Legenda Rity - Polski Serwis Naukowy

Legenda Rity (tytuł oryginalny Die Stille nach dem Schuss – Cisza po strzale) – niemiecki film fabularny z 2000 roku w reżyserii Volkera Schlöndorffa.

Fabuła

Rita Vogt (Bibiana Beglau) działa w jednej z lewicowych grup terrorystycznych (takich jak Ruch 2 Czerwca czy Frakcja Czerwonej Armii) w RFN. Bierze udział w napadzie na bank (w trakcie którego terroryści częstują klientów banku czekoladkami) oraz próbie odbicia jednego z towarzyszy z więzienia znajdującego się w Berlinie Zachodnim. Grupa przejeżdża tranzytem przez znajdujący się na terenie NRD dworzec Berlin Friedrichstraße. Tam funkcjonariusz Stasi Erwin Hull (Martin Wuttke) składa im propozycję pozostania i ukrycia się we wschodnich Niemczech. Wierząca w ideały demokracji ludowej Rita oraz Friederike Adebach (Jenny Schily) decydują się na skorzystanie z propozycji. Dwaj towarzyszący im mężczyźni chcą nadal walczyć z imperializmem, wkrótce giną w kolejnym napadzie.

Termin zjednoczenie Niemiec (niem. Deutsche Wiedervereinigung) oznacza przyłączenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej do Republiki Federalnej Niemiec. Zjednoczenie Niemiec stało się faktem 3 października 1990 roku na mocy porozumienia zawartego 12 września podczas moskiewskiej konferencji dwa plus cztery. Układ ten podpisały obok NRD i RFN cztery dawne mocarstwa okupacyjne: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Związek Radziecki.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Stasi tworzy Ricie nową tożsamość (legendę) i organizuje jej zatrudnienie w zakładzie odzieżowym. Naiwny idealizm Rity powoduje, że jest ona odrzucana przez współpracowniczki. Zaprzyjaźnia się jedynie z alkoholiczką Tatjaną (Nadja Uhl), ich relacje nabierają charakteru seksualnego. Jedna ze współpracowniczek z fabryki, oglądając zachodnioniemiecki program telewizyjny, rozpoznaje Ritę jako poszukiwaną terrorystkę. Rita ponownie zgłasza się do Stasi, która buduje jej kolejną tożsamość. Aby uniknąć jej zdemaskowania, Tatjana zostaje aresztowana i uwięziona.

Frakcja Czerwonej Armii (niem. Rote Armee Fraktion, ang. Red Army Fraction, w skrócie RAF) – radykalna lewicowa organizacja terrorystyczna, ideologicznie związana z marksizmem, anarchizmem i Nową Lewicą, działająca w Niemczech od lat 70. XX wieku do roku 1998. Powiązana była ze wschodnioniemiecką Stasi i KGB, od których otrzymywała wsparcie, instrukcje, pieniądze i broń. RAF blisko współpracowała też z innymi organizacjami terrorystycznymi, np. Ludowym Frontem Wyzwolenia Palestyny. Liczba aktywnych członków stanowiących ścisły trzon organizacji wynosiła w sumie w latach 1970-1990 około 60-80 osób. W ciągu ponad 20 lat istnienia jej członkowie dokonali 34 zabójstw politycznych. Śmierć poniosło również 27 członków i sympatyków RAF. Jesienią 1977 doprowadzili do poważnego kryzysu państwa.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Opiekując się dziećmi na obozie nad Bałtykiem poznaje i zakochuje się w Jochenie (Alexander Beyer). Kiedy przed Jochenem otwiera się możliwość wyjazdu na stypendium do Związku Radzieckiego, proponuje Ricie małżeństwo. Agenci Stasi nie wyrażają zgody na wyjazd Rity, wyjaśniając, że nie mogą ukryć jej prawdziwej tożsamości przed Rosjanami, ani też przyznać się do jej ukrywania.

Volker Schlöndorff (ur. 31 marca 1939 w Wiesbaden) – niemiecki reżyser filmowy. Działa w Niemczech i USA. W filmach przeciwstawia humanizm i wrażliwość moralną jednostki tradycji niemieckiego rygoru i presji autorytetów (Niepokoje wychowanka Törlessa (1966) według Roberta Musila, Utracona cześć Katarzyny Blum (1975) według Heinricha Bölla).

Berlin Zachodni (niem. West-Berlin, Berlin-West, Westberlin) – zachodnia część Berlina w latach 1949-1990, na którą składały się sektory okupowane przez aliantów zachodnich, od północy: francuski, brytyjski i amerykański – łącznie stanowiły one enklawę na terytorium NRD zarządzaną przez aliantów zachodnich.

W 1990 roku następuje zjednoczenie Niemiec, policja obu krajów zaczyna współpracować. Rita w telewizyjnych wiadomościach widzi informację o zidentyfikowaniu i zatrzymaniu Friederike Adebach, którą wcześniej przypadkiem spotkała. Mając świadomość, że jej zatrzymanie jest tylko kwestią czasu, Rita podejmuje próbę przejazdu przez posterunek kontrolny na ukradzionym motocyklu i zostaje śmiertelnie ranna.

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).

Morze Bałtyckie, Bałtyk – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w Europie północnej. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Beltsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód cieśnin duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.

Obsada

Bibiana Beglau – Rita Vogt

Nadja Uhl – Tatjana

Martin Wuttke – Erwin Hull

Harald Schrott – Andreas Klein

Mario Irrek – Joachim Klatte

Alexander Beyer – Jochen Pettka

Jenny Schily – Friederike Adebach

Odniesienia

Niektóre motywy życiorysu Rity Vogt przypominały biografię autentycznej działaczki lewicowych grup terrorystycznych Inge Viett, w takim stopniu, że ta zarzuciła autorom scenariusza plagiat jej autobiografii. Postać Friederike Adebach była wzorowana na innej działaczce RAF Susanne Albrecht.

Bibiana Beglau (ur. 16 lipca 1971 w Brunszwiku, w Dolnej Saksonii) − niemiecka aktorka, laureatka Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszej aktorki podczas Festiwalu Filmowego w Berlinie za rolę w filmie Legenda Rity.

Ruch 2 Czerwca (niem. Bewegung 2. Juni) – niemiecka organizacja terrorystyczna, której członkami byli m.in.: Michael Baumann, Ronald Fritzsch, Norbert Kröcher, Juliane Plambeck, Ralf Reinders, Gabriele Rollnik, Werner Sauber, Fritz Teufel, Inge Viett. Nazwa organizacji pochodzi od daty śmierci studenta Benno Ohnesorga, zastrzelonego przez policjanta podczas demonstracji 2 czerwca 1967.

Linki zewnętrzne

Legenda Rity w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

Legenda Rity w bazie filmweb.pl