Legia Akademicka - Polski Serwis Naukowy

Legia Akademicka (LA) – ochotnicza formacja wojskowa utworzona 11 listopada 1918 roku z młodzieży studenckiej uczelni warszawskich, w większości członków POW, 26 listopada 1918 roku przeformowana w regularny oddział piechoty, który 3 grudnia 1918 roku otrzymał nazwę 36 Pułk Piechoty, powołana do życia powtórnie w 1929 roku, jako organizacja przysposobienia wojskowego słuchaczy wyższych uczelni w Polsce, rozwiązana w sierpniu 1932 roku, reaktywowana w 1937 roku.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Początki

Powstała 12 grudnia 1918 roku. Tworzyła ją młodzież, która wstąpiła do niej w ramach poboru lub ochotniczego zaciągu. Decyzja o utworzeniu Legii została podjęta 6 listopada 1918 podczas wiecu akademickiego na Politechnice Warszawskiej. Zgodę na wstępowanie studentów do Legii Akademickiej wyraziły Senaty Akademickie trzech warszawskich uczelni: Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Warszawskiego i Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Oprócz Warszawy, Legie Akademickie zostały także utworzone w ośrodkach naukowych w: Lublinie, Krakowie, Poznaniu, Wilnie i Lwowie. Organizatorem i dowódcą batalionu akademickiego w Krakowie był Stanisław Miller.

Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 604. pośród wszystkich typów uczelni..

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych (Szkoła Orląt) – polska uczelnia wojskowa z siedzibą w Dęblinie, wchodząca w skład Sił Powietrznych i kształcąca żołnierzy zawodowych oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dla potrzeb Sił Powietrznych.

11 listopada utworzono Akademicki Komitet Wykonawczy. Utworzono też Komendę Legii Akademickiej, która miała swoją siedzibę przy Al. Ujazdowskich 26. Natomiast studenci należący do Legii od 15 listopada zostali umieszczeni w koszarach przy ul. Nowowiejskiej (obecnie ten odcinek ulicy nosi nazwę Al. Wyzwolenia), skąd w niedługim czasie Legia całościowo została przeniesiona do koszar przy ul. 11 Listopada – na Pradze.

Roman Umiastowski ps. "Bolesław Żarnowiecki" (ur. 29 stycznia 1893 w Warszawie, zm. 29 grudnia 1982 w Londynie) - historyk wojskowości, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, w skrócie SGGW – warszawska uczelnia rolnicza (obecnie na prawach uniwersytetu), uważana za najstarszą i największą tego typu w Polsce. Jej początki sięgają 23 września 1816, kiedy utworzono Instytut Agronomiczny w miejscowości Marymont (obecnie: Bielany, dzielnica Warszawy).

W pierwszych dniach po utworzeniu Legii Akademickiej jej członkowie pełnili służbę wartowniczą budynkach instytucji państwowych i wojskowych oraz składach i magazynach przejętych od wojsk niemieckich.

17 listopada Legia została przeorganizowana z zamiarem przydziału do 5. Pułku Piechoty Legionów. Organizatorem i pierwszym dowódcą tego dwubatalionowego oddziału Legii Akademickiej był por. Kazimierz Sawicki. Na dowódcę I batalionu został wyznaczony por. Roman Umiastowski (student Wydziału Humanistycznego), a II batalionu – por. Tadeusz Fiweger (student Wydziału Lekarskiego). 26 listopada mjr Zygmunt Bobrowski został wyznaczony na dowódcę pułku piechoty, który 3 grudnia 1918 roku otrzymał numer „36”.

5 Pułk Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego (5 pp Leg.) – oddział piechoty Legionów Polskich w latach 1914-1917 i Wojska Polskiego w latach 1918-1939.

Stanisław Miller, a właściwie Stanisław Kostka Miller, Kostka – pseudonim legionowy, (ur. 6 listopada 1881 w Chrzanowie, zm. 10 lutego 1963 w Londynie) – kapitan artylerii Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik I i II wojny światowej oraz wojny z bolszewikami i Ukraińcami.

Lata 20. i 30.

