Po przybyciu do studia, Bohnam nie przestawał pić. Próby trwały do późnego wieczora, następnie zespół udał się do domu Page’a - The Old Mill House, mieszczącego się w Clewer, Windsor. Gdy minęła północ, Bohnam który zapadł w sen, został przeniesiony do łóżka i położony na boku. Następnego dnia, o godzinie 13:45 John Paul Jones i Benji LeFevre (nowy tour manager), znaleźli go martwego. Przyczyną śmierci okazała się asfiksja wymiocinami na skutek długotrwałego spożycia alkoholu. Autopsja nie wykazała obecności żadnych narkotyków w ciele muzyka. John Bohnam został skremowany 10 października 1980 roku a jego prochy spoczęły na cmentarzu w Droitwich, Worcestershire. Miał 32 lata. Planowane tournee zostało odwołane, zaczęły również krążyć pogłoski jakoby zespół miał się zastanawiać nad przyjęciem nowego perkusisty - obstawiano Cozy’ego Powella, Carmine Appice’a, Barriemore Barlowa, Simon Kirke’a oraz Beva Bevana. Jednakże pozostali członkowie Led Zeppelin postanowili rozwiązać formację i 4 grudnia 1980 roku wydali wspólne krótkie oświadczenie: "Chcielibyśmy ogłosić, że strata naszego drogiego przyjaciela wraz z poczuciem wspólnoty które było między nami, skłoniła nas do podjęcia decyzji aby nie kontynuować dalszej działalności w dotychczasowej formie".