Lekcjonarz - Polski Serwis Naukowy

Lekcjonarz – księga liturgiczna używana w Kościele katolickim. Zawiera czytania biblijne na poszczególne dni roku liturgicznego. Lekcjonarz jako osobną księgę liturgiczną wprowadzono po Soborze Watykańskim II. Przedtem czytania umieszczone były razem z innymi tekstami liturgicznymi w Mszale.

Lekcjonarz Nowego Testamentu jest kopią partii Nowego Testamentu napisany grecką uncjałą albo minuskułą, sporządzony na pergaminie, welinie, albo papierze Lekcjonarze Nowego Testamentu różnią się od:

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Lekcjonarz jako zbiór tekstów biblijnych funkcjonuje także w Kościele ewangelicko-augsburskim, czytania odbywają się w cyklu sześcioletnim.

Podział

Tomy

Lekcjonarz dzieli się na tomy:

Tom I zawiera teksty przewidziane na Adwent i okres Bożego Narodzenia

Tom II – teksty na Wielki Post i Wielkanoc

Tom III – teksty na Okres zwykły od 1 do 11 tygodnia

Tom IV – teksty na Okres zwykły od 12 do 23 tygodnia

Tom V – teksty na Okres zwykły od 24 do 34 tygodnia

Tom VI zawiera teksty własne i wspólne o świętych (uroczystości, święta i wspomnienia: Najświętszej Maryi Panny i świętych – Apostołów, męczenników, pasterzy, Doktorów Kościoła, dziewic); msze na poświęcenie kościoła.

Tom VII – teksty na msze wotywne, o zmarłych, pogrzebowe, obrzędowe (przy udzielaniu sakramentów)

Tom VIII – teksty na msze za zmarłych (pogrzebowe); jest to tak zwany lekcjonarz żałobny

Cykle

Czytania w lekcjonarzu są podzielone na cykle:

Adwent (łac. adventus – przyjście) – w kościołach chrześcijańskich okres trwający od I nieszporów czwartej z kolei poprzedzającej Święto Bożego Narodzenia niedzieli do 24 grudnia, okres przypominający oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa Chrystusa. Jednocześnie jest to czas poprzedzający pamiątkę pierwszego przyjścia – wcielenia, znanego pod nazwą narodzin Chrystusa.

Tytuł doktora w Kościele katolickim określa tych świętych, którzy wnieśli znaczący wkład w pogłębienie zrozumienia misterium Boga i wydatnie powiększyli bogactwo doświadczenia chrześcijańskiego. O ile tytuł Ojca Kościoła zarezerwowany jest dla osobistości z jego pierwszych wieków, to tytuł doktora stosowany jest do świętych każdej praktycznie epoki.

Czytania niedzielne – cykl trzyletni

Czytania na dni powszednie – cykl dwuletni

Czytania w dni powszednie Okresu Zwykłego

Obowiązuje cykl dwuletni, który pozwala określić rok liturgiczny w ten sposób:

I – jeśli rok jest nieparzysty (np. 2005)

II – jeśli rok jest parzysty (np. 2006)

Czytania w niedziele, niektóre uroczystości i święta

Obowiązuje cykl trzyletni – A, B, C – litera określa rok liturgiczny (rozpoczynający się w I Niedzielę Adwentu), jest ustalana przez Kościół. Lata następują kolejno po sobie: w roku 2006/2007 – rok liturgiczny C, w roku 2007/2008 – rok liturgiczny A itd. Można to obliczyć przy założeniu, że liczymy dla roku kalendarzowego następującego po Adwencie roku liturgicznego: rok który dzieli się przez 3, ma literę C (2007/3 nie ma reszty), jeśli w dzieleniu przez 3 zostanie reszta 1, mamy rok A, a jeśli reszta 2 – rok B.

Sakramenty (w łacinie kościelnej sacramentum — „tajemnica religii”; od późnołacińskiego sacramentum — „przysięga wierności”, np. legionistów, od sacro, sacrare — „poświęcić, ubóstwić”) – w chrześcijaństwie obrzęd religijny rozumiany jako znak lub sposób przekazania łaski Bożej, ustanowiony, zgodnie z wiarą, przez Chrystusa.

Mszał Rzymski (łac. Missale Romanum) - najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części Mszy. Mszał zawiera wskazówki potrzebne do sprawowania tej Najświętszej Ofiary oraz dotyczące szczególnych celebracji związanych z poszczególnymi obchodami i okresami roku liturgicznego.

Zobacz też

Ewangeliarz

Lista lekcjonarzy Nowego Testamentu