Wojna polsko-rosyjska 1920 zakończyła działalność Legii Akademickiej. Reaktywowano ją dopiero w 1929, lecz na krótko, bowiem do początku sierpnia 1932 roku. Działalność Legii Akademickiej została reaktywowana 29 listopada 1937 roku, w rocznicę Nocy Listopadowej. Rada Ministrów nałożyła wówczas obowiązek odbycia przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej na mężczyzn, studentów szkół akademickich i uczniów (słuchaczy) zwyczajnych (rzeczywistych) innych szkół wyższych państwowych i prywatnych uznanych za równorzędne. Wykonanie rozporządzenia powierzone zostało Ministrowi Spraw Wojskowych. 1 września 1938 roku weszła w życie Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym. Ustawa po raz pierwszy sankcjonowała ochotniczy udział kobiet w powszechnym obowiązku wojskowym.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Polska Organizacja Wojskowa, POW – tajna organizacja wojskowa powstała w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w wyniku połączenia działających w Królestwie Polskim konspiracyjnych grup Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Walki Czynnej w celu walki z rosyjskim zaborcą. Początkowo bezimienna, od października 1914 zaczęła używać nazwy POW.

W tym czasie Legia Akademicka podporządkowana była bezpośrednio ministrowi spraw wojskowych. Naczelna Komenda Legii Akademickiej była organem ministra spraw wojskowych, ale podlegała mu poprzez Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. Organem wykonawczym komendanta był sztab, który jednocześnie był sztabem Warszawskiej Legii Akademickiej. W latach 1937-1939 funkcję naczelnego komendanta Legii Akademickiej pełnił płk dypl. Tadeusz Roman Tomaszewski. Działalność Legii Akademickiej polegać miała na ćwiczeniach wojskowych prowadzonych w warunkach koszarowych, wykładach w salach uniwersyteckich oraz wychowaniu fizycznym na boiskach i innych obiektach sportowych. Głównym celem było upowszechnianie wiedzy wojskowej i wychowanie w duchu szlachetnego polskiego militaryzmu jako wyrazu siły twórczej dla użycia jej w sprawach słusznych i sprawiedliwych. Początkowo przysposobieniem wojskowym objęto studentów czterech pierwszych semestrów oraz potrzebną liczbę oficerów rezerwy dla starszych lat studiów, powoływanych na stanowiska dowódców, instruktorów i referentów Legii Akademickiej.

Przysposobienie Wojskowe, PW jako organizację powołano w Polsce w roku 1927 pod patronatem PUWFi PW . Szkolenia odbywały się na kursach i obozach i obejmowały ochotników, mężczyzn w wieku od 15 do 30 lat. Na przełomie 1935/1936 r. szkoleniem objęto 0.3% obywateli w tym wieku (ok. 30 tys. osób). W 1937 r . PW stało się przedmiotem obowiązkowym we wszystkich liceach. Obowiązywało też na uczelniach i trwało 2 lata. Od lutego 1929 r. działalność zaczęło PW K(obiet). Od lata 1939 r. PW K na masowe szkolenie położono większy nacisk i szkoleniami zdołano objąć około 10% kobiet w wieku od 19. do 45. roku życia. W 1927 r. w powiecie łęczyckim z inicjatywy rotmistrza rezerwy S. Młodzinowskiego powstało PW Konne. Rotmistrz zorganizował uczniów miejscowych szkół średnich, posiadających własne konie, w oddział Krakusów konnych. Inicjatywa zdobyła akceptację władz wojskowych i oddziały Krakusów później powstawały w wielu miejscach, już oficjalnie. Za tym poszły inicjatywy powołujące PW Kolejowe, PW Leśników oraz PW Pocztowe. Nazwę PW stosowano do lat 60. XX w. po czym zmieniono nazwę na Przysposobienie Obronne.

Kazimierz Jędrzej Sawicki – Sawa, pseudonimy: Prut, Odwet (ur. 2 czerwca 1888 Grajewo – zm. 2 marca 1971 Londyn) – polski dowódca wojskowy, generał dywizji Wojska Polskiego.

W PRL-u jej działalność została zawieszona.

Obecnie

Legia Akademicka została ponownie reaktywowana w Warszawie 22 maja 2000 roku przez żyjących kombatantów żołnierzy 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej, sympatyków LA oraz przy współpracy z Zarządem głównym Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Został przeprowadzony eksperyment przy współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej oraz Studentami z Niezależnego Zrzeszenia Studentów uczących się na Wydziale Politologii Uniwersytetu Szczecińskiego. 26 marca 2004 roku utworzono ją również na KUL-u, gdzie działa do dziś organizując szereg szkoleń w jednostkach na terenie całego kraju.

