Legia Polsko-Włoska - Polski Serwis Naukowy

Legia Polsko-Włoska – polska jednostka sformowana na mocy dekretu Napoleona z 6 kwietnia 1807. Tworzona była we Wrocławiu, Brzegu i Nysie (3 pułki piechoty) oraz Korfantowie (1 pułk lansjerów) z powracających z Włoch oddziałów polskich, które wzmocniono rekrutami z Wielkopolski. Miała liczyć 8750 żołnierzy (3 pułki piechoty oraz pułk lansjerów). Pierwszym dowódcą Legii został generał Józef Grabiński.

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

Królestwo Westfalii – państwo niemieckie utworzone przez Napoleona Bonaparte w 1807 roku po pokoju w Tylży. W jego skład weszły terytoria utracone przez Królestwo Prus, oraz Hesja-Kassel i część Elektoratu Hanoweru. Stolicą kraju była Kassel. Królem Westfalii był brat Napoleona Hieronim Bonaparte.

Większość jej rekrutów stanowili dezerterzy z armii pruskiej chłopi, oficerowie wywodzili się z drobnej szlachty. Służyło w niej także trochę Niemców z terenów dawnego zaboru pruskiego (Wielkopolska), włączonego później do Księstwa Warszawskiego (np. podpor. Henryk Brandt z 2 pułku Legii, późniejszy generał pruski, czy lekarz Fryderyk Gulitz, który pozostał w armii Królestwa Kongresowego i dosłużył się najwyższych polskich odznaczeń wojskowych).

Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Jesienią 1807 formacja liczyła już 6000 żołnierzy. Choć legioniści domagali się włączenia ich jednostki w skład wojsk Księstwa Warszawskiego, Napoleona wysłał Legię, by wspomogła jego brata Hieronima w Westfalii - z tego powodu od 11 listopada 1807 Legia pozostawała w służbie królestwa Westfalii. Jednak już 20 marca 1808 przeszła na żołd francuski, a 31 marca 1808 przemianowana została na pierwszą Legię Nadwiślańską i generał Józef Grabiński zrezygnował z dowództwa.

Korfantów (dawniej Fyrląd, Fryląd, niem. Friedland in Oberschlesien). Miasto leżące w dolinie rzeki Ścinawy Niemodlińskiej, w powiecie nyskim, na terenie województwa opolskiego. Siedziba gminy zbiorczej (zob. gmina Korfantów). Obecnie liczy ok. 2 tys. mieszkańców (wg stanu z 30 grudnia 2008 r. - 1940 osób.

Brzeg (niem.: Brieg) – miasto i gmina miejska nad Odrą, siedziba powiatu w województwie opolskim. Powiat historycznie przynależy do Dolnego Śląska, jednakże w aktualnym podziale administracyjnym zawarty jest w woj. opolskim.

Literatura

Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, Wydanie I, Tom 2.

Skrypt historyczny Stowarzyszenia Historycznego Legionów Polskich i Legii Polsko-Włoskiej w Nysie, Nysa 2010, pod red. Marek Szczerski, kpt. Tomek

Zobacz też

Bitwa pod Strugą