Leon Barciszewski - pomnik w Bydgoszczy

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Pomniki i rzeźby w Bydgoszczy

Pomnik Leona Barciszewskiego – pomnik przedwojennego prezydenta Gniezna (1925-1932) i Bydgoszczy (1932-1939), zamordowanego przez hitlerowców w listopadzie 1939 r.

Historia

Idea wniesienia pomnika Leona Barciszewskiego - przedwojennego prezydenta miasta Bydgoszczy narodziła się w 1981 r. Pomnik miał być hołdem oddanym prezydentowi bestialsko zamordowanemu przez hitlerowców w dniu 11 listopada 1939 r.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

Zamiar uczczenia jego pamięci istniał wśród społeczeństwa od chwili zakończenia II wojny światowej, ale jego urzeczywistnienie było niemożliwe w obliczu nieprzejednanego stanowiska władz państwowych.

14 stycznia 1981 r., z inicjatywy NSZZ „Solidarność” powstał Społeczny Komitet Budowy Pomnika Prezydenta Leona Barciszewskiego. W jego skład weszli miłośnicy miasta. Planowano ustawić pomnik na skwerze przy Placu Teatralnym. W 1981 r. rozpoczęto zbieranie składek społecznych. 11 listopada 1981 r., w 42 rocznicę śmierci prezydenta, jego imię nadano Szkole Podstawowej nr 13 przy ul. Słonecznej oraz odsłonięto tablicę pamiątkową na ścianie budynku przy Wałach Jagiellońskich, gdzie w latach 1932-1939 mieszkał.

Leon Barciszewski (ur. 10 maja 1883 we wsi Tulce w Wielkopolsce, zm. 11 listopada 1939 w Bydgoszczy), polski działacz samorządowy, prezydent Gniezna (1925-1932) i Bydgoszczy (1932-1939), dyplomata.

Narodowe Święto Niepodległości – polskie święto państwowe, obchodzone co roku 11 listopada, "dla upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego" w 1918 roku po 123 latach od rozbiorów dokonanych przez Austrię, Prusy i Rosję. Ustanowione w ostatnich latach II RP, przywrócone w roku 1989. Jest dniem wolnym od pracy.

Dalsze działania, zahamowane po wprowadzeniu stanu wojennego w grudniu 1981 r., mogły zostać podjęte dopiero w II połowie lat 80. XX w. Ostatecznie zebrano środki ze składek mieszkańców, Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Urzędu Miasta. Zrealizowany został projekt rzeźbiarza Sławoja Ostrowskiego z Gdańska, zaś spiżowy odlew za symboliczne wynagrodzenie wykonał zespół fachowców z gdyńskiej Stoczni Marynarki Wojennej pod kierownictwem inż. Bandrowskiego.

Spiż to stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem, czasem zaliczany do brązów. Zawiera więcej cyny (11%) niż brąz cynowy (do 9%). Zawartości cynku i ołowiu są odpowiednio w granicach 2-7% i 2-6%. Jest odporny na korozję i ścieranie.

Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków masowego ruchu oporu przeciw socjalistycznym rządom Polski Ludowej. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997-2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.

Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się 11 listopada 1989 r. w Święto Niepodległości i zarazem 50. rocznicę zamordowania Leona Barciszewskiego. Stanął on na skwerze przy ul. Mostowej, który nazwano jego imieniem. Po uroczystym nabożeństwie w farze, prezydent miasta - Władysław Przybylski i Danuta Barciszewska-Borkowska, córka przedwojennego prezydenta - odsłonili pomnik. Następnie został on poświęcony przez ks. biskupa Jana Nowaka.

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Gniezno (łac. Gnesna, niem. Gnesen, czes. Hnězdno) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba władz powiatu gnieźnieńskiego. Leży na Pojezierzu Gnieźnieńskim wśród jezior Jelonek, Świętokrzyskie i Winiary, na terenie dawnego jeziora plioceńskiego[2]. Pierwsza stolica Polski [3][4][1], siedziba arcybiskupów gnieźnieńskich, siedziba pierwszej metropolii kościelnej, ośrodek akademicki; od 19 grudnia 2009 siedziba kurii prymasowskiej[5]. Miasto wznosi się na siedmiu pagórkach: Lechowym, św. Piotra, św. Wawrzyńca, św. Michała, Panieńskim, Krzyżackim i Żnińskim[6].

W 2007 r. władze Bydgoszczy zmieniły lokalizację pomnika, przenosząc go ze skweru przy ul. Mostowej na zmodernizowany Wełniany Rynek.

Opis

Spiżowy posąg przedstawia pochylonego, stojącego mężczyznę. Twarz prezydenta wyraża zadumę i powagę. Postać stoi zwrócona twarzą ku ul. Długiej. Figura znajduje się na cokole z różowego granitu, na którym zainstalowano tablicę pamiątkową.

Galeria

Na skwerze przy Brdzie

Gdańsk, (, , jid. דאַנץ – danc) – miasto portowe w Polsce nad Morzem Bałtyckim, położone u ujścia Motławy do Wisły nad Zatoką Gdańską. Wraz z Gdynią i Sopotem tworzy Trójmiasto. Centrum kulturalne, naukowe i gospodarcze oraz węzeł komunikacyjny północnej Polski, stolica województwa pomorskiego oraz archidiecezji gdańskiej.

Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy – katolicki kościół zbudowany w XV w. w stylu gotyckim w Bydgoszczy; kościół farny, katedra diecezji bydgoskiej, sanktuarium Matki Bożej Pięknej Miłości.

Wieczorem

Na Wełnianym Rynku

Tablica

Przypisy

Gliwiński Eugeniusz: Bydgoskie pomniki naszych czasów cz. 1. [w.] Kalendarz Bydgoski 1997
nie udało się nawet nazwać jednej z ulic imieniem Leona Barciszewskiego mimo wieloletnich starań rożnych organizacji i grup społecznych
↑ Kulpiński Henryk: Pamięci prezydenta. [w.] Kalendarz Bydgoski 1982
inż. Zbigniew Woźniak, inż. Aleksander Kaszowski, inż. Jerzy Drożniewski, Zbigniew Kulik, Irena Horbulewicz, Józef Podgóreczny, Henryk Kulpiński, Józef Werno, Anna Drożniakiewicz, Andrzej Kowalski, Grażyna Kasprzak, Marek Guczalski, Olaf Bitte
↑ Kulpiński Henryk: Prezydent Leon Barciszewski wrócił do Bydgoszczy. [w.] Kalendarz Bydgoski 1991
http://bydgoszcz.gazeta.pl/bydgoszcz/1,35590,4242946.html dostęp 5-02-2010

Zobacz też

Pomniki i rzeźby w Bydgoszczy

Leon Barciszewski

Bibliografia

Gliwiński Eugeniusz: Bydgoskie pomniki naszych czasów cz. 1. [w.] Kalendarz Bydgoski 1997

Kulpiński Henryk: Pamięci prezydenta. [w.] Kalendarz Bydgoski 1982

Kulpiński Henryk: Prezydent Leon Barciszewski wrócił do Bydgoszczy. [w.] Kalendarz Bydgoski 1991