Uniwersytet Szczeciński – polska wyższa uczelnia publiczna znajdująca się w Szczecinie. Uniwersytet Szczeciński powołano 1 października 1985 r. na mocy ustawy z 21 lipca 1984 r. Uczelnia powstała z połączenia Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu Politechniki Szczecińskiej oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej. W jej skład wchodziły 4 wydziały, 2 instytuty kierunkowe działające poza wydziałami oraz pięć jednostek międzywydziałowych. Rektorami Uniwersytetu byli: prof. dr hab. Kazimierz Jaskot (1985-1989), prof. dr hab. Tadeusz Wierzbicki (1989-1993), prof. dr hab. Hubert Bronk (1993-1999), prof. dr hab. Zdzisław Chmielewski (1999-2005). Obecnie urzędującym rektorem jest prof. dr hab. Waldemar Tarczyński.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Legia Akademicka KUL

Legia Akademicka KUL jest stowarzyszeniem studenckim powstałym na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim we współpracy ze Studium Przysposobienia Obronnego KUL. Organizacja jest otwarta również na studentów innych lubelskich uczelni. Cele stowarzyszenia to:

Aktywne działania w zakresie umacniania niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej

Propagowanie obywatelskiego wychowania opartego na wartościach chrześcijańskich oraz patriotycznych

Przygotowywanie do służby wojskowej i obrony cywilnej

Podnoszenie poziomu sprawności fizycznej

Kooperacja z polskimi i zagranicznymi organizacjami o zbliżonym charakterze

Współpraca ze służbami mundurowymi w sytuacjach kryzysowych

Działalności szkoleniowa

Głównym nurtem działalności LA KUL są szkolenia organizowane w jednostkach Wojska Polskiego i prowadzone przez wojskowych instruktorów. Dzięki temu członkowie stowarzyszenia traktowani są podczas szkolenia jak żołnierze etatowi. Wśród jednostek które zajmują się szkoleniem legionistów są:

Związek Strzelecki (popularnie nazywany „Strzelcem”) – paramilitarna organizacja społeczno-wychowawcza powstała w 1910 roku we Lwowie i działająca do 1914 r. będąca podstawą budowania struktur wojskowych Legionów Polskich. Nazwę tę nosiła organizacja paramilitarna w okresie 1918–1939. Do tradycji Związku nawiązują istniejące obecnie organizacje paramilitarne.

Tadeusz Roman Tomaszewski (ur. 10 grudnia 1894 w Jabłonowie k. Kołomyji - zm. 3 grudnia 1967 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski w I wojnie światowej, wojny polsko-ukraińskiej i wojny polsko-bolszewickiej oraz II wojny światowej.

3 Brygada Zmechanizowana

Centrum Szkolenia Sił Powietrznych im. Romualda Traugutta

1 Warszawska Brygada Pancerna im. Tadeusza Kościuszki

25 Brygada Kawalerii Powietrznej

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych

6 Brygada Desantowo-Szturmowa

Akademia Marynarki Wojennej

Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej Koszalin

Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. Tadeusza Kościuszki

Legia Akademicka organizuje również szkolenie dla swoich członków na bazie przejętej od Wojska Polskiego jednostki przy ulicy Męczenników Majdanka w Lublinie. Największym szkoleniem zorganizowanym dotychczas było Zgrupowanie Szkoleniowe Grup Wsparcia Obrony Terytorialnej w którym wzięło udział około 120 osób z różnych organizacji pro-obronnych. Szkolenie miało na celu przygotowanie różnych organizacji do współpracy w sytuacjach kryzysowych. LA KUL jest również organizatorem zawodów sportów obronnych „COOLARMIA”, w których biorą udział studenci, słuchacze szkół oficerskich oraz podoficerskich, żołnierze zawodowi i członkowie organizacji pro obronnych.

Ordre de Bataille (fr. porządek bitewny, w skrócie OdeB) – schemat organizacyjny wojsk lub ich części. Pierwotnie termin oznaczał rozkaz dowódcy o ustawieniu wojsk przed bitwą. Z czasem termin rozszerzył się na każdy plan organizacji wojsk, także w warunkach pokojowych i używany jest w tym znaczeniu w piśmiennictwie wojskowym. Angielskim odpowiednikiem jest Order of Battle (OOB).

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Działalność pozaszkoleniowa

Oprócz działalności szkoleniowej LA KUL zajmuje się wspieraniem służb mundurowych w sytuacjach kryzysowych takich jak powodzie (praca na terenach zalanych, usuwanie skutków), oraz sytuacji wymagających znacznej liczby funkcjonariuszy do kontroli tłumu(zabezpieczanie ostatniego pożegnania pary prezydenckiej, obchody uroczystości państwowych). W celu prowadzenia działań prewencyjnych w 2010 roku została powołana sekcja Żandarmerii Polowej której pierwszą operacją była współpraca z Żandarmerią Wojskową, BOR-em oraz Z.S. Strzelec przy zabezpieczaniu obchodów Święta Niepodległości. Ponadto Legia Akademicka KUL jest zaangażowana w życie studenckie KUL-u, biorąc udział w dniach kultury studenckiej, dniach otwartych uczelni oraz pełniąc wartę honorową w czasie uroczystości uczelnianych. Istotnym elementem działalności stowarzyszenia jest działalność dydaktyczna mająca na celu pokazanie młodzieży licealnej jak ważnym obowiązkiem jest obowiązek odpowiedzialności za bezpieczeństwo państwa polskiego.

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Praga – centralna część prawobrzeżnej Warszawy (leżąca na wschód od Wisły), stanowiąca przed 1791 oddzielne miasto. Potocznie nazwą tą określa się znacznie większy obszar, a niekiedy nawet całą prawobrzeżną część stolicy, co zdaniem varsavianistów nie jest prawidłowe.

Legia Akademicka Warszawa

Legia Akademicka Warszawa jest studencką organizacją proobronną mającą za naczelny cel przekazanie studentom warszawskich uczelni wiedzy i umiejętności z zakresu szeroko pojętej wojskowości, obronności i bezpieczeństwa narodowego. Za cel ma także kształtowanie charakterów oraz krzewienie postaw obywatelskich i patriotycznych.

Biuro Ochrony Rządu - jednolita, umundurowana i uzbrojona formacja podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, której głównymi zadaniami są ochrona obiektów i osób, które są ważne ze względu na dobro i interes państwa. Obecnym szefem Biura Ochrony Rządu jest gen. bryg. Marian Janicki.

Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, ukr. Люблін, lit. Liublinas, ros. Люблин) – największe polskie miasto po wschodniej stronie Wisły, stolica województwa lubelskiego (nieprzerwanie od 1474 roku) oraz Lubelszczyzny. Jest jednym z największych polskich miast, 2. w Małopolsce, a 9. miastem w kraju pod względem liczby ludności (349 440 mieszkańców) oraz 15. pod względem powierzchni (147 km²,).

Swoje cele realizuje przede wszystkim poprzez praktyczne szkolenia i zajęcia oraz wyrabianie dyscypliny i poczucia obowiązku, a także odpowiedzialności. Te z kolei obejmują zarówno przyswojenie sobie przez członków wojskowego obycia i metod obsługi sprzętu eksploatowanego przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, jak również poprzez regularny rozwój fizyczny i sprawnościowy. W programie ćwiczeń Legii Akademickiej Warszawa są:

6 Brygada Powietrznodesantowa im. gen. bryg. Stanisława Franciszka Sosabowskiego (6 BPD) – związek taktyczny wojsk aeromobilnych Sił Zbrojnych RP, Jednostka Wojskowa 2250.

trening musztry indywidualnej i zespołowej;

ćwiczenia z zakresu zielonej i czarnej taktyki (teren niezabudowany i miejski);

zapoznawanie członków z umundurowaniem i wyposażeniem będącym na stanie współczesnego Wojska Polskiego;

przekazywanie wiedzy z podstaw survivalu i radzenia sobie w trudnych warunkach;

nauka obsługi sprzętu używanego obecnie w Wojsku Polskim (sprzęt polowy, łączności, bronioznawstwo etc.);

nauka podstaw pierwszej pomocy;

trening samoobrony i walki wręcz;

wykłady z wiedzy teoretycznej dotyczącej wojskowości i obronności;

regularny trening fizyczny.

Działalność Legii Akademickiej Warszawa oparta jest również na kontaktach z Wojskiem Polskim i resortem obrony RP. Legia organizuje wyjścia do jednostek wojskowych, zaprasza na swoje spotkania również wojskowych i pracowników resoru obrony. Chce zapoznać i oswoić studentów z mundurową częścią naszej rzeczywistości.

Ciekawostki

Członkami i działaczami Legii Akademickiej byli m.in. Karol Wojtyła, Jan Hermanowski.

Przypisy

5 kwietnia 1929 roku Minister Spraw Wojskowych ustalił nazwę 36 pp – 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej. Nazwa nie obowiązywała w korespondencji służbowej kierowanej do pułku przez władze zwierzchnie, w pokojowym Ordre de Bataille, ani też w planach mobilizacyjnych (Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 11 z 05.04.1929 r., poz. 104). 36 Pułk Piechoty kontynuował tradycje Legii Akademickiej, z której się wywodził, ale jego dalsze losy nie mają związku z organizacją Legii Akademickiej funkcjonującą w latach 1929-1932 i 1937-1939.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1937 r. o obowiązku odbycia przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej (Dz. U. z 1937 r. Nr 81, poz. 584).
Dz. U. z 1938 r. Nr 25, poz. 220).

Linki zewnętrzne

Legia Akademicka Warszawa

O reaktywacji Legii Akademickiej

Legia Akademicka KUL-oficjalna strona